Trump kërcënon me tarifë 25% ndaj aleatëve evropianë derisa Danimarka të shesë Groenlandën SHBA-së

Donald Trump ka kërcënuar me vendosjen e një tarife prej 25% ndaj disa vendeve evropiane, përfshirë Danimarkën, Gjermaninë, Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar, derisa Shtetet e Bashkuara të lejohen të blejnë Groenlandën.

Ky kërcënim shënon një përshkallëzim të jashtëzakonshëm të përpjekjeve të presidentit për të marrë territorin autonom danez.

Në një postim të gjatë të shtunën në Truth Social, Trump deklaroi se do të vendoste një tarifë prej 10% ndaj Danimarkës, Norvegjisë, Suedisë, Francës, Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar, Holandës dhe Finlandës, duke filluar nga 1 shkurti, “për të gjitha mallrat e dërguara në Shtetet e Bashkuara të Amerikës”. Ai shtoi se tarifa do të rritej në 25% më 1 qershor, duke theksuar se kjo tarifë do të ishte e detyrueshme “derisa të arrihet një marrëveshje për blerjen e plotë dhe totale të Groenlandës”.

Interesi i Trump për Groenlandën u intensifikua pas operacionit amerikan që kapi presidentin venezuelian Nicolás Maduro në fillim të janarit. Ndërsa ai ka pretenduar se statusi aktual i territorit arktik përbën një kërcënim për sigurinë kombëtare të SHBA-së, kjo është kundërshtuar nga aleatët amerikanë, përfshirë Danimarkën. Në postimin e tij, Trump sugjeroi, gabimisht, se banorët e Groenlandës “aktualisht kanë dy slita qensh si mbrojtje” dhe pretendoi se “Kina dhe Rusia duan Groenlandën” në dëm të SHBA-së. Ai theksoi se “askush nuk do ta prekë këtë copë toke të shenjtë, veçanërisht pasi siguria kombëtare e Shteteve të Bashkuara dhe e botës në përgjithësi është në rrezik”. Kërcënimi i fundit me tarifa vjen vetëm tetë muaj pasi Trump njoftoi se kishte arritur një pakt tregtar me Mbretërinë e Bashkuar dhe gjashtë muaj pas një pakti me Bashkimin Evropian, marrëveshje që ai i kishte cilësuar si “të fuqishme” dhe “të rëndësishme”.

Kjo strategji agresive tregtare e Trump ka ngjallur frikë për ekonominë amerikane, me analistë dhe politikëbërës që kanë paralajmëruar për dëme të konsiderueshme. Një valë e madhe tarifash e shpalosur nga Trump pranverën e kaluar u anulua shpejt pasi tregjet globale ranë ndjeshëm. Megjithatë, vendosja e çrregullt e tarifave të tjera nga administrata e tij ka tensionuar ndjeshëm lidhjet tregtare të SHBA-së me botën. Aktualisht, amerikanët përballen me një normë mesatare efektive tarifore prej 16.8%, niveli më i lartë që nga viti 1935. Kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, ka deklaruar së fundmi se mbrojtja e Groenlandës është një “shqetësim i përbashkët” për të gjithë NATO-n. Raportohet se trupat evropiane janë vendosur në Groenlandë, pjesërisht për të vëzhguar mundësitë e një vendosjeje më të qëndrueshme tokësore dhe për të siguruar SHBA-në se anëtarët evropianë të NATO-s janë seriozë për sigurinë në Arktik.

Një sondazh i Reuters/Ipsos zbuloi se më pak se një në pesë amerikanë miratojnë përpjekjet e Trump për të blerë Groenlandën. Si demokratët ashtu edhe republikanët kundërshtojnë këtë përpjekje, dhe vetëm 4% e amerikanëve mendojnë se SHBA duhet ta marrë Groenlandën me forcë ushtarake. Një pjesë e madhe e strategjisë më të gjerë tregtare të Trump është aktualisht në duart e Gjykatës Supreme të SHBA-së, e cila po shqyrton nëse vendosja e shumë prej tarifave të tij ishte ligjore.

Një vendim mund të shpallet që javën e ardhshme.