Skllavëria në Barbados: Britania vodhi 25 milionë vite jetë dhe punë, vlerësohet dëmi deri në 2 trilion dollarë

Një raport i ri nga një ekip ekspertësh ndërkombëtarë ka zbuluar se Britania e Madhe ka vjedhur 25 milionë vite jetë dhe punë përmes skllavërisë në Barbados. Hulumtimi arrin në përfundimin se popullsia me origjinë afrikane e Barbadosit ka pësuar dëme të vlerësuara deri në 2 trilion dollarë (1.5 trilion paund) nga 200 vjet skllavëri e njerëzve si pronë.

Coleman Bazelon, drejtuesi i ekipit të hulumtimit, theksoi se kjo shifër nuk është një faturë për dëme, por një bazë faktike për dialog dhe pajtim, duke e quajtur atë “një llogaritje e dëmit që u bë”. Barbadosi ishte kolonia e parë e madhe britanike që detyroi njerëzit e skllavëruar të punonin në plantacionet e saj që nga fillimi i viteve 1600 dhe është një komb themelues i Komunitetit të Karaibeve (Caricom), i cili avokon për dëmshpërblime.

Analiza Brattle e vitit 2023, bashkëautor i së cilës ishte Bazelon, vlerësoi se skllavëria transatlantike preku 19.9 milionë njerëz. Pas heqjes së skllavërisë nga Britania më 1 gusht 1834, 20 milionë paund u paguan si kompensim pronarëve të skllevërve, ndërsa njerëzit e skllavëruar nuk morën asgjë. Hulumtimi i ri i Bazelonit, i kryer përmes Public Interest Experts, u fokusua në vlerën e punës së vjedhur në Barbados.

Ministri i Barbadosit për çështjet pan-afrikane dhe trashëgiminë, Trevor Prescod, theksoi rëndësinë e njohjes së historisë dhe nevojën për një zgjidhje afrocentrike për çekuilibrat e skllavërisë. Ai njoftoi se raporti do të shkojë në kabinet për ratifikim, duke theksuar se dëmshpërblimet do të jenë thelbi i kërkesave për drejtësi riparuese.

Bazelon detajoi metodologjinë, duke shpjeguar se vlera e punës së pakompensuar ishte midis 500 dhe 700 miliardë dollarë. Duke përfshirë edhe vlerën e jetëgjatësisë së shkurtër të vjedhur nga njerëzit e skllavëruar (1.1-1.3 trilion dollarë), shuma totale e dëmit direkt nga puna dhe jeta e vjedhur arrin në 1.6-2 trilion dollarë. Ai theksoi se rreth 379,000 njerëz zbarkuan nga Afrika në Barbados, 78,000 vdiqën gjatë kalimit, dhe 335,000 lindën në skllavëri atje.

Profesor Alan Lester nga Universiteti i Sussex, ekspert për perandorinë britanike, e quajti shifrën “enorme” dhe theksoi se pabarazitë janë thelluar pasi kompensimi shkoi te pronarët dhe pavarësia i la ishujt e Karaibeve të zhytur në borxhe. Analiza e Brattle e vitit 2023 vlerësoi dëmet totale nga skllavëria transatlantike në 31 territore në 100-131 trilion dollarë, me 23 trilion dollarë që përfaqësojnë dëmet e vazhdueshme.

Kjo analizë u porosit pasi një simpozium ndërkombëtar e shpalli skllavërinë transatlantike të paligjshme. Muajin e kaluar, 123 kombe në OKB votuan se skllavëria e njerëzve si pronë ishte krimi më i rëndë kundër njerëzimit, ndërsa SHBA, Izraeli dhe Argjentina votuan kundër, dhe Mbretëria e Bashkuar abstenuan. Kryeministri britanik Keir Starmer ka përjashtuar pagesat direkte monetare për dëmshpërblime.

David Lascelles, bashkëthemelues i “Heirs of Slavery” dhe pasardhës i pronarëve britanikë të skllevërve, theksoi se ka një “borxh për të paguar” që nuk është vetëm monetar. Alex Renton, një tjetër bashkëthemelues, shtoi se adresimi i trashëgimive të kësaj ngjarjeje të tmerrshme është moralisht dhe praktikisht gjëja e duhur për Britaninë.

Marrë nga The Guardian