Shefi i Mbrojtjes i Norvegjisë: Rusia mund të pushtojë për të mbrojtur asetet bërthamore

Shefi i Mbrojtjes i Norvegjisë, gjenerali Eirik Kristoffersen, ka deklaruar se Oslo nuk mund të përjashtojë mundësinë e një pushtimi të ardhshëm rus të vendit, duke sugjeruar se Moska mund të veprojë për të mbrojtur asetet e saj bërthamore të stacionuara në veriun e largët. Kristoffersen theksoi se Rusia mund të ndërmarrë një “pushtim toke” si pjesë e planit të saj për të siguruar aftësitë bërthamore, të cilat ai i cilësoi si të vetmet që kërcënojnë realisht Shtetet e Bashkuara. Ai sqaroi se Rusia nuk ka qëllime pushtimi në Norvegji në të njëjtën mënyrë si në Ukrainë apo territore të tjera ish-sovjetike, por vuri në dukje se një pjesë e madhe e arsenalit bërthamor rus, përfshirë nëndetëset, raketat tokësore dhe avionët me aftësi bërthamore, ndodhet në Gadishullin Kola, pranë kufirit norvegjez. Këto asete do të ishin thelbësore nëse Rusia hyn në konflikt me NATO-n diku tjetër, duke e bërë mbrojtjen e tyre një skenar për të cilin Norvegjia planifikon në veriun e lartë.

Në një intervistë të gjerë, Kristoffersen kritikoi ashpër komentet e fundit të Donald Trumpit për Groenlandën, si dhe pretendimet e tij “të papranueshme” se vendet aleate nuk kishin shërbyer në pozicione frontale në Afganistan, ndërsa trupat amerikane kishin bërë pjesën më të madhe të luftimeve. Gjenerali, një oficer karriere 56-vjeçar që ka shërbyer disa herë në Afganistan, theksoi se Norvegjia ishte “padyshim në vijën e frontit”, duke kryer një gamë të plotë misionesh dhe duke humbur 10 norvegjezë. Ai i quajti komentet e Trumpit të pakuptimta dhe shprehu shqetësim për veteranët norvegjezë dhe familjet e atyre që humbën jetën, duke theksuar se Trump nuk e dinte se për çfarë fliste.

Që nga viti 2020, Kristoffersen ka qenë shef i mbrojtjes i Norvegjisë, përgjegjës për forcat e armatosura dhe shërbimin e inteligjencës. Kjo periudhë është shënuar nga ndryshime intensive pas pushtimit rus të Ukrainës, duke detyruar një rishqyrtim të arkitekturës së sigurisë evropiane, me Suedinë dhe Finlandën që iu bashkuan NATO-s dhe Norvegjinë që forcoi zonat kufitare me Rusinë. Ai shtoi se, ndërsa Norvegjia mban parasysh kërcënimin e një pushtimi tradicional rus, taktikat aktuale ruse janë më të shpërndara, duke përfshirë sabotazhin dhe kërcënimet hibride. Megjithatë, Norvegjia dhe Rusia ruajnë ende kontakte direkte për misionet e kërkim-shpëtimit në Detin Barents dhe takime të rregullta kufitare, me Kristoffersenin që ka rekomanduar krijimin e një linje të nxehtë ushtarake për të shmangur përshkallëzimin nga keqkuptimet. Ai vuri në dukje se veprimet ruse në veriun e largët kanë qenë përgjithësisht më pak agresive se ato në Detin Baltik, me shkeljet e hapësirës ajrore shpesh të shkaktuara nga bllokimi i GPS-it dhe mungesa e përvojës së pilotëve, ndërsa rusët reagojnë në mënyrë profesionale.

Lidhur me territorin norvegjez të Svalbardit, i cili ka një vendbanim rus dhe nuk lejohet të militarizohet sipas një traktati të vitit 1920, Kristoffersen tha se Rusia po “respekton traktatin” dhe se Norvegjia nuk ka plane për militarizimin e zonës, duke i quajtur pretendimet e Moskës për militarizim të fshehtë si propagandë. Për sa i përket pretendimeve të Trumpit se Kina dhe Rusia kishin plane ushtarake për Groenlandën, Kristoffersen i quajti ato “shumë të çuditshme”, duke theksuar se shërbimi norvegjez i inteligjencës nuk vëren asgjë të tillë, por vetëm aktivitet rus me nëndetëse në pjesën tradicionale të Arktikut, që synon Atlantikun. Në fund, ai paralajmëroi se, nëse Rusia po mëson diçka nga lufta në Ukrainë, është se pushtimi i një vendi kundër vullnetit të popullit është i kushtueshëm dhe në fund çon në humbje, duke e bërë të vështirë mbajtjen e një okupimi.