SHBA-ja dhe rihapja me forcë e Ngushticës së Hormuzit: Opsionet dhe rreziqet

Mbërritja e forcave tokësore pushtuese të SHBA-së në Lindjen e Mesme gjatë fundjavës i jep Donald Trump-it forcën e nevojshme për një përpjekje të rrezikshme për të rihapur me forcë Ngushticën e Hormuzit, pikën më të madhe të presionit të Iranit në luftë. Kontrolli i fortë i Iranit mbi ngushticën, përmes së cilës normalisht kalon një e pesta e tregtisë botërore të naftës, i jep Teheranit një levë që Trump e kupton, duke bërë që çmimet e naftës të rriten në më shumë se 100 dollarë për fuçi. Presidenti amerikan ka deklaruar se është i gatshëm t’i japë një shans diplomacisë, megjithëse bombardimet e Iranit vazhdojnë. Megjithatë, ai tha gjithashtu të dielën se dëshironte të “merrte naftën në Iran”.

Trump ka dy opsione ushtarake për të hapur ngushticën: marrjen e territorit ose vendosjen e një pranie masive detare në ujërat. Edhe ndërhyrja e kufizuar tokësore që po shqyrtohet rrezikon një numër viktimash që mund të fundoste një presidencë, thonë ekspertët. Për Iranin, prania e trupave në tokë do të ishte një vijë e kuqe. Emma Salisbury, një studiuese e lartë në programin e sigurisë kombëtare në Institutin Kërkimor të Politikës së Jashtme, beson se Trump nuk do t’i rezistonte përshkallëzimit të konfliktit duke kapur një nga ishujt iranianë në Gjirin Persik. Ajo parashikon se kjo do të shkonte “tmerrësisht keq dhe do të kishte shumë viktima”.

Irani ka dërguar një kërcënim, sipas ndërmjetësve: do të bombardojë territorin e tij për të vrarë çdo ushtar amerikan në tokën e tij. Teherani ka paralajmëruar se është i gatshëm të shkatërrojë infrastrukturën e vet për të goditur forcat pushtuese, sipas diplomatëve të përfshirë. Kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, akuzoi të dielën SHBA-në se kërkonte publikisht bisedime ndërsa planifikonte një sulm tokësor. Ai deklaroi se burrat e tyre po prisnin ardhjen e ushtarëve amerikanë në tokë për t’i “vënë në zjarr” dhe për të ndëshkuar aleatët e tyre rajonalë një herë e përgjithmonë. Gjysma e një kontingjenti prej 5,000 marinsash, të specializuar në zbarkime amfibe, mbërriti në Lindjen e Mesme të shtunën, ndërsa rreth 2,000 parashutistë pritet të mbërrijnë gjithashtu.

Ishulli Kharg, një post i vogël iranian i përdorur si terminali kryesor i eksportit të naftës së vendit, është objektivi më i dukshëm. Marrja e një ose më shumë ishujve të vegjël do të ishte pjesa më e lehtë, megjithëse një forcë e kësaj madhësie do të shpërndahej shumë, thonë ekspertët. Pasi të ishin atje, rreziku do të fillonte vërtet pasi Irani do të lëshonte sulme me raketa, predha dhe dronë. Numrat e trupave janë shumë larg kërkesave për një operacion të rëndësishëm tokësor – rreth 150,000 trupa u vendosën në pushtimin e Irakut nga SHBA në vitin 2003, dhe territori i Iranit është më shumë se tre herë më i madh. Raportet e mediave amerikane thonë se një aeroplanmbajtëse e tretë po shkonte drejt Lindjes së Mesme dhe se administrata po shqyrtonte dërgimin e 10,000 ushtarëve të tjerë.

Trump po peshon gjithashtu një mision më të rrezikshëm dhe më kompleks: sulmin në territorin iranian për të kapur rezervat e vendit të uraniumit të pasuruar, që mendohet të jetë varrosur në një ose më shumë vende që u bombarduan vitin e kaluar. Kjo do të kërkonte forca speciale operacionesh. Trump i tha Financial Times: “Ndoshta e marrim Ishullin Kharg, ndoshta jo. Kemi shumë opsione.” Ai shtoi se kjo do të thoshte se do të duhej të qëndronin atje për njëfarë kohe. Kharg ndodhet thellë brenda Gjirit, shumë përtej Ngushticës së Hormuzit, duke shtuar vështirësi logjistike dhe cenueshmëri për ushtarët amerikanë.

Në vetë ngushticën ndodhet një seri ishujsh iranianë që komandojnë ujërat, më i madhi prej të cilëve është Qeshm. Tre nga ishujt më të vegjël, Abu Musa, Tunb i Madh dhe Tunb i Vogël, të pretenduar nga Emiratet e Bashkuara Arabe, ofrojnë shtyllën kurrizore të kontrollit të Iranit mbi kanalin. Ruben Stewart, një studiues i lartë për luftën tokësore në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike, tha se vendosja mund të jetë thjesht një shfaqje force për të forcuar pozicionin negociues amerikan, pasi do të ishte e vështirë të mbahej ndonjë ishull për më shumë se disa ditë. Ai e konsideron “jashtëzakonisht të pamundur” që kjo të arrijë diçka në kuptimin ushtarak.

Operacionet tokësore mund të mos i japin fund kërcënimit iranian gjithsesi. Për të hapur ngushticën për lundrim, ndërsa sulmet ndaj anijeve vazhdojnë, do të kërkoheshin eskorta detare për anijet tregtare së bashku me pastrimin e minave dhe mbështetjen ajrore. Ky mision do të kërkonte aq shumë anije luftarake saqë SHBA-ja do të duhej të mbështetej te aleatët si Mbretëria e Bashkuar dhe vendet evropiane. SHBA-ja ka mungesë të pastruesve të minave në veçanti. Deri më tani, ushtria e saj thotë se nuk ka burimet për të ruajtur anijet tregtare. Sfida mund të shumëfishohet. Forcat Houthi të Jemenit, aleate me Iranin, hynë në konflikt të shtunën, duke lëshuar raketa drejt Izraelit. Ata mund të fillojnë sulme ndaj anijeve që kalojnë ngushticën e ngushtë në skajin jugor të Detit të Kuq, një tjetër rrugë thelbësore transporti në Lindjen e Mesme, duke e lënë SHBA-në me dy ujëra për të siguruar.

Marrë nga The Guardian