Ideja e formimit të hapësirës gjeopolitike të shtetit ushtarakisht neutral sovran në Ballkan, i cili do të përfshinte Serbinë, Malin e Zi, Maqedoninë dhe Bosnjë dhe Hercegovinën, për herë të parë është deklaruar në fillim të vitit 2016. Kjo deklaratë e bërë nga politikani malazez Millan Knezheviq dhe homologun e tij serb Nenad Popović.
Sipas tyre është e nevojshme krijimi i një aleance të Bllokut Ballkanit. “Ballkani katër” me përfshirejn e (Serbisë, Malit të Zi, Maqedonisë dhe Bosnja e Hercegovina) është thënë edhe nga një anëtarë i partisë “Rusia e Bashkuar”, parti në pushtet.
Koncepti i ri i politikës së jashtme Ruse, parashikon një bashkëpunim konstruktiv dhe gjithëpërfshirës me vendet europiane që nuk janë anëtarë të aleancave ushtarake.
“Ne jemi të gatshëm për një bashkëpunim konstruktiv dhe gjithëpërfshirës që synon mbështetjen e statusit jashtë blloqeve ushtarake të këtyre vendeve dhe zhvillimin e temave të neutralitetit ushtarak të “katërshes ballkanike” në skenën politike ndërkombëtare”, tha Zeleznjak në një intervistë për portalin rus në gjuhën serbe, “Ruska rec”.
Për herë të parë në historinë moderne të Rusisë, Presidenti Putin ka përcaktuar në Konceptin e politikës së jashtme nenit 69, i cili parashikon respektin për “zgjedhjen e vendeve europiane të cilat nuk janë anëtarë të aleancave ushtarake” të cilat “japin një kontribut real për sigurinë dhe stabilitetin në Europë” dhe gatishmërinë e Rusisë “për një bashkëpunim konstruktiv dhe gjithëpërfshirës me ta”.
“Kjo është një dispozitë plotësisht që vlen edhe për bashkëpunimin me forcat përgjegjëse patriotike në Serbi, Mal të Zi, Maqedoni dhe Bosnjë e Hercegovinë, dhe në mbështetjen e këtyre neutralitetin ushtarak “Balkani 4″ në nivel ndërkombëtar, ndër të tjera, në bashkëpunim me administratën e re amerikane”, deklaroi më tej Zeleznjak.
Ai pohon se përfaqësuesit e BE-së deri më tani po i përmbahen praktikës së gabuar që ka nënkuptuar që vendet kandidate duhet të bëhen anëtarë të NATO-s në rrugën e integrimit evropian. “Kështu, sot Serbisë dhe Mali të Zi me forcë po u imponohen hapat e papranueshëm të drejtuar kah anëtarësimi në NATO edhe pse ajo është agresor për ta”, shtoi ai.
“Tani që disa nga kritikët tanë përpiqen të paraqesin mbështetjen e Rusisë në Ballkan si një përpjekje nga ana e Moskës për të krijuar një protektorat të Ballkanit. Këta kritikë rekomandojmë që ti kushtojmë vëmendje për historinë e Zvicrës dhe Austrisë”, tha ai. A nuk janë këto vendet e Europës që mund të trajtohet si protektorateve ruse vetëm sepse neutraliteti i tyre ushtarak i formuar 200 vjet më parë me pjesëmarrjen aktive të perandorisë ruse, pyeti ai.
Por sipas tij:”Deri më tani, për fat të keq, nuk janë përmbledhur rezultatet e ngjarjeve tragjike që lidhen me shpërbërjen e Jugosllavisë. Shumë mosmarrëveshje dhe konflikte që shkaktohen në rajon në fund të shekullit të kaluar dhe vazhdojnë të digjem në vetvete, duke rrezikuar paqen dhe sigurinë e të gjithë hapësirës europiane”.
Përshtati: Redjon Shtylla/Koha Jonë