Një raport i Washington Post ka zbuluar se administrata e presidentit Donald Trump, së bashku me partnerë izraelitë dhe ndërkombëtarë, po shqyrton një plan të detajuar për Rripin e Gazës pas luftës. Vizion që tingëllon si i shkëputur nga realiteti i dhimbshëm i sotëm: ta kthejë territorin e shkatërruar në një qendër turizmi luksoz, teknologjie dhe prodhimi, një “Rivierë e Lindjes së Mesme” me financim mbi 100 miliardë dollarë.
Përmbajtja e planit
Plani 38-faqësh, i hartuar nga “Trust për Rindërtimin, Përshpejtimin Ekonomik dhe Transformimin e Gazës” – i njohur si Trusti i Madh – parashikon:
Një kujdestari 10-vjeçare amerikane mbi territorin, e mbështetur nga investitorë dhe kompani konsulente perëndimore.
Zhvendosjen e përkohshme të mbi 2 milionë banorëve palestinezë, përmes asaj që quhet “largim vullnetar”.
Çdo palestinez që pranon të largohet, do të përfitonte 5,000 dollarë cash, katër vjet pagesë qiraje dhe ushqim për një vit.
Pronat e shkatërruara do të zëvendësoheshin me “shenja dixhitale” që mund të shpengohen më pas për apartamente në “qytetet inteligjente të mundësuara nga AI”, të cilat planifikohen të ndërtohen në Gaza.
Autorët e planit pretendojnë se çdo “largim vullnetar” do të kushtonte më pak sesa strehimi i banorëve në zona të sigurta brenda enklavës gjatë rindërtimit, duke kursyer rreth 23,000 dollarë për person.
Kush qëndron pas planit?
Plani është zhvilluar nga të njëjtët aktorë që më herët krijuan Fondacionin Humanitar të Gazës (GHF), që shpërndan ushqime në enklavë me mbështetjen e SHBA-së dhe Izraelit. Për planifikimin financiar është angazhuar një ekip i lidhur me Boston Consulting Group.
Diskutimet në nivel të lartë janë zhvilluar në Shtëpinë e Bardhë me pjesëmarrjen e Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, të dërguarit special Steve Witkoff, ish-kryeministrit britanik Tony Blair dhe dhëndrit të presidentit Jared Kushner.
Një projekt i diskutueshëm
Nga njëra anë, plani paraqitet si një projekt ekonomik ambicioz, që synon të katërfishojë investimin fillestar pas një dekade, duke e kthyer Gazën në një model zhvillimi për Lindjen e Mesme. Nga ana tjetër, ai është i mbushur me dilema të mëdha:
Çështja humanitare dhe politike: zhvendosja e 2 milionë palestinezëve, edhe pse e quajtur “vullnetare”, perceptohet gjerësisht si formë presioni ose dëbimi të detyruar.
Legjitimiteti ndërkombëtar: kujdestaria amerikane do të sfidonte çdo normë të së drejtës ndërkombëtare mbi sovranitetin e popullit palestinez.
Interesi ekonomik mbi realitetin politik: ideja e ndërtimit të “qyteteve inteligjente” dhe resorteve turistike bie ndesh me plagët e hapura të një populli që sot përballet me shkatërrime, mungesë ushqimi, energjie dhe strehimi.
Përfundim
Për momentin, mbetet e paqartë nëse ky është vizioni zyrtar i presidentit Trump apo një prej shumë draft-propozimeve që qarkullojnë në Uashington. Por fakti që diskutime të tilla zhvillohen në nivelet më të larta tregon se pas luftës, Gaza shihet jo vetëm si një sfidë humanitare, por edhe si një tokë potencialesh ekonomike që fuqitë e mëdha duan ta shfrytëzojnë.
Gaz sot (foto)
Gaza nesër
