Trump drejton takim për të vendosur përfundimisht mbi marrëveshjen me Iranin

Presidenti amerikan Donald Trump ka zhvilluar një takim për të marrë një “vendim përfundimtar” lidhur me një marrëveshje për zgjatjen e armëpushimit me Iranin. Ai theksoi se Irani duhet të pranojë të mos ketë kurrë armë ose bombë bërthamore, që Ngushtica e Hormuzit të rihapet për “trafik të pakufizuar detar, në të dy drejtimet”, dhe se çdo minë në ujërat e saj të “shkatërrohet”. Takimi i së premtes u mbajt në Dhomën e Situatës në Shtëpinë e Bardhë, një hapësirë e përdorur për trajtimin e krizave të mëdha.

Zyrtarët amerikanë kishin deklaruar të enjten se të dy vendet kishin rënë dakord për një kornizë marrëveshjeje, e njohur si memorandum mirëkuptimi, në pritje të miratimit nga Trump dhe udhëheqja iraniane. Kjo marrëveshje do të zgjaste armëpushimin për 60 ditë dhe do të niste bisedimet mbi të ardhmen e programit bërthamor të Iranit. Që nga hyrja në fuqi e armëpushimit më 8 prill, Trump ka sugjeruar vazhdimisht se SHBA dhe Irani janë afër një marrëveshjeje dhe se negociatat po përparojnë, megjithatë deri më tani nuk ka pasur rezultate thelbësore.

Në një postim të së premtes në Truth Social, Trump deklaroi se ishte i gatshëm të hiqte bllokadën amerikane të Ngushticës së Hormuzit dhe se anijet e bllokuara në këtë rrugë ujore “mund të fillojnë procesin e kthimit në shtëpi!”. Ai gjithashtu këmbënguli që Irani t’i lejonte SHBA-së të hiqte dhe shkatërronte uraniumin e tij të pasuruar. “Asnjë para nuk do të shkëmbehet, deri në një njoftim të mëtejshëm,” tha ai. “Artikuj të tjerë, me rëndësi shumë më të vogël, janë rënë dakord.” Më vonë të premten, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë konfirmoi për BBC se takimi në Dhomën e Situatës kishte përfunduar, pa dhënë detaje të mëtejshme.

Agjencia iraniane e lajmeve Fars citoi burime të informuara të thoshin se komentet e fundit të Trump ishin një “përzierje e së vërtetës dhe gënjeshtrave”. Agjencia raportoi se nuk kishte asnjë dispozitë për shkatërrimin e materialeve bërthamore në memorandumin e mirëkuptimit të palëve. Ndërkohë, zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Iranit, Esmaeil Baqaei, i tha televizionit shtetëror se vendi ishte “i fokusuar në dhënien fund të luftës, dhe nuk ka negociata për çështjen bërthamore”. SHBA ka kërkuar prej kohësh që Irani të ndalojë prodhimin e uraniumit shumë të pasuruar dhe të asgjësojë rezervat e tij ekzistuese, të cilat në teori mund të përdoren për të krijuar armë bërthamore. Irani këmbëngul se programi i tij bërthamor është tërësisht paqësor dhe mohon se po kërkon të zhvillojë armë bërthamore.

Të enjten, Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance tha se negociatorët po “shkëmbenin ide për disa pika gjuhësore”, të cilat përfshijnë “çështjen e pasurimit”. “Ne nuk jemi ende atje, por jemi shumë afër dhe do të vazhdojmë të punojmë,” tha ai. Kryenegociatori i Iranit, Mohammad Baqer Qalibaf, tha më herët të premten se Irani “nuk ka besim te garancitë apo fjalët”, por vetëm te veprimet. “Asnjë veprim nuk do të ndërmerret para se të veprojë pala tjetër,” tha ai në një postim në rrjetet sociale. “Fituesi i çdo marrëveshjeje është ai që është më i përgatitur për luftë ditën tjetër.”

SHBA dhe Izraeli nisën sulme kundër Iranit më 28 shkurt. Irani u përgjigj duke sulmuar Izraelin dhe shtetet aleate të SHBA-së në Gjirin Persik, dhe mbylli efektivisht ngushticën, gjë që çoi në rritjen e çmimeve globale të naftës. Si Irani ashtu edhe SHBA kanë akuzuar njëri-tjetrin për shkelje të armëpushimit në ditët e fundit. Të enjten, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) tha se kishte shënjestruar një bazë ajrore amerikane në Kuvajt që ishte “burimi” i sulmeve të mëparshme ndaj Bandar Abbas, një qytet port strategjik iranian pranë Ngushticës së Hormuzit. Komanda Qendrore e SHBA-së e quajti sulmin ndaj Kuvajtit një “shkelje flagrante të armëpushimit”.

Marrë nga BBC News