-Botuar në web e radios shtetrore gjermane DW-
Qoftë gropa zhavorri, kantiere ndërtimi apo punë kujdesi: shumë profesione u shkaktojnë njerëzve një ngarkesë veçanërisht të madhe fizike dhe sociale. Mund të punohet deri në moshën 67-vjeç?
Është ora 6:30 e mëngjesit në një gropë zhavorri në Malet Harz në rrethin e Göttingen. Për Uwe Kersten dhe Axel Böthecher, ndërrimi po fillon. Kersten është 61 vjeç dhe ka edhe tre vjet punë para se të dalë në pension. Në rrethin e Göttingen, ka pothuajse 3,100 njerëz që punojnë në industrinë e ndërtimit. Edhe Uwe Kersten është një nga 180 punonjësit që janë mbi 60 vjeç.
“Kjo nuk më habit”, thotë Kersten. Ai njeh shumë kolegë që, në të pesëdhjetat, kanë kërkuar një punë më të qetë, nëse kanë gjetur një të tillë, ose kanë marrë pension të parakohshëm.
“Thjesht duhet të thuash: kolegët e mi nuk mund ta duronin më. Lidhjet e tyre ishin konsumuar plotësisht.”
Shumë industri preken
Kjo nuk vlen vetëm për punëtorët e ndërtimit. Një studim nga Instituti Gjerman për Kërkime Ekonomike (DIW) e konfirmon këtë fenomen. “Shumë njerëz që punojnë në profesione të tilla për një kohë të gjatë nuk e arrijnë domosdoshmërisht moshën e pensionit. Kjo do të thotë që ata ose dalin në pension herët për shkak të kapacitetit të reduktuar të punës për arsye shëndetësore ose ndryshojnë karrierë”, shpjegon Johannes Geyer.
Ndër të tjera, ai hulumton çështjet e pensioneve në DIW. Punët me stres të lartë nuk janë vetëm punë ndërtimi. “Bëhet fjalë edhe për stresin psikosocial”, shpjegon Geyer, duke shtuar se punë të tilla përfshijnë, për shembull, punë në sektorët socialë ose të kujdesit.
Sot, Uwe Kersten duhet të zëvendësojë sitën në një makinë të madhe që ndan gurët nga toka. Për ta bërë këtë, ai ngjitet mbi shirita transportues dhe hyn në brendësi të makinës. Kolegu i tij punon jashtë, duke u balancuar në brinjë çeliku rreth pesë metra të larta.
“E kam bërë këtë për 38 vjet dhe vërej se më duhet gjithnjë e më shumë kohë për t’u rikuperuar. Vetëm pesë vjet më parë, kjo nuk ishte problem për mua”, thotë 61-vjeçari. Pastaj ai do të vinte në shtëpi në formë të shkëlqyer dhe ende do të kishte forcën për të luajtur futboll ose për të bërë diçka rreth shtëpisë.
Çdo vit shtesë bëhet më i vështirë
“Ata që preken vërtet nga rritja e moshës së daljes në pension janë ata që, për shkak të shëndetit të tyre të mirë, kanë arritur të plaken në punët e tyre”, thotë Johannes Geyer.
Ky grup i më të shëndetshëmve do të ishin ata që, varësisht nga reforma, do të duhej të punonin për dy ose tre vjet të tjera. Kjo do të ishte një vështirësi e veçantë, sepse çdo vit shtesë do të duhej të konsiderohej veçmas.
“Punonjësit tashmë mbajnë me vete barrë nga e kaluara ndërsa ata bëhen edhe më të vjetër”, thotë Geyer. Pra, çdo vit pasues bëhet vetëm më i vështirë.
Në fakt, Uwe Kersten do të duhej të punonte deri në moshën 67 vjeç. Megjithatë, si dikush me një periudhë të gjatë sigurimi, ai mund të dalë në pension në fund të vitit 2029.
“Për mua, puna është një pjesë e jetës. Puna më jep përmbushje dhe kuptim.” Megjithatë, ai nuk do të donte të punonte më gjatë. “E kam përshtatur edhe planin tim të jetës me këtë.
Dua të kaloj kohë me gruan time, në shtëpinë time dhe në kopsht”, shpjegon elektriçisti i termocentralit.
Përshtatja e daljes në pension me ngarkesën e punës?
Sindikata e industrisë së ndërtimit, bujqësisë dhe mjedisit (IG BAU) po bën thirrje që mosha e daljes në pension të mbahet në 63 vjeç. “Nëse shikoni nivelin e vështirësisë së punës, është krejtësisht joreale që kolegët të punojnë deri në moshën 70 vjeç”, thotë Ralf Düren, sekretar i sindikatës nga Saksonia e Poshtme. Prandaj, mosha e daljes në pension duhet të lidhet me vështirësinë e punës.
Një qasje tjetër që shpesh merret në konsideratë është përshtatja e vendeve të punës për punonjësit më të vjetër. Megjithatë, në situatën aktuale të mungesës së punëtorëve të kualifikuar, kjo është gjithashtu e vështirë. “Më parë ishte më e lehtë t’u jepje kolegëve më të vjetër detyra më të lehta”, thotë Uwe Kersten. “Sot nuk kemi mjaftueshëm njerëz për këtë”.
Makineritë moderne si zgjidhje
Në gropën e zhavorrit në Harz, teknologjia është “e provuar”, siç e përshkruan Kersten. Çdo riparim, çdo përgatitje për vënien në punë përfshin punë të vështirë fizike.
“Mendoj se tendosja fizike do të mbetet gjithmonë”, thotë Kersten. Sepse tendosja nuk varet vetëm nga makinat e mëdha.
Edhe “thjesht” ulja në një ngarkuesi është ngarkesë për trupin. “Zhurma, dridhjet, pluhuri gjatë gjithë ditës – kjo nuk mund të nënvlerësohet.” Pastaj janë kushtet e motit. Qoftë plus 40 gradë në verë apo minus 15 në dimër, puna vazhdon. Deri në pension./DW/