Ukraina po i kërkon BE-së të ndihmojë në negociatat për t’i dhënë fund luftës me Rusinë, një temë që do të diskutohet në detaje në një takim joformal të ministrave të jashtëm evropianë në Qipro.
BE-ja po shqyrton në mënyrë aktive riangazhimin me Moskën mbi çështjen e Ukrainës, ndërsa përpjekjet e SHBA-së për të ndërmjetësuar kanë ndaluar dhe Rusia rrit sulmet e saj vdekjeprurëse.
Tani, ministri i jashtëm i Ukrainës i ka thënë BBC-së se Kievi është i etur të fusë disa “dinamika të reja” në procesin e negociatave.
“Ne duhet të kalojmë në një format të ri bisedimesh me palën ruse”, tha Andrii Sybiha në një telefonatë të kohëve të fundit, duke sugjeruar “pjesëmarrje më aktive nga pala evropiane”.
Midis kandidatëve të përfolur për rolin e të dërguarit janë si ish-kancelarja gjermane Angela Merkel ashtu edhe ish-kryeministri i Italisë Mario Draghi, por Sybiha nuk dha asnjë emër. Një zëdhënës i Draghi-t i tha BBC-së se ai “preferon të mos komentojë në këtë fazë”.
Këtë fundjavë, presidenti finlandez Alexander Stubb tha se “ndoshta nuk mund të përgjigjej negativisht” nëse do t’i ofrohej detyra, por vetëm pasi Rusia të binte dakord për një armëpushim. Nuk ka asnjë të dhënë për këtë.
Gjatë fundjavës, Kievi u godit me raketa dhe dronë në një nga sulmet më intensive të luftës deri më tani dhe Moska që atëherë ka kërcënuar me “sulme sistematike” në qytet, duke i paralajmëruar të huajt të largohen dhe vendasit të jenë të kujdesshëm.
Edhe pse përshkallëzon agresionin e saj, Rusia po akuzon BE-në se po inkurajon ushtarakisht Kievin dhe kështu po minon përpjekjet e SHBA-së për paqe.
Rusia preferon të flasë me SHBA-në, pjesërisht për arsye statusi dhe pjesërisht sepse të dërguarit e Presidentit Donald Trump kanë qenë thellësisht të palëkundur, duke i bërë presion Kievit shumë më tepër sesa Moskës.
Qasja e tyre ka dështuar dhe javën e kaluar Sekretari i Shtetit Marco Rubio tha se SHBA-të nuk ishin të interesuara të organizonin “një cikël të pafund takimesh që nuk çojnë në asgjë”. Që atëherë ai ka sqaruar se SHBA-të mbeten të gatshme të ndërmjetësojnë “nëse paraqitet kjo mundësi”.
Tani BE-ja po kërkon t’i bashkohet përpjekjeve dhe të sigurojë që çdo marrëveshje, nëse arrihet ndonjëherë, të jetë më e mira si për Ukrainën ashtu edhe për sigurinë evropiane.
Vladimir Putin pretendon se është i hapur për këtë ide për sa kohë që kushdo që emërohet “nuk ka thënë të gjitha llojet e gjërave të këqija për ne”.
Megjithatë, sugjerimi i tij për një të dërguar të BE-së ishte ish-kancelari gjerman Gerhard Schröder, një aleat i ngushtë i Moskës dhe lobist i hershëm i interesave të saj.
Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, e hodhi poshtë menjëherë idenë: Schröder, tha ajo, do të “ulej në të dyja anët e tryezës”.
Takimi dy-ditor që hapet në Qipro të mërkurën do t’u lejojë ministrave të vendosin stendat e vendeve të tyre me më shumë liri sesa një samit formal.
Që nga pushtimi në shkallë të plotë i Rusisë në vitin 2022, shumica kanë ndjekur një politikë izolimi dhe sanksionesh, dhe jo të gjithë bien dakord për mençurinë e fillimit të kontakteve edhe të kufizuara.
Disa, si Suedia dhe Lituania, e shohin Rusinë si të shtypur tani dhe duan që presioni të rritet, jo të lehtësohet. Të tjerë, si Italia, argumentojnë se është e pamatur të qëndrosh më gjatë në anë të rrugës.
Në mars, Kallas qarkulloi disa pika fillestare për diskutim, të përshkruara nga një zyrtar i BE-së si “ushqim për të menduar”. Qëllimi i saj është të formulojë një qëndrim të përbashkët të BE-së në lidhje me Rusinë dhe të vendosë çdo vijë të kuqe – përpara se të fillojë kontaktin.
Ndërsa ideja e emërimit të një të dërguari, ndoshta edhe të një grupi prej tyre, do të diskutohet në Qipro, diskutime serioze do të ndodhin vetëm në nivelin e udhëheqësve të BE-së, potencialisht në samitin e tyre muajin e ardhshëm.
Ndërkohë, Ukraina dëshiron të “thyejë bllokimin” dhe po shtyn përpara përparimin, tha zyrtari i BE-së. “Ky nuk duhet të bëhet një proces i zgjatur i përqendruar vetëm në diskutime se kush duhet të përfaqësojë, sa njerëz dhe në çfarë formati. Jo. Kjo duhet të ndodhë shpejt”, paralajmëroi Sybiha.
Në Kiev, analisti Yaroslav Smovzh beson se angazhimi me Moskën është “i dënuar” nëse BE-ja nuk vjen nga një pozicion force.
“Ekziston një ndjesi se Evropa e ka humbur disi ndjenjën e saj të veprimit në çështjet ndërkombëtare, veçanërisht në lidhje me një luftë kaq të rëndësishme në shkallë të gjerë në Evropë”, thotë Smovzh, nga grupi i ekspertëve Adastra.
“Por nëse Evropa dëshiron të veprojë si një ndërmjetëse e pavarur dhe neutrale, ajo nuk do të japë asnjë rezultat, ashtu siç SHBA-të nuk arritën asnjë sukses”, thotë ai, duke argumentuar se Rusia duhet “të frikësohet”.
“Deri më tani, përgjigjja e Evropës ndaj sjelljes së Rusisë në territorin e saj ka qenë disi jo bindëse”.
Ndërsa BE-ja flet për bisedime, Ukraina ka rritur presionin mbi vetë fqinjin e saj me sulme të përsëritura të thella mbi objektet ruse të eksportit të naftës. Ajo i quan ato “sanksione afatgjata” dhe sulmet e fundit në shkallë të gjerë të Moskës ndaj Ukrainës tregojnë se ajo është e tronditur.
Kjo nuk do të thotë që negociatat serioze për paqe janë shumë afër. “Nuk ka sinjale se Rusia dëshiron t’i japë fund kësaj lufte”, thotë deputeti Ehor Chernev nga partia qeverisëse e Ukrainës, Shërbëtorët e Popullit.
Por, ndërsa interesi i SHBA-së për të ndjekur këtë qëllim është zbehur, ai beson se “këtij procesi mund t’i sillet një energji e re” nga Evropa. “Ata do të përfaqësojnë BE-në, e cila e kupton qartë kërcënimin nga Rusia”, thotë deputeti.
Top Channel