Presidenti amerikan Donald Trump bëri thirrje të enjten për një traktat të ri bërthamor, në vend të zgjatjes së kufizimeve mbi dislokimet e armëve bërthamore me Rusinë. Kjo deklaratë erdhi disa orë pasi skadoi pakti që kishte mbajtur nën kontroll dy arsenalet më të mëdha bërthamore të botës për më shumë se dy dekada. Trump theksoi se traktati New START ishte “negociuar keq” dhe “po shkelet rëndë”. Ai shkroi në platformën e tij Truth Social se “Ekspertët tanë Bërthamorë duhet të punojnë për një Traktat të ri, të përmirësuar dhe të modernizuar, që mund të zgjasë gjatë në të ardhmen.”
Postimi i Trump ishte një përgjigje ndaj propozimit të Presidentit rus Vladimir Putin për të zgjatur traktatin edhe për një vit. Pakti i Traktatit të Ri për Reduktimin e Armëve Strategjike (START), i nënshkruar në vitin 2010 nga Presidenti i atëhershëm Barack Obama dhe homologu i tij rus, Dmitry Medvedev, kufizonte secilën palë në 1,550 koka luftarake në 700 sisteme shpërndarjeje – raketa, avionë dhe nëndetëse. Traktati lejonte një zgjatje të vetme pesëvjeçare, për të cilën Putin dhe ish-Presidenti amerikan Joe Biden ranë dakord në vitin 2021.
Trump nuk specifikoi se cilat vende do të përfshiheshin në një traktat të ri, por sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, tha se bisedimet me Rusinë do të vazhdonin. Më parë, Trump kishte deklaruar se Kina, e cila ka një arsenal bërthamor në rritje të shpejtë, duhej të përfshihej në çdo marrëveshje të ardhshme. Megjithatë, Ministria e Jashtme e Kinës tha të enjten se nuk do të merrte pjesë në një traktat të tillë për reduktimin e armëve bërthamore.
Më herët, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, shprehu keqardhjen e Rusisë për skadimin e traktatit dhe theksoi se do të angazhohej në dialog nëse SHBA-ja do t’i përgjigjej në mënyrë konstruktive propozimit të Putinit. Ai shtoi se Rusia do të ruajë “qasjen e saj të përgjegjshme dhe të thelluar ndaj stabilitetit kur bëhet fjalë për armët bërthamore”, duke theksuar se “natyrisht, ajo do të udhëhiqet kryesisht nga interesat e saj kombëtare.”
Skadimi i New START përkoi me rifillimin e dialogut të nivelit të lartë, ushtarak-ushtarak midis SHBA-së dhe Rusisë. Ky zhvillim pason një takim midis zyrtarëve të lartë nga të dyja palët në Abu Dhabi, në kuadër të bisedimeve për luftën në Ukrainë, siç njoftoi komanda ushtarake amerikane në Evropë. Kontaktet ishin pezulluar në vitin 2021, pak para pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia.
“Ruajtja e dialogut midis ushtrive është një faktor i rëndësishëm në stabilitetin dhe paqen globale, e cila mund të arrihet vetëm përmes forcës, dhe ofron një mjet për rritjen e transparencës dhe de-përshkallëzimit,” tha Komanda Evropiane e ushtrisë amerikane në një deklaratë.
Marrë nga Deutsche Welle