Në Tiranë, në mjediset e Kryegjyshatës Botërore Bektashiane, po zhvillohet Konferenca Jubilare kushtuar 35-vjetorit të rihapjes së Kryegjyshatës Bektashiane, një përvjetor që merr një domethënie të veçantë jo vetëm për komunitetin bektashian, por edhe për historinë e pluralizmit shpirtëror, kulturor dhe fetar të Shqipërisë.
Kjo ditë shënon rikthimin në jetë publike të një institucioni me një histori të gjatë, të lidhur ngushtë me zhvillimet e shoqërisë shqiptare, me traditën e tolerancës fetare dhe me përpjekjen për të ruajtur identitetin shpirtëror e kulturor përmes periudhave të vështira të historisë.
Në fjalën e tij përshëndetëse, Kryegjyshi Botëror Bektashian, Haxhi Baba Dede Edmond Brahimi, e cilësoi këtë përvjetor si një moment të rëndësishëm, pasi në të kryqëzohen tri data me rëndësi për institucionin dhe veprimtarinë e tij.
Bëhet fjalë për 35-vjetorin e rihapjes së Kryegjyshatës Botërore Bektashiane, 15-vjetorin e drejtimit të saj nga Baba Mondi, si dhe 11-vjetorin e inaugurimit të kompleksit kulturor botëror.
Tri përvjetorë që, të vendosur në të njëjtin kalendar kujtese, përbëjnë një histori të vetme: historinë e ringritjes, të përkushtimit dhe të vazhdimësisë.
“Kjo konferencë zhvillohet në një ditë të veçantë, duke përkujtuar tre momente të rëndësishme, 35-vjetorin e rihapjes së Kryegjyshatës, 15-vjetorin si drejtues i Kryegjyshatës dhe 11-vjetorin e inaugurimit të kompleksit kulturor botëror”, u shpreh Baba Mondi.
Por përtej datave dhe përvjetorëve, kjo ditë mbart një kuptim më të thellë. Ajo është një dëshmi se institucionet shpirtërore mund të mbijetojnë edhe përtej tronditjeve të historisë, nëse mbështeten mbi kujtesën, besimin dhe vullnetin e njerëzve që i mbajnë gjallë.
“Kjo ditë nuk është vetëm një ditë historike, por dëshmi e gjallë e një udhëtimi të gjatë të ringritjes, përkushtimit dhe besimit, përmes kumtesave, dëshmive gjatë tre sesioneve të konferencës”, theksoi Kryegjyshi Botëror Bektashian.
Në këtë këndvështrim, konferenca jubilare nuk është thjesht një ceremoni përkujtimore. Ajo është një hapësirë reflektimi mbi një trashëgimi që ka kapërcyer periudha të ndryshme historike dhe që vazhdon të kërkojë vendin e saj në jetën bashkëkohore.
Historia e Kryegjyshatës Botërore Bektashiane është e lidhur me vetë historinë e bektashizmit në Shqipëri, një traditë shpirtërore që ka lënë gjurmë të rëndësishme në kulturën, letërsinë dhe jetën shoqërore shqiptare. Në rrjedhën e dekadave, kjo traditë ka qenë pjesë e një mozaiku më të gjerë të bashkëjetesës fetare që është bërë një nga tiparet më të njohura të shoqërisë shqiptare.
“Kryegjyshata Botërore Bektashiane është një histori e një institucioni që ka ditur të ruajë identitetin shpirtëror, në mbrojtje të trashëgimisë së tij dhe në kontribut në jetën kulturore dhe shoqërore të Shqipërisë dhe më gjerë”, deklaroi Baba Mondi.
Kjo trashëgimi nuk është vetëm një kujtim i së kaluarës. Ajo përfaqëson një përgjegjësi për të tashmen dhe të ardhmen: ruajtjen e vlerave shpirtërore, kulturore dhe njerëzore, promovimin e dialogut dhe forcimin e urave të mirëkuptimit ndërmjet komuniteteve.
Në këtë kuptim, 35-vjetori i rihapjes së Kryegjyshatës Botërore Bektashiane shndërrohet në një moment për të kujtuar jo vetëm atë që ka qenë, por edhe atë që mund të jetë.
Sepse historia e një institucioni fetar nuk matet vetëm me vitet e ekzistencës së tij. Ajo matet me aftësinë për të ruajtur një identitet, për të përcjellë një trashëgimi dhe për t’i shërbyer shoqërisë në kohë të ndryshme.
Në këtë 35-vjetor, Kryegjyshata rikthehet te kujtesa e saj, por e sheh atë si një burim për të ardhmen.
Kumtesat, dëshmitë dhe diskutimet e zhvilluara gjatë tre sesioneve të konferencës synojnë pikërisht të ndriçojnë aspekte të ndryshme të kësaj rruge, duke sjellë në vëmendje njerëz, ngjarje dhe momente që kanë kontribuar në ruajtjen dhe ringritjen e institucionit.
Nga rihapja e Kryegjyshatës e deri te konsolidimi i saj institucional dhe kulturor, këto 35 vite përbëjnë një kapitull të rëndësishëm të historisë së bektashizmit bashkëkohor.
Dhe në qendër të këtij kapitulli qëndron një ide e thjeshtë, por e fuqishme: ajo që mbijeton nëpërmjet besimit, kujtesës dhe përkushtimit nuk është thjesht një institucion; është një trashëgimi që vazhdon të jetojë.
35 vite pas rihapjes, Kryegjyshata Botërore Bektashiane e përkujton këtë rrugëtim jo vetëm me krenarinë e asaj që është arritur, por edhe me vetëdijen se trashëgimia kërkon përkujdesje të përditshme.
Sepse koha mund të ndryshojë ndërtesat, brezat dhe rrethanat.
Por një besim që është shndërruar në kulturë, një kulturë që është bërë kujtesë dhe një kujtesë që përcillet nga brezi në brez, e ka gjithmonë mundësinë të rilindë.
Ky 35-vjetor është pikërisht një dëshmi e tillë: një dëshmi e gjallë e ringritjes, e përkushtimit dhe e besimit.