“Udhëtoj shumë se punoj shumë dhe kam dëshirë të ndaj me ju eksperiencat, historinë dhe punët e mira të vendit që vizitoj. Këtë javë videot e mia i kushtohen Marokut dhe njerëzve të punës këtu…”, shkruan Gjergj Luca në një postim në rrjetet sociale.
Gjergj Luca nga Maroku na tregon mbi rëndësinë që ka në këtë vend ruajtja e traditës së ndërtimit të anijeve si pjesë e traditës së peshkimit. Në këtë video që Luca ka ndarë në rrjetet sociale, shpjegon specifikisht se pse në këtë traditë prioritet për ndërtimin e anijeve është lënda drusore.
Kujtojmë gjithashtu se në Marok, ndërtimi i anijeve dhe peshkimi janë tradita të lashta, të rrënjosura thellë në kulturën dhe ekonominë e vendit, veçanërisht në qytetet bregdetare si Essaouira, Safi, Rabat dhe Agadir. Pozicioni i Marokut pranë Oqeanit Atlantik dhe Detit Mesdhe e ka bërë atë një vend të rëndësishëm për aktivitetet detare, ku breza të tërë kanë kultivuar njohuri të veçanta në ndërtimin e anijeve dhe peshkimin.
Kjo mjeshtëri përfshin kryesisht ndërtimin e varkave të drurit, sidomos në Essaouira, që ka një reputacion të gjatë për zejtarët që përgatisin anije të forta dhe të qëndrueshme për peshkim. Druri që përdoret më shpesh përfshin lloje rezistente si druri i kedrit dhe i lisit, që përballojnë mirë lagështinë dhe kushtet e vështira të oqeanit. Punimi i drurit për anije kryhet me dorë dhe kërkon një mjeshtëri të veçantë të trashëguar brez pas brezi.
Maroku është ndër vendet kryesore të peshkimit në rajon dhe eksporton shumë lloje peshku dhe produktesh detare. Peshkatarët përdorin teknika të ndryshme tradicionale, nga rrjetat e mëdha deri te peshkimi në shkallë të vogël me grepa dhe rrjeta në breg. Sidomos në Essaouira dhe Agadir, peshkimi i sardeleve, oktapodëve, kallamarëve dhe tonit është shumë i përhapur. Në disa raste, peshkatarët marokenë dalin në oqean për disa ditë, duke përdorur anije të ndërtuara posaçërisht për qëndrueshmëri dhe siguri në det.
Traditat e ndërtimit të anijeve dhe peshkimit në Marok janë më shumë se një industri – ato janë pjesë e kulturës dhe historisë së vendit. Festa dhe tregjet vendase shpesh janë të lidhura me këtë mënyrë jetese, duke e bërë peshkimin dhe detin pjesë thelbësore të identitetit maroken dhe të trashëgimisë së tij kulturore.
Albert Vataj