Kalo te përmbajtja
Koha Jone Logo
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Shqip
  • English
Lexo në app
  • Shqip
  • English
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Lajme
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Forum
  • WebTV
  • Editorial
  • Kosova
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Teknologji
  • Intervista
  • Kronikë
  • Turizëm
  • Sociale
  • Historiku
Lajmet e fundit

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by

Opsionet e pamjes

Pamje shembull E diel, 22 Nëntor 2026, 22:50 Spektakël me 8 gola në duelin zikaltër mes Atalantës dhe Interit Një ndeshje e jashtëzakonshme, me tetë gola dhe emocione deri në sekondat e fundit, është zhvilluar në kuadër të javës së 12-të të kampionatit…
Pamja e bardhë/e zezë
Madhësia e tekstit
  • Në trend
  • Qafë Thanë
  • Erion Veliaj
  • Messi
  • Grabitje Durrës
  • Xhensila Myrtezaj
  • Aksident në Fier
  • Spiropali
  • Vuçiç
Lajmet e fundit
Në trend
  • Qafë Thanë
  • Erion Veliaj
  • Messi
  • Grabitje Durrës
  • Xhensila Myrtezaj
  • Aksident në Fier
  • Spiropali
  • Vuçiç
KOHA JONË Lajmet e fundit, gjithmonë me ju
Instalo

Leonidha Peppo: Sëmundjet kardiovaskulare, shkaqet, mekanizmat dhe përgjegjësia e stilit të jetesës

Shëndeti E diel, 8 Shkurt 2026 12:02
Leonidha Peppo: Sëmundjet kardiovaskulare, shkaqet, mekanizmat dhe përgjegjësia e stilit të jetesës
Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

Një kërcënim i heshtur, por i parandalueshëm. Shkenca mjekësore ka vërtetuar se sëmundjet kardiovaskulare shfaqen kryesisht, te meshkujt pas moshës 45 vjeç, te femrat pas moshës 60 vjeç, veçanërisht pas menopauzës, sidomos kur jeta shoqërohet me zakone të dëmshme, mungesë aktiviteti fizik, ushqyerje jo të shëndetshme dhe stres kronik.

Megjithatë, këto sëmundje nuk janë të pashmangshme. Në thelb, ato janë pasojë e dëmtimit progresiv të enëve të gjakut (arterieve), të cilat furnizojnë zemrën, trurin dhe çdo organ të trupit me oksigjen dhe lëndë ushqyese.

Reklamë Reklamo në Koha Jonë
Reklamë Reklamo në Koha Jonë

Dëmtimi i enëve të gjakut – çfarë ndodh realisht?

Sëmundjet kardiovaskulare burojnë nga një proces i quajtur aterosklerozë, i cili përfshin, dëmtimin e shtresës së brendshme të enës së gjakut (endotelit), depozitimin e yndyrave (kolesterol), formimin e pllakave aterosklerotike, dhe në faza të avancuara, formimin e trombeve (mpiksjeve).

Këto procese çojnë në, infarkt të miokardit (zemrës), goditje cerebrale (infarkt në tru), demencë vaskulare, dëmtime të enëve të gjymtyrëve, deri në gangrenë dhe amputim.

Ndër shkaqet kryesore që dëmtojnë enët e gjakut janë ushqyerja e pasur me yndyra shtazore, dietat e ngarkuara me mishra të përpunuar, yndyra shtazore, ushqime të skuqura dhe industriale. Të gjitha këto
rrisin nivelin e kolesterolit LDL (“kolesteroli i keq”), i cili depërton në muret e enëve, oksidohet, dhe nxit inflamacion kronik. Kjo është baza e formimit të pllakës aterosklerotike.

ReklamëSwiss DigitalReklamo në Koha Jonë

Një potencial tjetër kërcënues i shëndetit kardiovaskular është pirja e duhanit, helm i drejtpërdrejtë për enët e gjakut. Nikotina dhe substancat toksike të tymit të duhanit, dëmtojnë shtresën e mesme dhe të brendshme të enëve, rrisin ngjitjen e trombociteve, përshpejtojnë aterosklerozën.

Mund t'ju interesojë

Zbulim i papritur në Patagoninë kiliane: shkencëtarët gjejnë një plekopter të rrallë pranë akullnajës që po tërhiqet në ishullin Navarino

Zbulim i papritur në Patagoninë kiliane: shkencëtarët gjejnë një plekopter të rrallë pr...

19 Nëntor 2026, 08:01
Gjumi i mirë nxit hormonin e rritjes, ndikon në muskuj e kocka

Gjumi i mirë nxit hormonin e rritjes, ndikon në muskuj e kocka

17 Nëntor 2026, 15:12
Ndërhyrje kirurgjikale sipas planifikimit në spitalin rajonal “Memorial” të Fierit

Ndërhyrje kirurgjikale sipas planifikimit në spitalin rajonal “Memorial” të Fierit

16 Nëntor 2026, 17:30

Pasojat janë dramatike, infarkt në zemër, goditje në tru, mbyllje e arterieve të këmbëve (arteriopatia obliterante), që shpesh përfundon me amputim.

Dhe vijmë kështu te hipertensioni arterial (tensioni i lartë i gjakut). Tensioni i lartë ushtron presion të vazhdueshëm mbi muret e enëve, çon në trashje, ngurtësim dhe çarje mikroskopike të tyre.

Kur kombinohet me pirjen e duhanit, yndyrat e larta, çrregullimet hormonale (sidomos te gratë pas menopauzës), rreziku kardiovaskular rritet në mënyrë eksponenciale.

