Nga Bahri Cani-
Çështjet ekonomike ka të ngjarë të jenë në krye të agjendës gjatë vizitës së Kancelarit në Kinë. Kontrollet e eksporteve tregojnë presionin që Pekini mund të ushtrojë. Si mund ta zvogëlojë Gjermania varësinë nga Kina?
Është një udhëtim i mbushur me tensione – drejt një partneri dhe rivali. Për herë të parë në mandatin e tij, Kancelari Friedrich Merz viziton Kinën duke filluar nga e marta (17.02.). Republika Popullore është një treg jashtëzakonisht i rëndësishëm për kompanitë gjermane. Megjithatë, ekonomia gjermane po ankohet gjithnjë e më shumë për pengesat. Në të njëjtën kohë, rëndësia globale e Kinës si një fuqi ekonomike po rritet.
Partner i rëndësishëm tregtar
Përveç SHBA-së, Kina është partneri më i rëndësishëm tregtar i Gjermanisë, i matur nga vëllimi i tregtisë së jashtme. Por deficiti tregtar është i konsiderueshëm. Siç tregon një analizë nga Instituti Ekonomik Gjerman (IW), në vitin 2025 importet nga Kina tejkaluan vlerën e eksporteve me rreth 90 miliardë euro. Deficiti tregtar u rrit me më shumë se një të tretën krahasuar me vitin e kaluar. Eksportet në Kinë ranë me pothuajse dhjetë përqind në vitin 2025. Kina ka rënë në vendin e gjashtë midis partnerëve më të rëndësishëm të eksportit të Gjermanisë.
Eksperti i IW, Jürgen Matthes, foli për një “tronditje”. Rënia e eksporteve në Kinë po e ngadalëson sektorin gjerman të eksportit. “Me rritjen e ndjeshme të importeve nga Kina, presioni konkurrues nga mallrat kineze në Gjermani po rritet ndjeshëm.”
Dhoma Gjermane e Industrisë dhe Tregtisë (DIHK) shkroi në anketën e saj të fundit ekonomike se furnizuesit kinezë janë zhvilluar në “konkurrentë seriozë” në sektorët kryesorë të industrisë gjermane.
Gjermania importon kryesisht pajisje elektronike si kompjuterë dhe telefona inteligjentë nga Kina, si dhe bateri, makineri, tekstile dhe produkte kimike. Eksportet e rëndësishme gjermane përfshijnë automjete, makineri dhe produkte kimike.
Vendndodhje e rëndësishme
Për kompanitë gjermane, ekonomia e dytë më e madhe në botë mbetet një vend i rëndësishëm, veçanërisht në kohë pasigurie globale. Që nga pandemia e koronavirusit, prodhuesit e automjeteve kanë zhvendosur kërkimin dhe zhvillimin e tyre në Kinë për të mbajtur ritmin me tregun e automobilave me konkurrencë të ashpër dhe për t’i përshtatur më mirë automjetet e tyre nevojave të klientëve kinezë.
Në vitin 2025, kompanitë gjermane investuan rreth shtatë miliardë euro në investime të reja në Republikën Popullore – dukshëm më shumë se në vitet e kaluara, sipas një analize të IW bazuar në shifra paraprake nga Deutsche Bundesbank.
Probleme në rritje
Për vite me radhë, kompanitë gjermane janë ankuar për probleme me aksesin në treg, rregullore të errëta dhe disavantazhe krahasuar me konkurrentët e tyre kinezë, të cilët favorizohen nga shteti. Përveç kësaj, janë edhe kufizimet kineze të eksportit për lëndët e para kryesore. Kohët e gjata të pritjes dhe përpunimit dhe pasiguritë shtesë në zinxhirin e furnizimit po shkaktojnë shqetësim të veçantë për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme (NVM).
“Kina po zgjeron ndjeshëm pozicionin e saj në sektorë të shumtë në tregjet globale”, tha Peter Adrian, President i DIHK. “Kjo paraqet mundësi për kompanitë gjermane, për shembull, përmes progresit të fortë teknologjik dhe kapacitetit inovativ në terren.” Megjithatë, kjo kundërshtohet nga rreziqet në rritje, të tilla si ndërhyrja qeveritare dhe kushtet e pabarabarta konkurruese.
Situata për kompanitë gjermane në Kinë nuk është bërë më e lehtë, tha Oliver Oehms, drejtor i Dhomës Gjermane të Tregtisë në Kinë. Dy tendenca kryesore janë lokalizimi dhe partneritetet midis kompanive gjermane dhe firmave kineze si dhe eksportet.
Varësitë
Industria gjermane e automobilave është shumë e varur nga furnizuesit kinezë, veçanërisht për prodhimin e baterive, ashtu si edhe industria e mbrojtjes dhe energjitë e rinovueshme, tha Esther Goreichy e Institutit Kinez Merics.
Sipas DIHK, Kina dominon përpunimin global të elementëve të rrallë të tokës me mbi 90 përqind. Këto lëndë të para janë thelbësore për telefonat celularë, laptopët, turbinat me erë dhe motorët elektrikë.
Që nga prilli 2025, Pekini ka kufizuar eksportin e elementëve të rrallë të tokës. Kompanitë gjermane duhet të kalojnë nëpër procese komplekse miratimi dhe zakonisht marrin vetëm aq sa u nevojitet, pa qenë në gjendje të krijojnë rezerva. Për shkak të kohëzgjatjeve të gjata të dorëzimit, eksporteve të ulëta dhe mungesës së alternativave, ndërprerjet e prodhimit u kërcënuan në shumë industri, sipas DIHK.
Gjermania dhe Evropa duhet të zvogëlojnë shpejt rreziqet – përndryshe, eliminimi i tyre do të jetë më i kushtueshëm në të ardhmen, thonë ekspertët. Kina furnizon Evropën me produkte kimike, pajisje IT, mallra elektronike dhe produkte optike që janë të pranishme gjithandej.
Strategjia e heqjes së riskut
Zinxhirët e furnizimit kanë për qëllim të shmangin varësinë nga Kina. Të paktën, ky ishte thelbi i strategjisë së qeverisë në vitin 2023. Termi për këtë është: heqja e riskut. Kina përshkruhej si një partner, konkurrent dhe rival.
“Strategjia e heqjes së riskut, e cila ishte një përparësi e fortë në strategjinë e mëparshme të qeverisë gjermane për Kinën, nuk po funksionon si duhet”, tha eksperti i IW Matthes. Për shembull, ekziston një nivel i lartë i varësisë së importit të Gjermanisë nga Kina. Shembulli i elementëve të rrallë të tokës ilustron gjithashtu se shumë kompani janë “neglizhente” në trajtimin e varësive kritike të importit. Matthes mbështeti një analizë të riskut për të identifikuar rreziqet më të mëdha të varësisë nga importi dhe për t’i adresuar ato në mënyrë specifike.
Pritjet e Merz
Udhëtimi i Kancelarit në Kinë vjen në kohën e duhur, tha Presidenti i DIHK, Adrian. Përveç çështjeve të një fushe loje të barabartë në tregti dhe investime, duhet të adresohen kufizimet e eksportit për lëndët e para kryesore. “Kontrollet e eksportit duhet të jenë të bazuara në rregulla dhe transparente. Proceset ekzistuese të miratimit dhe kontrollit duhet të thjeshtohen, të përshpejtohen dhe të bëhen më të parashikueshme”, kërkoi ai./DW/ TELEGRAF ALBANIA