Albert Vataj
Kur më 25 qershor 2009 u përhap lajmi i vdekjes së Michael Jackson-it, bota nuk humbi vetëm artistin më të famshëm të planetit. Ajo humbi një pjesë të imagjinatës së saj kolektive, një nga ato figura të rralla që arrijnë të kapërcejnë kufijtë e muzikës për t’u bërë simbol epoke, mit i gjallë dhe pasqyrë e ëndrrave, frikërave dhe kundërthënieve të njerëzimit. Michael Jackson nuk ishte thjesht një këngëtar, kompozitor apo valltar; ai ishte një fenomen kulturor që ndryshoi mënyrën se si dëgjojmë, shohim dhe përjetojmë muzikën.
Prandaj ikja e tij nuk u përjetua si lajmi për vdekjen e një artisti, por si shuarja e një ylli, drita e të cilit kishte ndriçuar për dekada ndërgjegjen e miliona njerëzve. Midis zërave të shumtë që u ngritën për ta përcjellë me nderime dhe mall, veçohen dy prej figurave më emblematike të muzikës italiane, Adriano Celentano dhe Cesare Cremonini. Njëri e përshkroi si një gjeni që ndryshonte ritmin e botës kudo ku kalonte; tjetri si një artist të vrarë ngadalë nga etja e medias për skandal dhe konsum. Dy këndvështrime të ndryshme, por të bashkuara nga i njëjti dhimbshëm pranim: se me Michael Jackson-in ishte shuar një dritë që nuk do të ndizet më në të njëjtën mënyrë.
Kjo në vijim është çfarë ka shkuar para 17 viteve, Adriano Celentano, për vdekjen e Michael Jackson, për këtë humbje të madhe të botës muzikës dhe artit të shpirtit.
“Brenda meje, Michael Jackson shpërtheu diçka kur dëgjova për herë të parë “Billie Jean” nga albumi “Thriller”, vijon kumtimi i Adriano Celentano-s.
Unë u mahnita, jo vetëm nga mënyra e tij origjinale e të kënduarit, nga aranzhimi inovativ i Quincy Jones. Telat ishin të zgjuar në ritmin e pasme me një harmoni të rrallë ku basi. Në plan të parë, ishte mjeshtri për të nënvizuar se një D ishte gati të vinte. Në fakt, që në hyrje, edhe para se të dëgjoja zërin e tij, pata një ndjenjë të çuditshme nëse zëri i tij ishte ai bas me një ajër paksa të ngulët dhe ato tela që dukej se i binin në majë të gishtave. Pothuajse si për të shpallur: «Djema, kam ardhur… Do të jem atje për pak…».Dhe ai ishte atje. Notat e asaj hyrjeje ishin preludi i diçkaje muzikore që po ndodhte. Pastaj vjen zëri i tij. Dhe në fund të asaj kënge, edhe para se të dëgjoja pjesën tjetër të albumit, tashmë ndjeva zhurmën e një uragani që do të përhapej në të gjithë tokën.
Shtatëqind e pesëdhjetë milionë disqe të shitura. Dhe tani, të gjithë pyesin se kush e vrau. Diagnoza e arrestit kardiak, një gjë e parëndësishme që tregon se sa e pjerrët mund të jetë imagjinata e dikujt që është kapur në gabim ose paaftësia e një mjeku, nëse dikush ka ekzagjeruar në injektimin e një ilaçi nga i cili ai ishte tashmë i varur.
Kishin kaluar vetëm 48 orë që kur Michael vdiq dhe fjala konspiracion kishte bërë xhiron e botës. Por vrasësi i vërtetë është para nesh, ja ku ai na shikon, e takojmë çdo ditë kur shkojmë të blejmë gazetën ose kur shikojmë televizor. Vrasësi mund të thuhet se e kemi në shtëpi, e ushqejmë, e vëmë në gjumë, por nuk bëjmë asgjë për ta edukuar që të mos vrasë. Le të pretendojmë se nuk e shohim dhe nuk mërzitemi nëse lajmet që dalin nga ekrani i vogël për lirimin e plotë të Michael Jackson, nuk kanë të njëjtën rëndësi si kur në vend të kësaj, prej vitesh, ai ka qenë famëkeq duke u akuzuar për ngacmim seksual.
