Ukraina kundërshton rihapjen e tubacionit Druzhba, Zelensky flet për ‘shantazh’

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka akuzuar aleatët evropianë se po përpiqen të “shantazhojnë” Kievin për të rihapur një tubacion që transporton naftën ruse drejt Hungarisë dhe Sllovakisë. Ai theksoi se rivendosja e rrjedhës së naftës bruto ruse përmes Ukrainës në Bashkimin Evropian (BE) do të ishte e barabartë me heqjen e sanksioneve ekonomike ndaj Moskës. Ukraina pretendon se tubacioni i naftës Druzhba, i epokës sovjetike, u dëmtua nga sulmet ajrore ruse në janar dhe ende nuk është riparuar.

Hungaria, e cila varet nga energjia ruse, po bllokon si sanksionet e reja të BE-së ndaj Moskës, ashtu edhe një hua jetike prej 90 miliardë eurosh për Kievin, derisa tubacioni të rihapet. Kryeministri hungarez Viktor Orban e ka kthyer armiqësinë ndaj Ukrainës në një çështje kyçe përpara zgjedhjeve të prillit, ku partia e tij po garon pas në sondazhet e opinionit. BE-ja i ka kërkuar Zelenskyt të riparojë shpejt tubacionin dhe po kërkon lejimin e inspektorëve për të vizituar dëmet, me disa zyrtarë të BE-së që druhen se rezistenca e Zelenskyt mund të ndihmojë Orbanin të fitojë rizgjedhjen.

Megjithatë, duke folur me gazetarët në Kiev, përfshirë BBC-në, Zelensky tha se ai ishte thjesht kundër në parim lejimit të tranzitit të naftës ruse përmes Ukrainës, ndërkohë që BE-ja sanksionon shitjen e saj diku tjetër. Ai pyeti: “Si ndryshon kjo nga heqja e sanksioneve ndaj rusëve? Pse në një rast mund t’i themi Shteteve të Bashkuara se jemi kundër heqjes së sanksioneve, ndërsa nga ana tjetër detyrojmë Ukrainën të rifillojë tranzitin e naftës përmes Druzhba-s – dhe me një çmim politik që në fakt paguan për politikat anti-evropiane?” Ai shtoi se vendimi i BE-së për t’i dhënë Ukrainës një hua prej 90 miliardë eurosh ishte miratuar nga të 27 vendet dhe duhet të zbatohet.

Komentet e Zelenskyt vijnë pasi SHBA-ja lehtësoi sanksionet që pengonin vendet e tjera të blinin naftë ruse, me qëllim lehtësimin e krizës së furnizimit me energji të shkaktuar nga lufta SHBA-Izrael me Iranin. Kjo lëvizje ka tërhequr kritika nga një numër udhëheqësish evropianë. Zelensky theksoi se nuk mbështet një politikë të tillë dhe se heqja e sanksioneve ndaj Rusisë nuk do të ndihmojë botën, por vetëm Rusinë. Ai paralajmëroi gjithashtu për rreziqet që i kanosen Ukrainës nga lufta në Lindjen e Mesme, duke shprehur shqetësimin se SHBA-ja mund të fokusohet më shumë atje, duke shkaktuar vonesa në dërgesat e armëve ose reduktime në vëllimin e furnizimeve thelbësore mbrojtëse për Ukrainën.

Në këtë kontekst, Zelensky e përshkroi prodhimin e dronëve interceptorë si “naftën ukrainase” dhe tha se ishte gati të binte dakord për një marrëveshje prodhimi të përbashkët prej 50 miliardë dollarësh me SHBA-në. Ai theksoi se SHBA-ja kishte “kontaktuar disa herë” dhe ishte “shumë e interesuar” për një marrëveshje të tillë. Që nga shpërthimi i konfliktit në Lindjen e Mesme, shumë vende, veçanërisht në Gjirin Persik, i kanë kërkuar Ukrainës ndihmë për mbrojtjen kundër dronëve të lirë të projektuar nga Irani. Ukraina është një lider botëror si në prodhimin e dronëve interceptorë të lirë, ashtu edhe në mësimin se si t’i përdorë më së miri kundër sulmeve pothuajse të përditshme ruse. Zelensky theksoi se Ukraina do të dëshironte si para ashtu edhe teknologji në këmbim të çdo marrëveshjeje, duke shtuar se një propozim i tillë ishte bërë vitin e kaluar, por nuk ishte arritur një marrëveshje.

Ai përsëriti se Ukraina nuk mbështet lehtësimin e politikës së sanksioneve dhe se lufta në Lindjen e Mesme nuk e ndihmon Ukrainën, megjithëse nuk ka iluzione për regjimin iranian dhe nuk e mbështet atë. Zëdhënësi ekonomik i Vladimir Putinit, Kirill Dmitriev, ka deklaruar se heqja e sanksioneve tregon se Rusia është integrale për stabilitetin e tregut global të energjisë dhe se lehtësimi i mëtejshëm i tyre ishte “i pashmangshëm”.

Marrë nga BBC News