Vizitë e rrallë në Moskë: Drejtori i CIA-s takon krerët e inteligjencës ruse

Kremlini njoftoi të mërkurën se Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, zhvilloi bisedime në Moskë me homologët e tij të inteligjencës. Kjo vizitë e rrallë dhe e fshehtë vjen në një kohë kur marrëdhëniet me Uashingtonin mbeten të tensionuara për shkak të luftës së Rusisë në Ukrainë. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, konfirmoi se Ratcliffe nuk u takua me Presidentin rus Vladimir Putin, por theksoi se Putin ishte informuar për këto kontakte, të cilat ishin “në nivelin e agjencive të inteligjencës”. Peskov shtoi se “sigurisht, Presidenti Putin informohet menjëherë për gjithçka,” por refuzoi të zbulonte detajet e diskutimeve. Nga ana e saj, CIA nuk pranoi të komentojë, dhe nuk pati asnjë reagim të menjëhershëm nga Shtëpia e Bardhë.

Agjencitë shtetërore ruse të lajmeve raportuan se një avion ushtarak amerikan u ul në aeroportin Vnukovo të Moskës të martën dhe u largua më vonë po atë ditë. Një zyrtar i lartë ukrainas i tha agjencisë Associated Press se Uashingtoni kishte informuar Kievin se një delegacion do të udhëtonte drejt kryeqytetit rus dhe kishte kërkuar pezullimin e sulmeve derisa delegacioni të largohej. Zyrtari, i cili foli në kushte anonimiteti pasi nuk ishte i autorizuar të fliste publikisht, sqaroi se kërkesa nuk vlente për të gjithë territorin rus, por specifikisht për Moskën, Shën Petersburgun dhe disa rajone veriore. Sipas tij, sulmet në pjesë të tjera të Rusisë vazhduan. Lajmi për vizitën u raportua fillimisht nga CBS News.

Peskov theksoi se “kontaktet midis agjencive të inteligjencës janë, në vetvete, një fenomen pozitiv, një proces pozitiv,” por ai nënvizoi se marrëdhëniet Rusi-SHBA mbeten në një “krizë të thellë.” Ai shtoi se ishte “shumë herët për të thënë” se çfarë ndikimi do të kishte vizita e Ratcliffe-it në lidhjet midis dy vendeve. Andrei Soldatov, një ekspert për shërbimet e sigurisë ruse, i tha AP-së se vizita të tilla si ajo e Ratcliffe-it nuk “ndodhin çdo vit.” Soldatov shpjegoi se kanalet zyrtare të komunikimit midis Moskës dhe Uashingtonit janë mbajtur gjallë që nga vitet 1980 dhe ekzistojnë në mënyrë që të dyja palët të mund të bisedojnë nëse jetët amerikane ose ruse janë në rrezik, ose për arsye të tjera të rëndësishme.

Këto kanale janë përdorur edhe më parë në momente kyçe. Në vitin 2021, Nikolai Patrushev, sekretari i Këshillit të Sigurisë së Putinit, u takua me Drejtorin e atëhershëm të CIA-s, William Burns, në Moskë, disa muaj para se forcat ruse të pushtonin Ukrainën. Më vonë, në nëntor 2022, Burns u takua me Sergei Naryshkin, kreun e agjencisë ruse të inteligjencës së jashtme, në Turqi, për të paralajmëruar Rusinë që të mos vendoste armë bërthamore në Ukrainë. Detajet e diskutimeve të së martës nuk janë zbuluar, por takime të tilla zakonisht zhvillohen vetëm kur ka një çështje të sigurisë kombëtare urgjente dhe kur është në “interesat kombëtare amerikane,” sipas Soldatov.

Marrëdhëniet Rusi-SHBA ranë në nivelet e Luftës së Ftohtë pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Moska në vitin 2022. Megjithatë, ato duket se u ngrohën pasi Presidenti Donald Trump u kthye në detyrë. Ai kishte premtuar t’i jepte fund luftës shpejt, duke zhvilluar biseda të shumta telefonike me Putinin dhe madje duke e pritur atë në Alaskë një vit më parë. Përpjekjet për të negociuar një marrëveshje paqeje kanë ngecur kryesisht që atëherë, me vëmendjen e SHBA-së që u kthye drejt luftës së saj me Iranin dhe me Moskën e Kievin që intensifikuan sulmet e tyre me rreze të gjatë kundër njëri-tjetrit. Putin ka refuzuar kërkesën e Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy për një armëpushim të menjëhershëm, duke argumentuar se Rusia dëshiron një zgjidhje gjithëpërfshirëse, jo një armëpushim të përkohshëm.

Rusia ka propozuar të ndërmjetësojë në luftën e SHBA-së dhe Izraelit me Iranin, një aleat i rëndësishëm i Moskës në Lindjen e Mesme. Pas dërgimit të trupave nga Putin në Ukrainë në shkurt 2022, Teherani i siguroi Rusisë dronë Shahed dhe më vonë licencoi prodhimin e tyre në Rusi. Në janar 2025, Moska dhe Teherani nënshkruan një traktat “partneriteti strategjik gjithëpërfshirës”. Por, edhe pse ka ndërtuar lidhje me Iranin, Rusia ka mbetur miqësore edhe me Izraelin, dhe analistët i kanë përshkruar marrëdhëniet e saj me Iranin si komplekse dhe sfiduese. Në mars, AP raportoi se Rusia i kishte ofruar Iranit informacione që mund ta ndihmonin Teheranin të godiste anijet luftarake, avionët dhe asetet e tjera amerikane në rajon, sipas dy zyrtarëve të njohur me inteligjencën amerikane mbi këtë çështje. Zyrtarët, të cilët nuk ishin të autorizuar të komentonin publikisht për çështjen delikate dhe folën në kushte anonimiteti, paralajmëruan se inteligjenca amerikane nuk ka zbuluar se Rusia po e drejton Iranin se çfarë të bëjë me informacionin. I pyetur në atë kohë nëse Rusia do të shkonte përtej mbështetjes politike dhe do të ofronte ndihmë ushtarake për Iranin, Peskov tha se nuk kishte pasur një kërkesë të tillë nga Teherani. I pyetur nëse Moska kishte ofruar ndonjë ndihmë ushtarake ose inteligjence për Teheranin që nga fillimi i luftës së Iranit, ai u përmbajt nga komenti. Soldatov tha se është e mundur që takimi i së martës të ketë përfshirë diskutime për mbrojtjen e personelit, bazave ose objekteve amerikane në Lindjen e Mesme që janë shënjestruar nga Irani. Ratcliffe mund të ketë udhëtuar në Moskë për të provuar të ndikojë në këtë marrëdhënie, shtoi ai.

Marrë nga AP News