Zëvendëspresidenti Vance anulon udhëtimin, shtyhen bisedimet SHBA-Iran

Bisedimet e drejtpërdrejta mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë shtyrë, pasi Zëvendëspresidenti JD Vance anuloi një udhëtim të planifikuar në Zvicër. Shtëpia e Bardhë njoftoi të enjten vonë se Vance nuk do të udhëtonte për në bisedime, duke theksuar se logjistika nuk kishte qenë “e thjeshtë apo e parashikueshme”. Ky zhvillim vjen vetëm një ditë pasi SHBA-ja hoqi bllokadën e saj detare ndaj Iranit, pas nënshkrimit të një marrëveshjeje mes dy vendeve që synon t’i japë fund konfliktit.

Marrëveshja e re, e cila përfshin edhe një kërkesë për t’i dhënë fund luftimeve në Liban, u pasua menjëherë nga raporte për dhunë të vazhdueshme. Ministria e Shëndetësisë e Libanit bëri të ditur se sulmet izraelite kishin vrarë të paktën 18 persona në jug të vendit gjatë natës. Nga ana e saj, ushtria izraelite deklaroi se kishte shënjestruar grupin Hezbollah, të mbështetur nga Irani, dhe se katër prej ushtarëve të saj kishin humbur jetën.

Disa orë para deklaratës së Shtëpisë së Bardhë, media libaneze e lidhur me Hezbollahun raportoi se bisedimet ishin pezulluar për shkak të sulmeve ajrore izraelite në vazhdim. Negociatorët ishin planifikuar të takoheshin për ato që zyrtarët amerikanë i përshkruan si “diskutime teknike” mbi hapat e ardhshëm të marrëveshjes së nënshkruar më herët gjatë javës. Uashingtoni theksoi se planet për bisedimet “nuk ishin finalizuar” dhe shprehu dëshirën e SHBA-së për të “filluar bisedimet teknike sa më shpejt të jetë e mundur”.

Ministria e Jashtme e Zvicrës konfirmoi më vonë se bisedimet në resortin malor Burgenstock ishin “shtyrë”, megjithëse theksoi se përgatitjet për to po vazhdonin. Zyrtarë zviceranë kishin patrulluar hotelin luksoz, dhe një qendër mediatike ishte ngritur. Negociatat pritej të përqendroheshin në zbatimin e Memorandumit të Mirëkuptimit dhe të fillonin diskutimet mbi çështje afatgjata, duke përfshirë programin bërthamor të Iranit.

Marrëveshja, e përqendruar rreth 14 pikave, përfshin rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, kërkesën që Irani të mos ketë kurrë armë bërthamore, një plan prej 300 miliardë dollarësh (224 miliardë paund) për “rindërtimin” e Iranit, dhe ndërprerjen nga SHBA të “të gjitha llojeve të sanksioneve” ndaj Iranit. Ajo detyron të dyja palët të arrijnë një marrëveshje përfundimtare brenda një “maksimumi” prej 60 ditësh, e cila mund të zgjatet me pëlqimin e ndërsjellë.

Lideri Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, deklaroi se kishte miratuar marrëveshjen me SHBA-në pavarësisht se kishte një “pikëpamje të ndryshme”, duke pretenduar se Trump “nga dëshpërimi, kishte përdorur të gjitha llojet e levave” për ta realizuar atë. Ai shtoi se ndërsa do të kishte “negociata ballë për ballë në të ardhmen” mes Teheranit dhe Uashingtonit, kjo “nuk do të thoshte pranim i pozicionit të armikut”.

Presidenti Trump kishte shprehur pritshmërinë e tij për një armëpushim që do të hynte në fuqi “në të gjitha frontet”, përfshirë mes Izraelit dhe Hezbollahut në Liban, diçka që gjithashtu parashikohet në tekstin e marrëveshjes. Megjithatë, si Izraeli ashtu edhe Hezbollahu kanë kryer sulme kundër njëri-tjetrit që nga njoftimi i marrëveshjes, duke treguar një realitet të ndryshëm në terren.

Agjencia shtetërore e lajmeve e Libanit e përshkroi bombardimin e natës si një nga më intensivët e luftës, me ministrinë e shëndetësisë që raportoi të paktën 18 të vrarë, 33 të plagosur dhe disa ndërtesa të goditura. Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) thanë se kishin shënjestruar infrastrukturën dhe individë të lidhur me Hezbollahun. Duke iu përgjigjur vdekjes së katër ushtarëve të IDF-së, Ministri i Sigurisë Kombëtare i Izraelit, Itamar Ben-Gvir, deklaroi se “i gjithë Libani duhet të digjet” dhe se “gjaku i bijve tanë dhe siguria e qytetarëve tanë nuk janë për t’u negociuar”.

Vance kishte kritikuar publikisht qëndrimin e disa anëtarëve të kabinetit të Kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu ndaj marrëveshjes, përfshirë Ben-Gvirin, duke u thënë gazetarëve se Izraeli duhet “të zgjohet dhe të shohë realitetin”. Libani u përfshi në luftën mes Izraelit, SHBA-së dhe Iranit menjëherë pas fillimit të saj, me Hezbollahun që lëshoi raketa drejt Izraelit në shenjë hakmarrjeje për një sulm që vrau liderin suprem të Iranit. Izraeli u përgjigj duke nisur një fushatë bombardimesh dhe duke pushtuar një pjesë të konsiderueshme të jugut të vendit, me qëllim dëbimin e luftëtarëve të Hezbollahut nga kufiri i tij verior.

Që atëherë, autoritetet shëndetësore libaneze thonë se më shumë se 3,900 njerëz janë vrarë në sulmet izraelite, mes tyre gra dhe fëmijë. Autoritetet izraelite thonë se të paktën 30 ushtarë dhe katër civilë janë vrarë në të dy anët e kufirit në të njëjtën periudhë.

Marrë nga BBC News