Jean Todt ka bërë një deklaratë befasuese, duke thënë se Michael Schumacher “nuk dinte si të mashtronte”. Këto fjalë, të thëna sot nga ish-drejtuesi i Ferrarit dhe ish-presidenti i FIA-s, ofrojnë një rishikim më të sinqertë dhe më njerëzor të partneritetit të tyre të suksesshëm. Duke folur në podcastin “High Performance”, Todt ka ndarë kujtime të rëndësishme, duke pranuar se Schumacher ishte fajtor në dy incidente të diskutueshme: Jerez 1997 dhe Montecarlo 2006. Këto pranime janë domethënëse për fansat e Formula 1, pasi Todt, në atë kohë, e kishte mbrojtur me forcë pilotin e tij. Sot, gati 30 vjet më vonë, ai i trajton këto ngjarje me qartësinë e dikujt që i ka jetuar nga brenda, por edhe me kujdesin e atij që e di se e vërteta për një njeri rrallëherë reduktohet në një veprim të vetëm.
Më 26 tetor 1997, në kthesën e fundit të xhiros së fundit të Çmimit të Madh të fundit të sezonit në Jerez, Spanjë, Schumacher drejtoi Ferrarin e tij drejt Williams-it të Jacques Villeneuve. Ky veprim mund të kishte eliminuar rivalin dhe t’i kishte siguruar atij titullin, por Ferrari përfundoi në zhavorr ndërsa Villeneuve vazhdoi, duke fituar kampionatin. Schumacherit, nga ana tjetër, iu hoqën të gjitha pikët nga renditja botërore. Skena mbetet e gjallë në kujtesën e çdo ndjekësi të Formula 1. Todt nuk kërkon justifikime. “Ai u përplas me Jacques, dua të them, qëllimisht,” tha ai. Por më pas shtoi interpretimin e tij personal: “E bëri gabim.” Todt shpjegoi: “Nuk ishte e paramenduar, ishte një emocion i momentit. Kur mendon se do të humbasësh kampionatin, truri reagon ndryshe. Ai u përpoq ta shmangte, dhe e bëri në mënyrë të gabuar.”
Kjo është një interpretim që i përket më shumë psikologjisë së sportit sesa jurisprudencës sportive. Reagimi i Todt-it, në privatësi, ishte ai që u rezervohet kampionëve dhe qenieve njerëzore. “I thashë: do të të mbrojmë, jemi bashkë, është një gabim njerëzor dhe duhet të pranohet gabimi njerëzor.” Kjo nuk ishte një mbulim, të paktën në qëllimet e tij, por një akt besnikërie ndaj një njeriu që sapo kishte bërë “një lëvizje të keqe, të panevojshme”. Bilanci që ai nxjerr, gati tridhjetë vjet më vonë, është ai i një kontabilisti të talentit: “Ai bëri kaq shumë gjëra të pabesueshme. Ka pluset dhe minuset. Ai ishte një minus.”
Episodi tjetër i diskutueshëm ndodhi nëntë vjet më vonë, në Montecarlo. Schumacher parkoi Ferrarin e tij në kthesën e Rascasse gjatë kualifikueseve, duke bllokuar xhiron e Fernando Alonsos. Në pistën më të ngadaltë të kalendarit, ku një e dhjetë e sekondës vlen më shumë se kudo tjetër, momenti i zgjedhur ishte ai final i sesionit: Alonso po përmirësonte kohën, dhe xhiroja ishte potencialisht për pole position. Ndalimi i makinës së Schumit, me ekspozimin pasues të flamujve të verdhë, në fakt shënoi fundin e sesionit dhe pamundësinë për Alonson të vendoste kohën. Zbulimi i Todt-it është i rëndësishëm: “Michael u ndal qëllimisht.” Natyra vullnetare e gjestit, ndryshe nga Jerez ku mund të diskutohej ende për instinkt dhe reagim, këtu ishte e qartë edhe për ata që e mbështesnin. Edhe këtë herë Schumacher pagoi çmimin: i penalizuar, i kthyer në fund të grilës, pa humbur një mundësi për të fituar më shumë pikë. Todt thotë: “Sa herë që humbiste kontrollin, e paguante shumë shtrenjtë. Ai duhej të niste nga fundi i grilës dhe kjo i kushtoi kampionatin.”
Menaxhimi i një kampioni si Schumacher nënkuptonte gjithashtu menaxhimin e këtyre “zjarreve” mediatike dhe sportive. “Të jesh një lider ekipi do të thotë gjithashtu të jesh një zjarrfikës,” përfundon Todt. “Nëse ka një zjarr, duhet ta shuash, jo ta ushqesh.” Pse u soll Michael në këtë mënyrë? Pas arrogancës së dukshme të Schumit, Todt ka parë gjithmonë diçka ndryshe. Një “personalitet i brishtë,” thotë francezi, “por edhe i ndrojtur dhe bujar. Ai fshihte ndrojtjen e tij duke u shfaqur arrogant.” Kjo nuk është një interpretim romantik apo shfajësues: thjesht çelësi i interpretimit të njeriut që e ka pasur më afër gjatë viteve të një prej partneriteteve më fituese në historinë e Formula 1. Duke pranuar gjithashtu se në atë personalitet të jashtëzakonshëm dhe në atë talent nuk mungonte një “element i dëmtuar”.
Rikonstruksioni i Todt-it nuk i rehabiliton ato gjeste. Ai përshkruan kompleksitetin e një qenieje njerëzore që shkëlqente në pothuajse gjithçka, përveç, ndoshta, menaxhimit të humbjes së afërt. “Nuk dinte të mashtronte,” thotë ai. Sepse instinkti garues, dëshira për të mbizotëruar, në momentet e presionit maksimal, përfundonte duke mbizotëruar mbi qartësinë. Sporti kërkon që instinkti dhe qartësia të bashkëjetojnë gjithmonë. Megjithatë, agonizmi ekstrem, në rastin e Schumacherit, lë të hapur një pyetje: a mund të jesh kampion dhe fitues serial duke ruajtur këtë lloj sinqeriteti?
Marrë nga La Gazzetta dello Sport