Shkenca dhe praktikat shëndetësore marrin në konsideratë gjithashtu faktorin gjenetik dhe trashëgimia familjare. Individët që kanë prindër ose familjarë me sëmundje vaskulare të hershme, kanë predispozitë më të lartë.
Për këtë arsye, kontrollet periodike (check-up) janë jetike, që në moshë të re, si matja e tensionit, analizat e gjakut, EKG, ekokardiografi, dhe testet metabolike.

Diabeti mellitus, armik i fshehtë i arterieve, nuk duhet neglizhuar. Edhe kur kolesteroli është në vlera normale, diabeti dëmton enët e gjakut përmes glikacionit, rrit fraksionet e vogla dhe të dendura të LDL,
të cilat janë shumë më aterogjene. Dihet se diabeti përshpejton, aterosklerozën, insuficiencën koronare, dhe sëmundjet cerebrovaskulare.

Për të krijuar një fokusim më të plotë të dinamikës së shëndetit, merret në shqyrtim tipologjia psikologjike, respektivisht, Tipi A dhe Tipi B.

Personat me tip personaliteti A, që karakterizohen si reaktivë, impulsivë, kronikisht të stresuar, kanë rrezik më të lartë për sëmundje kardiovaskulare, krahasuar me tipin B, më të qetë dhe reflektiv.

Duhet të jetë pjesë e procesit të mbikëqyrjes dhe reagimit ndaj yndyrave të larta dhe trajtimi bashkëkohor që është përfshirë si një domosdoshmëri.

Duhet të mos injorohet fakti se yndyrat e larta në gjak janë faktor kyç i dëmtimit vaskular.
Menaxhimi përfshin, dietë të shëndetshme, aktivitet fizik të rregullt, gjithashtu edhe medikamente të rekomanduara, si statina, fibrate.

Kur këto nuk mjaftojnë, mjekësia moderne ka sjellë një revolucion terapeutik.

Inclisiran, një hap i ri në uljen e kolesterolit, vetëm 2 injeksione në vit (1 çdo 6 muaj), vepron duke frenuar sintezën e LDL, shumë i mirë-toleruar, ul ndjeshëm kolesterolin. Ky trajtim është tashmë i disponueshëm edhe në vendin tonë.

Shëndeti i zemrës është zgjedhje, jo fat, kjo është ajo që duhet t’u bëhet me dije të gjithëve. Sëmundjet kardiovaskulare nuk janë ndëshkim i moshës, por pasojë e stilit të jetesës.
Nëse kujdeseni për veten, jeni gjithashtu të prirur edhe për sugjerime, që janë rregullimi i ushqyerjes, aktivitetit fizik, shmangies së duhanit dhe drogave, menaxhimit të stresit, dhe kontrollit mjekësor periodik. Këto janë format më të fuqishme e parandalimit.

Zemra dhe enët e gjakut nuk dëmtohen papritur, ato lodhen ngadalë, çdo ditë, nga zgjedhjet tona. Kurrë nuk është për të zgjedhur një jetë të shëndetshme, një zemër të fortë dhe një sistem kardiovaskular dinamik.

Dr. Leonidha Peppo
Kardiolog
Spitali SALUS

Etiketat e lidhura

Leonidha Peppo
Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

Më të fundit

Spektakël me 8 gola në duelin zikaltër mes Atalantës dhe Interit
Para 23 minutash

Spektakël me 8 gola në duelin zikaltër mes Atalantës dhe Interit

Peshku i verdhë në liqenin Oswego, ekspertët: një në një milion
Para 42 minutash

Peshku i verdhë në liqenin Oswego, ekspertët: një në një milion

Çalhanoglu lëndohet sërish, Interi rrezikon ta humbasë deri në fund të vitit
Para 1 ore

Çalhanoglu lëndohet sërish, Interi rrezikon ta humbasë deri në fund të vitit

Humbja e rëndë ndaj Liverpool-it, Pochettino: “Ishte e dhimbshme, duhet të reagojmë”
Para 1 ore

Humbja e rëndë ndaj Liverpool-it, Pochettino: “Ishte e dhimbshme, duhet të reagojmë”

Më të lexuarat

1 Elisa Spiropali: Unë jam ajo që fryj erën, sjell shiun, lëshoj breshërin, ngre cunamin, thaj detet, rrafshoj malet…
Para 11 orësh

Elisa Spiropali: Unë jam ajo që fryj erën, sjell shiun, lëshoj breshërin, ngre cunamin, thaj detet, rr...

2 A do të shpallet me 28 Nëntor Lëvizja Studentore Kombëtare si forcë politike?
21 Nëntor 2026, 15:12

A do të shpallet me 28 Nëntor Lëvizja Studentore Kombëtare si forcë politike?

3 Mbyllen hetimet, dërgohet për gjykim dosja e këngëtares Xhensila Myrtezaj
Para 11 orësh

Mbyllen hetimet, dërgohet për gjykim dosja e këngëtares Xhensila Myrtezaj

4 Erion Veliaj shkarkon dy drejtorë të Bashkisë si njerëz të Ramës
21 Nëntor 2026, 22:24

Erion Veliaj shkarkon dy drejtorë të Bashkisë si njerëz të Ramës

Koha Jone Logo

E përditshme, e pavarur

  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Showbiz
  • Politikë
  • Forum
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Editorial
  • Kronikë
  • Teknologji
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Sociale
  • Reklamo në Koha Jonë
  • Kontakt
  • Privacy Policy
Download on the App Store Get it on Google Play

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by
  • BOTUES & DREJTOR: Nikoll LESI
  • KRYEREDAKTOR: Daniel MUÇAKU
  • ZV/KRYEREDAKTOR: Redjon SHTYLLA
  • BORDI: Elsa KAMBERI, KRYETARE
  • NIPT: J71425013C

© 2026 KOHA JONE. All rights reserved.