Kalo te përmbajtja
Koha Jone Logo
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Shqip
  • English
Lexo në app
  • Shqip
  • English
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Lajme
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Forum
  • WebTV
  • Editorial
  • Kosova
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Teknologji
  • Intervista
  • Kronikë
  • Turizëm
  • Sociale
  • Historiku
Lajmet e fundit

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by

Opsionet e pamjes

Pamje shembull E diel, 22 Nëntor 2026, 22:50 Spektakël me 8 gola në duelin zikaltër mes Atalantës dhe Interit Një ndeshje e jashtëzakonshme, me tetë gola dhe emocione deri në sekondat e fundit, është zhvilluar në kuadër të javës së 12-të të kampionatit…
Pamja e bardhë/e zezë
Madhësia e tekstit
  • Në trend
  • Qafë Thanë
  • Erion Veliaj
  • Messi
  • Grabitje Durrës
  • Xhensila Myrtezaj
  • Aksident në Fier
  • Spiropali
  • Vuçiç
Lajmet e fundit
Në trend
  • Qafë Thanë
  • Erion Veliaj
  • Messi
  • Grabitje Durrës
  • Xhensila Myrtezaj
  • Aksident në Fier
  • Spiropali
  • Vuçiç
KOHA JONË Lajmet e fundit, gjithmonë me ju
Instalo

“Neurology”: Të lexuarit dhe aktivitetet mendore, potenciale në frenimin e progresit të Alzheimerit

Shëndeti E premte, 20 Mars 2026 14:26
“Neurology”: Të lexuarit dhe aktivitetet mendore, potenciale në frenimin e progresit të Alzheimerit
Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

Një studim i botuar më 11 shkurt 2026 në revistën “Neurology” tregoi se njerëzit që angazhohen në vazhdimësi në aktivitete mendore stimuluese — si leximi, shkrimi dhe mësimi i gjuhëve të huaja — mund të vonojnë fillimin e sëmundjes së Alzheimerit deri në pesë vjet dhe të ngadalësojnë shfaqjen e përkeqësimit të lehtë të funksioneve njohëse deri në shtatë vjet.

Studiuesit ndoqën 1 939 pjesëmarrës me moshë mesatare rreth 80 vjeç, të cilët në fillim të studimit nuk kishin simptoma të demencës.

Ata u monitoruan për një periudhë mesatare prej tetë vjetësh.

Pjesëmarrësit plotësuan pyetësorë të detajuar mbi aktivitetet mendore dhe të të mësuarit gjatë tre periudhave të jetës së tyre: para moshës 18-vjeçare, në moshë të mesme dhe në moshën e tretë.

Këto përfshinin:
Sa shpesh kishin lexuar
-Nëse kishin mësuar gjuhë të huaja për mbi pesë vjet
-Pjesëmarrje në aktivitete kulturore si muze dhe biblioteka
-Lexim, shkrim dhe lojëra mendore në moshë të tretë.

Rezultatet kryesore:
-Personat 10% më aktivë mendërisht gjatë gjithë jetës kishin një rrezik prej 38% më të ulët për të zhvilluar Alzheimerin krahasuar me personat 10% më pak aktivë.

-Rreziku i përkeqësimit të lehtë njohës ishte 36% më i ulët te grupi më aktiv.

-Mesatarisht, njerëzit më aktivë mendërisht zhvilluan Alzheimerin në moshë 94-vjeçare, ndërsa grupi me aktivitet më të ulët e zhvilloi atë mesatarisht në moshë 88-vjeçare — një vonese prej rreth 5 vjetësh.

Edhe kur vëzhgimet e trurit treguan shenja të sëmundjes së Alzheimerit – pjesëmarrësit me aktivitet të lartë intelektual ruanin aftësi më të mira mendore përpara se të shfaqeshin simptomat.