Për dhjetë vjet “media kriminale” e masakruan atë pavarësisht se ai pretendonte se ishte i pafajshëm dhe pavarësisht se nuk kishte asnjë provë. E shkatërruan, e rrënuan, e përgjysmuan. Dhe kur më në fund patën mundësinë ta ngrinin atë për një shpërblim të drejtë para botës, çfarë bënë mediat? I dhanë goditjen e fundit: i thanë “Michael Jackson është shpallur i pafajshëm”. Por ata e thanë kaq qetë, saqë goditja me thikë nga media këtë herë ishte fatale. Me shpirtin e tij ende të kulluar nga gjaku, ai më pas u përpoq t’i jepte zë asaj pafajësisë së njohur më në fund, në një mënyrë ndryshe dhe si gjithmonë gjeniale. Përpjekja ishte mbinjerëzore. Atij iu desh të mblidhte forcat e tij të fundit, tani i copëtuar nga makina vdekjeprurëse e konsumizmit dhe kështu njoftoi takimin e tij të fundit me miliona fansa, të cilët ishin përpjekur të marrin biletat dhe të jenë të pranishëm në një nga 50 koncertet-eventet në Londër. Për pesëdhjetë ditë ai do të këndonte, argëtonte dhe luante me ata që e kanë dashur gjithmonë dhe nuk kanë dyshuar kurrë në pafajësinë e tij. Ai do t’i kishte treguar botës për atë të vërtetë që mediat e lanë burracakërisht. Por bota tani e ka kuptuar!…
Por ishte tepër vonë!”
“Kudo që shkoi, ku mbërriti, asgjë nuk pulsonte si më parë. Të gjithë kemi humbur diçka. Diçka që ndoshta me naivitet menduam se na takonte neve, që besuam se ishte pjesë e historisë sonë, pra e jetës sonë. Ne skërmitëm dhëmbët me tmerr ndërsa kujtesa u zbeh, u nda në mish, të zënë, ndërsa po lundronim në një kohë pakënaqësish.
Jackson, një nga gjenitë e vërtetë të muzikës së shekullit tonë, ka ikur duke fikur dritën e ftohtë të atyre shkëlqimeve të vëmendjes që deri para disa vitesh ndriçonin gjestet e tij mahnitëse muzikore dhe që prej disa kohësh drejtonin vetëm nga këndi më intim dhe i brishtë i personit të tij: fëmijëria e vjedhur që e kërkoi me kaq ngulm dhe mizorisht nuk i’u kthye më. E pamundura ndodhi. Iku gjatë natës, me të njëjtën shpejtësi, me të cilën u shfaq dhe u zhduk nga skena gjatë koncerteve të tij të paharrueshme, sa të shtrenjta aq edhe novatore, në një tufë dritëhijeje. Një hero që dukej se fliste për të ardhmen. Ai dukej se njihte ligje fizike ende të panjohura për ne. Ai këndoi melodi të pamundura me aq hijeshi sa Steve Wonder apo James Brown, gjithsesi duke i përvëluar me klithma dhe frymëmarrje që rrëmbenin buzëqeshjen e habisë nga fytyra, duke na shtyrë të ecnim me ritmin e këngëve të tij si askush më parë. Artist i vërtetë ishte ai: ai që imponon ritmin e tij. Ku mbërrin, ku ecën, asgjë nuk pulson si më parë. Zoti e bekoftë.” Shkruan në lamtumirën për legjendën, Michael Jackson, Cesare Cremonini.
Sot, më shumë se një dekadë e gjysmë pas largimit të tij, Michael Jackson vazhdon të mbetet një prani e gjallë në kujtesën kulturore të botës. Këngët e tij ende pulsojnë në ritmin e kohës, vallëzimi i tij vazhdon të sfidojë gravitetin në imagjinatën tonë, ndërsa zëri i tij mbetet një nga ato jehona që nuk shuhen kurrë plotësisht.
Fjalët e Adriano Celentanos dhe Cesare Cremonini, nuk janë thjesht homazhe për një artist të madh. Ato janë dëshmi të asaj se çfarë ndodh kur një talent i jashtëzakonshëm prek kufijtë e legjendës. Njëri pa tek ai njeriun që solli një ritëm të ri në botë; tjetri pa viktimën e një sistemi që ushqehet me madhështinë dhe më pas e shkatërron atë. Mes këtyre dy leximeve qëndron e vërteta e Michael Jacksonit, një artist gjenial, i brishtë, i pakrahasueshëm dhe thellësisht njerëzor.
Yjet, edhe kur shuhen, vazhdojnë të na dërgojnë dritën e tyre për shumë kohë. Ndoshta kjo është arsyeja pse Michael Jackson nuk duket se është larguar kurrë plotësisht. Drita e tij ende mbërrin tek ne, duke na kujtuar se arti i vërtetë nuk njeh vdekje, por vetëm forma të reja të përjetësisë.