Nga Albert Vataj
Në Tiranë, aty ku kujtesa shqiptare takohet me përkushtimin shpirtëror, Nënë Tereza ka marrë një tjetër trajtë për të qëndruar mes nesh: në bronz, me dorën e ngritur në shenjë bekimi. Në 10-vjetorin e shenjtërimit të saj, në oborrin e Katedrales së Shën Palit në kryeqytet është përuruar shtatorja e re kushtuar shenjtores shqiptare, në një ceremoni ku morën pjesë përfaqësues të lartë të Kishës Katolike dhe dhjetëra qytetarë.
Ceremonia u drejtua nga Arqipeshkvi Metropolit i Tiranë-Durrësit, Imzot Arjan Dodaj, dhe Nunci Apostolik në Shqipëri, Imzot Miroslav Adamczyk, ndërsa qytetarë të shumtë iu bashkuan këtij përkujtimi, duke e kthyer përurimin në një çast të veçantë nderimi për një prej figurave më të njohura shqiptare në botë.
Shtatorja, e vendosur në hapësirat e Katedrales së Shën Palit, e paraqet Nënë Terezën me dorën e ngritur në shenjë bekimi. Është një gjest i thjeshtë, por me një simbolikë të jashtëzakonshme: një dorë që nuk urdhëron, nuk kërkon dhe nuk merr, por bekon; një dorë që duket sikur vazhdon të përcjellë të njëjtin mesazh që ajo e bëri gjuhë të jetës së saj – dashurinë për njeriun.
Në bronz, fytyra dhe qëndrimi i saj bëhen pjesë e hapësirës publike, por edhe e një kujtese që tejkalon kohën dhe kufijtë. Shtatorja nuk është vetëm një përfaqësim i një figure të shenjtë; ajo është një kujtesë e materializuar e një jete të tërë të dhuruar për të tjerët.
Nënë Tereza e ndërtoi madhështinë e saj jo mbi pushtetin, famën apo pasurinë, por mbi një zgjedhje të thjeshtë dhe të jashtëzakonshme: t’i qëndronte pranë atij që vuante. Ajo zbriti aty ku bota shpesh nuk dëshironte të shihte, në skajet e varfërisë, sëmundjes, vetmisë dhe braktisjes, duke e kthyer kujdesin për më të pambrojturit në një mision të përbotshëm.
Prandaj, përkujtimi i saj nuk është vetëm çështje e një përkatësie fetare. Figura e Nënë Terezës ka kapërcyer kufijtë e besimit dhe është bërë pjesë e një trashëgimie njerëzore që lidhet me solidaritetin, mëshirën, paqen dhe dinjitetin e njeriut.
Dhjetë vjet pas shenjtërimit të saj, kjo shtatore vjen si një tjetër dëshmi se kujtesa nuk jeton vetëm në libra, dokumente apo fotografi. Ajo jeton edhe në hapësirat ku njerëzit ndalojnë, shohin dhe kujtojnë.
Dhe ndoshta kjo është domethënia më e bukur e një monumenti: të mos lejojë që koha ta zbehë atë që njerëzimi ka nevojë ta kujtojë.
Nënë Tereza, e lindur në Shkup nga një familje shqiptare dhe e bërë qytetare e botës përmes misionit të saj, mbetet një prej figurave më të njohura me origjinë shqiptare. Jeta e saj u shndërrua në një udhëtim të gjatë drejt të varfërve, të sëmurëve dhe të harruarve, ndërsa vepra e saj e bëri emrin e saj të njohur në çdo kontinent.
Ajo nuk la pas vetëm institucione dhe një kongregatë fetare. La një mënyrë të të parit të tjetrit. Na kujtoi se njeriu nuk bëhet më i madh duke u ngritur mbi të tjerët, por duke u përkulur për t’i ngritur ata që kanë rënë.
Shtatorja e re në Katedralen e Shën Palit është, në këtë kuptim, më shumë se një vepër e vendosur në bronz. Ajo është një pikë takimi mes kujtesës dhe së tashmes, mes Shqipërisë që e kujton bijën e saj dhe botës që e njeh atë si një simbol të përkushtimit njerëzor.
Dora e ngritur e Nënë Terezës mbetet aty, mbi gurët e katedrales, si një gjest që mund të lexohet përtej çdo fjale.
Një bekim për ata që besojnë. Një kujtesë për ata që harrojnë. Një ftesë për të mos e humbur njerëzoren.
Dhe ndërsa njerëzit kalojnë pranë saj, shtatorja do të qëndrojë e heshtur. Por ndoshta pikërisht në atë heshtje do të vazhdojë të flasë më fort se shumë fjalime: se dashuria, kur kthehet në vepër, mund të bëhet kujtesë që nuk vdes.