Parisi (AP) — Nxënësit e shkollave të mesme në Francë, të cilët kanë protestuar prej javësh kundër shkollave të nënfinancuara dhe të ardhmes së pasigurt, shprehin zhgënjimin e tyre për vështirësinë për t’u dëgjuar. Kjo vjen në një kohë kur të rinjtë në shoqëritë e plakura, si Franca dhe SHBA, nuk kanë më të njëjtën peshë numerike si brezat e mëparshëm.
Protestat e nxënësve francezë kanë ndezur një debat kombëtar mbi financimin e arsimit, duke u zgjeruar në pakënaqësi për koston e jetesës dhe ndërhyrjet policore. Kjo pasqyron një valë globale mobilizimesh rinore: në Serbi, protesta studentore rrëzuan Aleksandar Vuçiçin; në Shqipëri, studentët po i bashkohen lëvizjes antiqeveritare kundër Edi Ramës; dhe Gjenerata Z po vepron edhe në Indi e Nepal. Greta Thunberg, 23 vjeçe, thekson se “po shohim rininë të ngrihet në të gjithë botën” dhe se këto lëvizje janë të ndërlidhura.
Megjithatë, të rinjtë po humbasin terren demografikisht ndaj brezave më të vjetër që jetojnë më gjatë dhe janë më të shumtë. Zëri i tyre, matematikisht, nuk është aq dominues sa dikur. Në vitin 1968, 9.4 milionë adoleshentë dhe të rinj përbënin 19% të popullsisë së Francës, duke tejkaluar ndjeshëm të moshuarit (13%). Ky brez, i njohur si “baby boomers”, i lindur pas Luftës së Dytë Botërore, përjetoi një bum ekonomik dhe ndryshime të mëdha kulturore e sociale, duke u bërë një forcë politike në maj 1968.
Sot, situata është e kundërt: 15 milionë njerëz mbi 65 vjeç (22% e popullsisë) janë më të shumtë se 9.6 milionë të rinj 13-24 vjeç (14%). “Baby boomers” grumbulluan pasuri të konsiderueshme, rreth 9 trilionë euro në Francë, gjatë “Tridhjetë Viteve të Lavdishme” të rritjes ekonomike. Por ata po lënë pas edhe ndryshime klimatike shkatërruese, ndotje rekord dhe një rend botëror të tronditur nga konflikte të nisura nga liderë të brezit të tyre, si Donald Trump, Benjamin Netanyahu dhe Vladimir Putin.
Gjenerata Z në Francë trashëgon varfëri rekord dhe probleme ekonomike, përfshirë borxhin publik të lartë, gjë që kufizon aftësinë e qeverisë për të përmbushur kërkesat e tyre për shkolla më të mira dhe më shumë mundësi. Camille Chesnier, 27 vjeçe, protestuese në Paris, shpreh zemërim dhe pafuqishmëri, duke thënë se nuk dinë si të bëjnë veten të dëgjohen.
Për të forcuar zërin e të rinjve, ka propozime në Francë për uljen e moshës së votimit nga 18 në 16 vjeç, të mbështetura nga Jean-Luc Mélenchon. Megjithatë, studiuesi Luc Rouban dyshon për interesin dhe njohuritë politike të 16-vjeçarëve, duke theksuar një “refuzim të sistemit të demokracisë përfaqësuese” mes të rinjve.
Pavarësisht kësaj, nxënësit protestues kanë mësuar leksione politike, si ndërtimi i barrikadave dhe përballja me gazin lotsjellës, duke fituar edhe lëshime. Studentët si Mathis Aversenq theksojnë se kërkesat e tyre pasqyrojnë ato të punëtorëve, për shkak të pagave të ulëta dhe vështirësisë për të jetuar. Mësuesit si Fred Salin dhe Kamal Hachkar janë të mahnitur nga sofistikimi politik i nxënësve dhe theksojnë ankthin e tyre të tmerrshëm për të ardhmen, duke kontrastuar me lehtësinë e jetës për “baby boomers” gjatë “Tridhjetë Viteve të Lavdishme”.
Marrë nga AP News