Malësia e kreshnikëve, zanave, e bujarisë dhe e hirit, kurorëzon Leontina Elezin si të bukurën e dheut, në Logun e Bjeshkëve 2026

Nga Albert Vataj

Nëse ka një ditë kur kohët thyhen, kur e shkuara kthehet dhe e tashmja shpirtërore përqafohet me të pa asnjë fjalë, ajo është dita kur në Qafën e Predelecit çel “Logu i Bjeshkëve”.

Më 9 gusht 2026, në atë lartësi ku ajri duket sikur ka dendësinë e legjendave të kreshnikëve dhe era sjell ende jehonën e lahutës, Kelmendi i madhërishëm u bë sërish tempulli i historisë, traditës dhe hirit. Në këtë altar natyror, mes kurorash shkëmbore e livadhesh të gjelbëruara, u rikthye një nga kremtimet më të bukura të Malësisë, për të zgjedhur “E Bukurën e Dheut”, atë që do të mbante mbi supe jo thjesht një kurorë bukurie, por simbolin e një trashëgimie të tërë; jo vetëm një certifikatë në duar, por amanetin e patjetërsueshëm të kësaj toke të zanave.

Këtë vit, lajmëtarja e bukurisë dhe fisnikërisë malësore u shpall Leontina Elezi. Ajo mrekulloi Lëpushën, Kelmendin dhe krejt magjinë e bjeshkës, duke gërshetuar me dinjitet hirin e vajzërisë, madhështinë e xhubletës dhe gazmendin e natyrshëm të festës.

Kurorëzimin e “E Bukurës së Dheut” e bëri kryetari i Bashkisë Malësi e Madhe, Tonin Marinaj, duke vulosur kështu një ritual që zgjon nga përjetësia shpirtin e kremtes dhe çon përpara amanetin e patundur të të parëve.

Në shtratin e “Logut”, vajzat konkurrente, të prira nga Miss Bjeshka 2025, Aurora Lulaj, nuk ecnin thjesht mbi barin e Predelecit; ato vizatonin me hapa një alfabet të lashtë të kodit, hijeshisë dhe dinjitetit. Të veshura me xhubletën ikonike, atë monument të gjallë të trashëgimisë sonë, që mbart mbi vete një histori mijëravjeçare, ato u shfaqën si shëmbëlltyra të gjalla të një mitologjie që nuk është tretur në harresë.

Ajo veshje solemne, me trajtën e saj epike dhe me valëzimet e dritëhijeve që dikur mbështillnin shtatin e nënave dhe gjysheve tona, sot përcillet me krenari nga vajzat e reja. Këtu, përthyerjet e palëve të xhubletës dëshmuan sërish se tradita e vërtetë nuk plaket; ajo vetëm ndërron bartësit për të mbetur e përjetshme.

Kur vajzat u kapën dorë për dore në atë valle magjike, nuk vallëzonin vetëm ato. Bashkë me to lëvizte i tërë shpirti i Malësisë, nga rrënjët e thella të kujtesës deri te frymëmarrja e brezit të ri.

Nga nëna te bija.

Nga kujtesa te krenaria.

Nga e shkuara te e ardhmja.

Xhubleta vazhdon të flasë shqip.

Logu i Bjeshkëve 2026

“Nën tingujt e instrumenteve shekullore, me zërin e mrekullueshëm të artistëve të mirënjohur, me valle tradicionale dhe me paraqitjen dinjitoze të vajzave konkurrente, ju ftoj të bëheni pjesë e këtij manifestimi të madh tradicional-kulturor”, u shpreh kryetari i Bashkisë Malësi e Madhe, Tonin Marinaj, duke e cilësuar këtë ngjarje si një bashkëpjesëmarrje ku malësorja e stolisur me xhubletë i tregon botës se sa i pasur, i kthjellët dhe i kristaltë ka mbetur shpirti ynë mes këtyre maleve.

I ngjizur si një ritual kremtues dhe i zhvilluar rregullisht që nga viti 1998, të shtunën e dytë të muajit gusht, në fshatin Lëpushë, “Logu i Bjeshkëve” është shndërruar në një pikëtakim të veçantë, ku tradita nuk kujtohet vetëm, por përjetohet.

Logu i Bjeshkëve 2026

Ai kapërcen kufijtë gjeografikë dhe mbledh malësorët nga të katër anët e botës. Këtu vjen kurbetçari me mallin e përvëluar, udhëtari me kureshtjen e poetit dhe fotografi me etjen për të kapur dritën e papërfytyruar të natyrës dhe të shpirtit njerëzor.

Të jesh i pranishëm në “Logun e Bjeshkëve” nuk do të thotë thjesht të ndjekësh një spektakël ngjyrash apo një parakalim etnokulturor. Është një dhuratë e paçmuar që njeriu i bën vetvetes.

Është mundësia e rrallë për t’u përballur me bujarinë e kthjellët të malësorëve, me fjalën e peshuar, me mikpritjen e sinqertë dhe me buzëqeshjen e dëlirë të grave e vajzave që nuk e kanë humbur lidhjen me tokën, me malin dhe me qiellin.

Sepse këtu bukuria nuk është vetëm ajo që shihet.

Është edhe ajo që trashëgohet.

Është mënyra si një nënë ia mëson së bijës veshjen e xhubletës. Është mënyra si një këngë e vjetër kalon nga një brez te tjetri. Është mënyra si një valle ruan në lëvizjet e saj kujtesën e një komuniteti.

Përmes këtij organizimi madhështor, Malësia e Madhe i përcolli edhe këtë vit botës kulturore dhe mbarë shqiptarisë një mesazh të qartë:

Identiteti nuk është muze. Identiteti është frymë.

Logu i Bjeshkëve 2026

Dhe kurora e Leontina Elezit, bashkë me parakalimin e të gjitha vajzave pjesëmarrëse, shënjon shumë më tepër se një fitore në një konkurs bukurie. Ajo dëshmon se thesari i ruajtur thellë në gjirin e këtyre maleve vazhdon të rrezatojë.

Sepse “E Bukura e Dheut” nuk është vetëm ajo që kurorëzohet.

Është ajo që përfaqëson.

Është bukuria e vajzës malësore, por edhe dinjiteti i një treve.

Është xhubleta, por edhe kujtesa që ajo bart.

Është festa, por edhe amaneti që ajo përcjell.

Është e tashmja, por edhe jehona e një të kaluare që nuk pranon të vdesë.

Në fund, kur tingujt e lahutës, fyellit e veglave tradicionale u tretën mbi majat e Kelmendit dhe mbrëmja e mbështolli bjeshkën me heshtjen solemne të muzgut, mbeti e qartë një e vërtetë e thjeshtë dhe e bukur:

Xhubleta, malësorja dhe takimi i tyre në “Logun e Bjeshkëve” do të vazhdojnë të flasin shqip.

Sot.

Mot.

Dhe përjetë.

Sepse në tokën e zanave, ku mali ruan legjendën dhe gruaja ruan kujtesën, bukuria nuk është vetëm një kurorë.

Është një amanet.