Pas më shumë se 50 ditësh protestash të përditshme kundër qeverisë, po lind një debat politik gjithnjë e më interesant: Kush po përfiton nga kjo lëvizje? Protesta qytetare po e përdor Partinë Demokratike si një aleat të heshtur, apo është vetë PD-ja që po përpiqet të përfitojë nga zemërimi qytetar?
Në fillim, protesta u paraqit si një lëvizje e pavarur, pa flamuj partiakë dhe pa drejtues të partive politike në podium. Ky ishte një nga elementët që i dha asaj besueshmëri, pasi shumë qytetarë që nuk identifikohen as me Partinë Socialiste dhe as me Partinë Demokratike panë një mundësi për të shprehur pakënaqësinë e tyre ndaj qeverisë.
Megjithatë, me kalimin e javëve, kufiri mes protestës qytetare dhe interesit politik është bërë më i paqartë.
Nga njëra anë, është e natyrshme që Partia Demokratike, si forca më e madhe opozitare, të mbështesë çdo protestë kundër qeverisë. Çdo opozitë demokratike kërkon të përfitojë politikisht nga pakënaqësia e qytetarëve. Kjo nuk është një veçori shqiptare, por ndodh në çdo demokraci.
Nga ana tjetër, organizatorët e protestës janë përpjekur vazhdimisht të theksojnë se nuk janë nën kontrollin e asnjë partie politike. Ata kanë deklaruar se synojnë ndryshimin e sistemit politik dhe jo thjesht zëvendësimin e një qeverie me një tjetër. Pikërisht ky është dallimi mes një proteste qytetare dhe një proteste partiake.
Por realiteti politik është më kompleks.
Nëse protesta arrin të dobësojë politikisht qeverinë, përfituesi i parë në planin elektoral mund të jetë Partia Demokratike, sepse është opozita më e madhe parlamentare. Edhe nëse nuk është organizatore e protestës, ajo mund të përfitojë nga konsumimi politik i mazhorancës.
Në të njëjtën kohë, edhe protesta mund ta përdorë praninë dhe mbështetjen e opozitës për të rritur presionin ndaj qeverisë. Në këtë kuptim, marrëdhënia mund të jetë reciproke: protesta i jep opozitës një terren më të favorshëm politik, ndërsa opozita mund t’i japë protestës më shumë jehonë dhe mbështetje institucionale.
Megjithatë, ekziston edhe një rrezik.
Nëse protesta perceptohet si një instrument i një partie politike, ajo mund të humbasë një pjesë të mbështetjes së qytetarëve që nuk identifikohen me opozitën. Pikërisht pavarësia e saj ka qenë një nga elementët që i ka dhënë forcë dhe legjitimitet në opinionin publik.
Nga ana tjetër, edhe Partia Demokratike përballet me një dilemë. Nëse përpiqet ta dominojë protestën, rrezikon të largojë ata qytetarë që kanë dalë në shesh pikërisht sepse nuk besojnë më te partitë tradicionale. Nëse qëndron plotësisht jashtë saj, mund të humbasë mundësinë për të kanalizuar politikisht pakënaqësinë ndaj qeverisë.
Prandaj, pyetja nuk është domosdoshmërisht nëse protesta po e përdor PD-në apo PD-ja po e përdor protestën. Më shumë duket se të dyja palët kanë interesa që në disa pika përputhen, ndërsa në të tjera ndahen.
Protesta kërkon të ruajë identitetin e saj qytetar dhe të mos shihet si zgjatim i një partie. Partia Demokratike, ndërkohë, synon të përfitojë nga klima e pakënaqësisë ndaj qeverisë, por pa u identifikuar si organizatore e një lëvizjeje që është ndërtuar mbi idenë e pavarësisë nga partitë.
Në fund, përgjigjja do të varet nga ajo që do të ndodhë në muajt në vijim. Nëse protesta mbetet autonome, me program dhe strukturë të pavarur, ajo mund të shndërrohet në një aktor politik më vete. Nëse afrohet gjithnjë e më shumë me opozitën tradicionale, perceptimi publik mund të ndryshojë dhe ajo të shihet si pjesë e përplasjes klasike mes mazhorancës dhe opozitës. Pikërisht mënyra se si do të menaxhohet ky ekuilibër do të përcaktojë edhe të ardhmen politike të protestës.