Një dimër i lagësht në Kaliforni ka shkaktuar një rritje të paprecedentë të kërpudhave të egra, duke përfshirë edhe llojin vdekjeprurës “kërpudha e vdekjes” (Amanita phalloides), e cila po shkakton alarm. Departamenti shtetëror i shëndetësisë raporton se, midis fundit të nëntorit 2025 dhe fillimit të shkurtit 2026, janë regjistruar katër vdekje dhe 40 shtrime në spital të lidhura me konsumimin e kërpudhave të rrezikshme. Ky shpërthim është cilësuar si “i paprecedentë”, duke tejkaluar ndjeshëm mesataren vjetore të shtetit, e cila zakonisht është më pak se pesë raste helmimi.
Viktimat, të moshës nga 19 muajsh deri në 67 vjeç, përfshijnë një çift punëtorësh sezonalë nga Oaxaca, Meksikë, dhe disa prej tyre kanë kërkuar transplante mëlçie. Rudy Diaz, mikolog rezident, thekson se ndërsa publiku është në ankth, entuziastët me përvojë të kërpudhave nuk janë në panik, pasi ata që kërkojnë kërpudha në Kaliforninë jugore shpesh kanë njohuri më të thella për ekologjinë lokale. Megjithatë, Jess Starwood, një barishte dhe edukatore, paralajmëron publikun e gjerë të jetë jashtëzakonisht i kujdesshëm, pasi kërpudhat e vdekjes mund të ngjajnë shumë me lloje të ngrënshme dhe janë bërë më të zakonshme.
Kërpudhat e vdekjes, me një kapak gri-jeshil dhe gushë të bardhë, mund të jenë fatale edhe me konsumimin e gjysmës së një kapele, me shkallën e vdekshmërisë që arrin deri në 50%. Ato janë gjithashtu vdekjeprurëse për qentë. Epiqendra e incidenteve të para ishte Salinas, një qytet me një popullsi të madhe nga Meksika Qendrore, ku kultura e mbledhjes së kërpudhave është e fortë. Besohet se njerëzit i kanë ngatërruar me lloje të ngrënshme të Amanita-s me të cilat janë të njohur në vendin e tyre. Për shkak të diversitetit gjuhësor të viktimave, departamenti i shëndetit ka lëshuar udhëzime në nëntë gjuhë.
Ndryshimet klimatike, me dimra më të lagësht, po kontribuojnë në shfaqjen e llojeve të panjohura ose atyre që nuk janë parë më parë në zona të caktuara, duke rritur rrezikun e ngatërrimit. Agjencia shtetërore e shëndetësisë këshillon blerjen e kërpudhave vetëm nga dyqane të besueshme dhe thekson se kërpudhat e vdekjes mbeten toksike edhe pas gatimit, zierjes, ngrirjes apo tharjes. Në rast helmimi të dyshuar, me simptoma si dhimbje barku, të përziera dhe dëmtim të mëlçisë, duhet kërkuar menjëherë ndihmë mjekësore. Për gjuetarët e papërvojë, rekomandohet të kërkojnë udhëzime nga ekspertë lokalë, pasi aplikacionet mund të jenë të pasakta. “Nëse nuk jeni të sigurt, mos e hani,” këshillon Starwood.
Marrë nga The Guardian US