Nga zgjedhjet në zgjedhje, nga ngërçi në ngërç, nga një afat kushtetues i humbur te tjetri. Kjo është panorama që po ofron sot Kosova nën drejtimin politik të Albin Kurtit. Një vend që ka nevojë për stabilitet, zhvillim ekonomik dhe forcim të pozitës ndërkombëtare, po vazhdon të mbetet peng i një krize institucionale që nuk po gjen fund.
Edhe një herë, institucionet kushtetuese nuk u ngritën brenda afateve. Edhe një herë, qytetarët mbeten spektatorë të një klase politike që duket më e përqendruar te kalkulimet e pushtetit sesa te funksionimi normal i shtetit. Dhe edhe një herë, barra kryesore e përgjegjësisë bie mbi Albin Kurtin, jo vetëm sepse është lideri i partisë fituese, por sepse është ai që ka marrë mandatin për të qeverisur.
Në demokracitë parlamentare, fitimi i zgjedhjeve nuk është fundi i procesit. Është vetëm fillimi. Sfida e vërtetë është ndërtimi i institucioneve dhe krijimi i një shumice funksionale. Kur kjo nuk ndodh, nuk mjafton të thuash se fajin e kanë të tjerët. Lideri gjykohet pikërisht për aftësinë për të gjetur zgjidhje, jo për të numëruar pengesat.
Albin Kurti e ka ndërtuar gjithë karrierën e tij politike mbi idenë se ai përfaqësonte ndryshimin, se do të sillte një kulturë të re politike dhe se do ta nxirrte Kosovën nga cikli i krizave. Sot, paradoksalisht, Kosova po përjeton një nga periudhat më të gjata të bllokimit institucional në historinë e saj. Ky është një kontrast që nuk mund të kalojë pa u vënë re.
Nëse një lider nuk arrin të ndërtojë shumicën parlamentare që i nevojitet, atëherë problemi nuk është vetëm aritmetik. Është edhe politik. Demokracia parlamentare nuk funksionon me logjikën “ose të gjitha, ose asgjë”. Ajo funksionon mbi kompromisin, dialogun dhe aftësinë për të bashkëpunuar, edhe me kundërshtarët.
Kurti ka zgjedhur shpesh rrugën e konfrontimit politik. Kjo strategji mund të jetë efektive në opozitë dhe gjatë fushatave elektorale. Por qeverisja kërkon diçka tjetër. Kërkon fleksibilitet, durim dhe aftësi për të ndërtuar ura. Një kryeministër nuk mund të sillet pafundësisht si lider protestash. Ai duhet të sillet si garant i funksionimit të shtetit.
Ndërkohë, pasojat nuk janë vetëm politike. Çdo ditë pa institucione funksionale është një ditë e humbur për ekonominë, për investimet, për procesin e integrimit euroatlantik dhe për forcimin e shtetit. Kosova nuk mund të ecë përpara me institucione të përkohshme dhe me një klimë të vazhdueshme pasigurie.
Më shqetësues është edhe dëmi që kjo situatë i shkakton imazhit ndërkombëtar të Kosovës. Serbia e ka ndërtuar prej vitesh propagandën e saj mbi pretendimin se Kosova është një shtet jofunksional. Sa herë që Prishtina futet në një krizë të gjatë institucionale, Beogradi e përdor këtë si argument në arenën ndërkombëtare. Edhe nëse ky pretendim nuk ndryshon realitetin juridik të shtetësisë së Kosovës, ai ushqen narrativën serbe dhe vështirëson betejën diplomatike të Prishtinës.
Sigurisht, edhe opozita mban përgjegjësinë e saj. Në një demokraci, asnjë forcë politike nuk duhet ta përdorë bllokimin institucional si instrument politik. Por përgjegjësitë nuk janë të barabarta. Në çdo republikë parlamentare, pesha kryesore bie mbi fituesin e zgjedhjeve. Ai ka mandatin për të ndërtuar qeverinë dhe për të garantuar funksionimin e shtetit.
Kurti vazhdon të paraqitet si lideri që nuk bën kompromis. Për një pjesë të mbështetësve të tij, kjo është forcë karakteri. Por në politikë ekziston një kufi ku vendosmëria rrezikon të shndërrohet në ngurtësi. Kur kompromisi refuzohet vazhdimisht, ai që paguan çmimin nuk është kundërshtari politik. Është shteti.
Bota po ndryshon me një ritëm të jashtëzakonshëm. Inteligjenca artificiale, transformimi digjital, ekonomia e dijes dhe konkurrenca globale po përcaktojnë të ardhmen e kombeve. Ndërsa vendet e tjera garojnë për investime, inovacion dhe zhvillim teknologjik, Kosova vazhdon të harxhojë energji në kriza politike që duhej të ishin zgjidhur me kohë.
Qytetarët nuk kanë votuar për të parë një klasë politike që mat forcat në pafundësi. Ata kanë votuar për institucione që funksionojnë, për një ekonomi që rritet, për vende pune dhe për një shtet që ecën përpara.
Ndaj veza e deputetes është pak kur një kryeministër shkaterron një shtet!
