Trump: Presidentët e mëparshëm injoruan ligjin e kompetencave të luftës, por realiteti është i përzier

Presidenti Donald Trump ka këmbëngulur se nuk ka nevojë për autorizim nga Kongresi për të vazhduar konfliktin me Iranin, duke argumentuar se komandantët e mëparshëm të forcave të armatosura amerikane nuk kanë kërkuar një miratim të tillë. Ndërsa një afat kritik dy-mujor për veprimet ushtarake skadoi të premten, Trump deklaroi se paraardhësit e tij e konsideronin autoritetin e Kongresit për të kufizuar kompetencat e presidentit në luftë si “krejtësisht jokushtetues”. Ai shtoi se “shumë presidentë, siç e dini, e kanë tejkaluar” këtë, kur u pyet nëse do të kërkonte autorizim nga Kongresi. “Nuk është përdorur kurrë. Nuk është respektuar kurrë,” tha Trump, duke theksuar se “askush nuk e ka kërkuar më parë.”

Megjithatë, realiteti është më i ndërlikuar. Trump detyrohet nga një rezolutë e vitit 1973 për kompetencat e luftës që të “ndërpresë çdo përdorim të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara” në Iran 60 ditë pas njoftimit të Kongresit për fillimin e veprimeve ushtarake, përveç nëse ligjvënësit votojnë për vazhdimin e konfliktit. Ky legjislacion u miratua për të kufizuar aftësinë e presidentit të atëhershëm Richard Nixon për të vazhduar luftën në Vietnam. E premtja shënoi ditën e 60-të që nga 28 shkurti, kur administrata njoftoi ligjvënësit për sulmet kundër Teheranit. Por Trump dhe Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth argumentojnë se afati kohor u ndërpre kur hyri në fuqi armëpushimi aktual, duke ndezur një debat nëse armëpushimi llogaritet apo jo drejt afatit 60-ditor.

Pavarësisht kësaj, disa nga paraardhësit e fundit të Trumpit kanë kërkuar të respektojnë autoritetin e kompetencave të luftës që i është dhënë Kongresit. Në vitin 1983, Presidenti Ronald Reagan mori miratimin e Kongresit për të dislokuar marinsat amerikanë në Liban brenda dritares 60-ditore të njoftimit, duke siguruar që fushata ushtarake të ishte në përputhje me ligjin. Presidenti George H.W. Bush kërkoi autorizim nga Kongresi për Luftën e Gjirit në vitin 1991 para se të niste Operacionin “Desert Storm”, edhe pse ai argumentonte se miratimi nga ligjvënësit nuk ishte i detyrueshëm. Djali i tij, George W. Bush, fitoi miratimin e Kongresit për luftërat që zhvilloi në Afganistan (2001) dhe Irak (2003).

Megjithatë, Trump ka të drejtë që presidentë të tjerë e kanë anashkaluar ligjin për kompetencat e luftës. Nën Presidentin Bill Clinton, fushata e bombardimeve amerikane në Kosovë në vitin 1999 kaloi afatin 60-ditor pa kërkuar autorizim nga Kongresi. Fushata ajrore zgjati 78 ditë. Presidenti Barack Obama argumentoi se fushata ushtarake amerikane në Libi në vitin 2011 nuk kualifikohej si “armiqësi” sipas ligjit të epokës Nixon dhe vazhdoi fushatën përtej dritares 60-ditore pa miratimin e Kongresit. Ajo ndërhyrje e udhëhequr nga NATO përfundoi duke zgjatur më shumë se shtatë muaj.

David Schultz, profesor i shkencave politike dhe studimeve ligjore në Universitetin Hamline me qendër në Minesota, i tha BBC-së: “Vetëm sepse presidentë të tjerë nuk e kanë zbatuar atë [ligjin e vitit 1973] nuk do të thotë se ajo që po bën Trump këtu është e saktë.” Ai shtoi: “Këtu, Trump na ka angazhuar në luftime pa asnjë mbështetje nga Kongresi. Dhe nëse kthehemi në themelimin e këtij vendi, në vitet 1776, 1787, një nga frikërat që kishin themeluesit tanë ishin ekzekutivët e fortë që na angazhonin në luftëra pa mbështetjen e degës legjislative.” Trump ka theksuar shpesh se armiqësitë me Iranin kanë qenë të shkurtra në krahasim me konflikte të tjera, duke cituar luftërat në Vietnam (19 vjet), Irak (pothuajse nëntë vjet), Luftën e Dytë Botërore (gjashtë vjet) dhe Kore (tre vjet). Por me Uashingtonin dhe Teheranin ende në ngërç mbi kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe programin bërthamor të Iranit, rruga e Trumpit për t’u larguar nga konflikti mbetet e paqartë. Siç tha Obama në vitin 2014 për luftën e SHBA-së në Afganistan: “Është më e vështirë të përfundosh luftërat sesa t’i fillosh ato.”

Marrë nga BBC News