Kërkuesit theksuan se studimi nuk provon se aktivitetet mendore “parandalojnë” Alzheimerin, por sugjeron se ndërtimi i një rezistence mendore gjatë jetës – mund të ndërtojë një “rezervë njohëse” që lejon trurin të funksionojë mirë për më shumë kohë, edhe kur ndryshimet biologjike të sëmundjes janë prezentë.

Ekspertët thanë se ky zbulim nënvizon rëndësinë e qasjes në stimulime intelektuale gjatë gjithë jetës, si bibliotekat, programet e edukimit dhe aktivitetet kulturore, për të mbështetur shëndetin e trurit gjatë plakjes. ATSH

Mund t'ju interesojë

Zbulim i papritur në Patagoninë kiliane: shkencëtarët gjejnë një plekopter të rrallë pranë akullnajës që po tërhiqet në ishullin Navarino

Zbulim i papritur në Patagoninë kiliane: shkencëtarët gjejnë një plekopter të rrallë pr...

19 Nëntor 2026, 08:01
Gjumi i mirë nxit hormonin e rritjes, ndikon në muskuj e kocka

Gjumi i mirë nxit hormonin e rritjes, ndikon në muskuj e kocka

17 Nëntor 2026, 15:12
Ndërhyrje kirurgjikale sipas planifikimit në spitalin rajonal “Memorial” të Fierit

Ndërhyrje kirurgjikale sipas planifikimit në spitalin rajonal “Memorial” të Fierit

16 Nëntor 2026, 17:30
Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

Më të fundit

Spektakël me 8 gola në duelin zikaltër mes Atalantës dhe Interit
Para 23 minutash

Spektakël me 8 gola në duelin zikaltër mes Atalantës dhe Interit

Peshku i verdhë në liqenin Oswego, ekspertët: një në një milion
Para 42 minutash

Peshku i verdhë në liqenin Oswego, ekspertët: një në një milion

Çalhanoglu lëndohet sërish, Interi rrezikon ta humbasë deri në fund të vitit
Para 1 ore

Çalhanoglu lëndohet sërish, Interi rrezikon ta humbasë deri në fund të vitit

Humbja e rëndë ndaj Liverpool-it, Pochettino: “Ishte e dhimbshme, duhet të reagojmë”
Para 1 ore

Humbja e rëndë ndaj Liverpool-it, Pochettino: “Ishte e dhimbshme, duhet të reagojmë”

Më të lexuarat

1 Elisa Spiropali: Unë jam ajo që fryj erën, sjell shiun, lëshoj breshërin, ngre cunamin, thaj detet, rrafshoj malet…
Para 11 orësh

Elisa Spiropali: Unë jam ajo që fryj erën, sjell shiun, lëshoj breshërin, ngre cunamin, thaj detet, rr...

2 A do të shpallet me 28 Nëntor Lëvizja Studentore Kombëtare si forcë politike?
21 Nëntor 2026, 15:12

A do të shpallet me 28 Nëntor Lëvizja Studentore Kombëtare si forcë politike?

3 Mbyllen hetimet, dërgohet për gjykim dosja e këngëtares Xhensila Myrtezaj
Para 11 orësh

Mbyllen hetimet, dërgohet për gjykim dosja e këngëtares Xhensila Myrtezaj

4 Erion Veliaj shkarkon dy drejtorë të Bashkisë si njerëz të Ramës
21 Nëntor 2026, 22:24

Erion Veliaj shkarkon dy drejtorë të Bashkisë si njerëz të Ramës

Koha Jone Logo

E përditshme, e pavarur

  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Showbiz
  • Politikë
  • Forum
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Editorial
  • Kronikë
  • Teknologji
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Sociale
  • Reklamo në Koha Jonë
  • Kontakt
  • Privacy Policy
Download on the App Store Get it on Google Play

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by
  • BOTUES & DREJTOR: Nikoll LESI
  • KRYEREDAKTOR: Daniel MUÇAKU
  • ZV/KRYEREDAKTOR: Redjon SHTYLLA
  • BORDI: Elsa KAMBERI, KRYETARE
  • NIPT: J71425013C

© 2026 KOHA JONE. All rights reserved.