Në fillim të këtij muaji, pati një kortezh funerali në qytetin sicilian të Messinas, në kundërshtim me një bllokim mbarëkombëtar në Itali.
Nuk ishte një kortezh i zakonshëm. Rreth dy duzina njerëzit po ecnin pas funeralit në respekt të një 70 vjeçareje, pjesë e një familjeje famëkeqe mafioze.
Claudio Fava, presidenti i komitetit rajonal anti-mafia, e përshkroi atë si një “skandal të vërtetë, një fyerje për ata që humbën të afërmit e tyre në pandemi”.
Funeralet janë ndaluar në Itali që nga fillimi i marsit, si pjesë e një grupi më të gjerë kufizimesh që synojnë të frenojnë shpërthimin e Covid-19 që ka vrarë gati 23,000 deri të premten që lamë pas. Kortezhi i kryer në vend flet qartë për fuqinë dhe pandëshkueshmërinë ndaj mafies në pjesë të Italisë.
Zyrtarë të lartë antimafia dhe studiues i kanë thënë CNN se klanet mafioze tashmë po përfitojnë nga pandemia e koronavirusit, veçanërisht në jug të vendit.
Ata po ofrojnë nevoja të përditshme në lagje të varfra, duke u ofruar kredi bizneseve në prag të falimentimit dhe planifikojnë të përfitojnë miliarda euro duke u grumbulluar në fonde stimulimi.
Dega më e fuqishme e mafies – Ndrangheta, me qendër në Kalabri – mendohet se kontrollon 80% të tregut evropian të kokainës. Edhe pse pandemia e bënte më të vështirë shpërndarjen, ajo përfitoi nga bllokimi.
Gazetari Roberto Saviano – autor i “Gomorrah: Mafia tjetër e Italisë“, një ekspozim i mafies së Camorra në Napoli – i tha CNN se “trafikantët përfituan nga [mungesa] e mbikëqyrjes së zbatimit të ligjit në porte dhe në aeroporte . ”
“Kush po kontrollonte më shumë?” pyeti ai.
Shfrytëzimi i një nevoje të dëshpëruar për para
Por grupet mafioze janë shumë më tepër sesa trafikimi i kokainës. Ata janë ngulitur thellë në ekonomi.
Ndërsa aktivitetet tradicionale mafioze si zhvatja mund të vuajnë gjatë pandemisë, do të ketë edhe mundësi të freskëta, tha Anna Sergi, pedagog i vjetër në kriminologji në Universitetin e Essex.
Franco Gabrielli, kreu i policisë italiane, tha se organizatat mafioze tashmë janë ngulitur thellë në pjesë të ekonomisë “që nuk janë bllokuar nga kufizimet e Covid-19: zinxhiri bujqësor-ushqimor, furnizimi me ilaçe dhe pajisje mjekësore, transporti rrugor, etj”.
“Shtëpi funerali ku ata investojnë, lavanderi spitalesh. Kompanitë e pastrimit në të cilat kanë investuar gjithmonë. Kompanitë e dërgesave të shpejta, stacionet e benzinës, ky është portofoli që ata kanë pasur për 10 vitet e fundit,” i tha ai CNN.
I tillë është muskuli financiar i “Ndrangheta”, tha Gabrielli javën e kaluar, se mund të shfrytëzojë një nevojë të dëshpëruar për para të gatshme me të cilat përballen bizneset që nuk i kontrollon aktualisht.
“Në fund të urgjencës, organizatat kriminale mund të ndosin më tej ekonominë, duke kontrolluar kompanitë që më parë nuk ishin infiltruar brenda tyre,” tha ai.
Sergi thotë se krizat e kaluara kanë treguar se mafia mund të lëvizë më shpejt jashtë sistemit bankar dhe të kërkojë më pak garanci sesa bankat. Huadhënia e parave për ndërmarrjet e shqetësuara dhe pastaj gradualisht marrja nën kontroll e tyre është një taktikë mafioze e vajosur mirë.
Nicola Gratteri, hetues antimafia dhe kreu i zyrës së prokurorit publik në Catanzaro, i tha CNN se bizneset si restorantet dhe hotelet janë veçanërisht të prekshëm. Recesioni i fundit në vitin 2008, ofron një krahasim të rrallë.
Grupet antimafia si SOS Impresa thanë që kriza e shndërroi mafien në bankën më të madhe të Italisë. Grupi me seli në Palermo vlerësoi në vitin 2012 se Mafia kishte 65 miliardë euro (72 miliardë dollarë) në likuiditet dhe e përshkroi huazimin zhvatës si “një emergjencë kombëtare”. Në të njëjtën kohë, shumë banka italiane po përpiqeshin të qëndronin në jetë dhe të huazonin shumë nga Banka Qendrore Evropiane.
Saviano beson se likuiditeti do të jetë “qendra e gjithçkaje” pas krizës së koronavirusit.
“Organizata do të shkojë në një kompani në krizë dhe do të thotë:” Ne nuk blejmë gjithçka, por do t’ju japim para në këmbim të aksioneve – për t’u bërë pjesë e kompanisë suaj “, tha ai.
“Kjo është ajo që ata do të bëjnë me të gjithë”.
Shteti paralel
Në fund të muajit të kaluar, pamjet video të një çifti që po zhurmonin në dyert e një banke në qytetin jugor të Barit u bënë virale. “Ju ta shpifni, shteti ta shpif. Si do të menaxhojmë?” bërtet gruaja.
Këto janë saktësisht llojet e rrethanave që mafia shfrytëzon. Ndrangheta dhe klanet e tjera nuk jetojnë thjesht në shoqëritë ku ato janë të forta. Ata ndërtojnë besnikëri duke furnizuar me nevoja ushqimore për lagje të varfra dhe para për bizneset në vështirësi.
Për Gratteri, kjo është “një metodë për të krijuar besnikëri. Nëse ne – shteti – nuk e tregojmë veten efikas, ajo që mund të ndodhë është se Mafia e paraqet veten si një model fitues, dhe ndoshta kërkon një kthim favori si zgjidhje”.
Zora Hauser, studiuese për krimin e organizuar në Universitetin e Oksfordit, tha se “ajo që ne po shohim – dhe do të shohë gjithnjë e më shumë ndërsa shpaloset kriza ekonomike dhe sociale – është grupe mafioze që kthehen në bizneset e tyre kryesore të mbrojtjes dhe qeverisjes”.
Salvo Palazzolo, një gazetar në gazetën La Repubblica, mori kërcënime pasi raportoi në lidhje me materialet ushqimore nga dikush me lidhje mafioze në rrethin e varfër “ZEN” të Palermo në Siçili.
“Në këtë moment, familjet mafioze të Palermos [Cosa Nostra] janë shumë të forta, veçanërisht në ilaçet dhe lojërat e fatit në internet. Ata kanë shumë likuiditet,” i tha Palazzolo CNN.
“Unë do të thoja se Cosa Nostra po forcon kontrollin e tyre përmes ndihmës së mirëqenies për familjet që janë në burg, dhe tani kjo po përhapet në të gjitha familjet e varfra. Ata duan të tregohen si një alternative për shtetin”.
Në një rreth tjetër të Palermos, një bos lokal i mafies u përpoq të organizonte një shërbim të kishës së së Premtes së Mirë, në kundërshtim të bllokimit përpara se policia të ndërhynte.
/Me shkurtime nga CNN/