Trump sfidon Kongresin: Armëpushimi me Iranin mjafton, s’ka nevojë për autorizim lufte

Presidenti Donald Trump i ka komunikuar Kongresit se armiqësitë e Shteteve të Bashkuara me Iranin kanë “përfunduar” për shkak të një armëpushimi aktual, duke argumentuar se nuk i nevojitet autorizimi i ligjvënësve për konfliktin. Kjo deklaratë vjen në ditën e 60-të që nga njoftimi zyrtar i tij ndaj Kongresit për sulmet kundër Iranit. Ligji amerikan kërkon që presidenti të “ndërpresë çdo përdorim të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara” brenda 60 ditëve nga një njoftim i tillë, përveç nëse Kongresi lejon vazhdimin e tyre.

Pavarësisht armëpushimit, SHBA dhe Irani nuk kanë arritur ende një marrëveshje afatgjatë përmes bisedimeve. Megjithatë, mediat iraniane raportuan për një propozim të ri nga Teherani, dërguar përmes Pakistanit të premten. Agjencia shtetërore e lajmeve IRNA njoftoi se një propozim për negociata me SHBA-në i ishte dërguar ndërmjetësve pakistanezë. Detajet e propozimit nuk u publikuan dhe mbetet e paqartë nëse ai ka arritur në SHBA. Presidenti Trump u tha gazetarëve të premten pasdite: “Sapo patëm një bisedë me Iranin. Le të shohim se çfarë ndodh. Por, do të thoja se nuk jam i lumtur.” Ai shtoi se një marrëveshje ka qenë e vështirë të arrihet pjesërisht sepse udhëheqja iraniane ishte “shumë e hutuar”, pas vrasjes së disa prej zyrtarëve të saj më të lartë ushtarakë në luftë.

Trump tha se ishte informuar për opsionet nga Komanda Qendrore e SHBA-së të enjten, duke filluar nga “shkatërrimi i tyre dhe përfundimi i tyre përgjithmonë” deri te “arritja e një marrëveshjeje”. Më vonë të premten, Trump deklaroi: “ata nuk po vijnë me llojin e marrëveshjes që duhet të kemi. Dhe ne do ta bëjmë këtë gjë siç duhet. Nuk do të largohemi herët dhe pastaj të kemi problemin të lindë pas tre vjetësh.” Ndërkohë, Thesari i SHBA-së ka lëshuar një njoftim duke paralajmëruar se çdo individ ose kompani që i paguan Iranit një “taksë” për kalimin nëpër Ngushticën e Hormuzit rrezikon të shkelë sanksionet amerikane. Kanali kyç i transportit detar është ende efektivisht i mbyllur, duke shkaktuar ndikime ekonomike në mbarë botën.

Në një letër drejtuar udhëheqësve të Kongresit të premten, Trump shkroi: “Nuk ka pasur shkëmbim zjarri midis Forcave të Shteteve të Bashkuara dhe Iranit që nga 7 prilli 2026. Armiqësitë që filluan më 28 shkurt 2026 kanë përfunduar.” Në Kongres, ligjvënësit janë përballur me pyetje në rritje nëse synojnë të caktojnë një votim në secilën dhomë për të vendosur nëse lufta duhet të marrë autorizim zyrtar. Zyrtarët e administratës Trump kanë qenë në bisedime me anëtarët e Kongresit për të fituar miratimin kongresional, siç raportoi CBS, partneri amerikan i BBC-së.

Pjesa përkatëse e ligjit amerikan, Rezoluta e Fuqive të Luftës, e vjetër dekada, vendos kërkesa të caktuara për një president “brenda gjashtëdhjetë ditëve kalendarike” të përdorimit të forcave të armatosura të SHBA-së në luftime. Ajo kërkon që një president të ndërpresë përdorimin e këtyre forcave, përveç nëse Kongresi bën një deklaratë zyrtare lufte ose i lejon presidentit një zgjatje, deri në 30 ditë, për “largimin e shpejtë” të trupave. Ligji u miratua në vitin 1973 për të kufizuar aftësinë e presidentit të atëhershëm Richard Nixon për të vazhduar luftën në Vietnam.

Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, argumentoi gjithashtu para një seance dëgjimore të Kongresit të enjten se afati kohor për të kërkuar miratimin e ligjvënësve ishte “ndalur”. Pyetësi, senatori demokrat Tim Kaine, u përgjigj: “Nuk besoj se statuti do ta mbështeste këtë.” Përpjekjet e udhëhequra nga demokratët në të dyja dhomat e Kongresit për të kufizuar Trumpin në rastin e Iranit kanë dështuar vazhdimisht. Shumica e republikanëve kanë kundërshtuar përpjekjet demokrate, megjithëse disa kanë treguar se mund të rishqyrtojnë pozicionet e tyre pas shënimit të ditës së 60-të.

I pyetur të premten për kërkimin e autorizimit nga Kongresi, Trump u tha gazetarëve, “asnjë vend tjetër nuk e ka bërë kurrë këtë”. “Shumica e njerëzve e konsiderojnë atë plotësisht jokushtetuese,” tha ai. Interpretimi i administratës Trump i Rezolutës së Fuqive të Luftës është vënë në pikëpyetje nga disa ekspertë. Profesorja Heather Brandon-Smith, nga Shkolla Juridike e Universitetit Georgetown në Uashington DC, tha se edhe nëse një armëpushim është ligjërisht në fuqi, ai nuk do ta ndalonte orën. “Një armëpushim nuk është një fund i përhershëm i konfliktit,” tha ajo. “Sipas mendimit tim, një fund i përhershëm i konfliktit është ajo që do të mbyllte 60 ditët.” Gjykatat ose Kongresi, tha ajo, do të ishin mjetet e vetme për të ndalur luftën nëse administrata Trump vazhdon konfliktin. Konflikti filloi kur SHBA dhe Izraeli nisën sulme të gjera ndaj Iranit, duke vrarë udhëheqësin suprem të vendit. Irani u përgjigj duke nisur sulme ndaj Izraelit dhe shteteve aleate të SHBA-së në Gjirin Persik. SHBA dhe Izraeli kanë udhëhequr opozitën perëndimore ndaj programit bërthamor të Iranit, duke pretenduar se vendi po kërkon të zhvillojë një bombë bërthamore, gjë të cilën Teherani e ka mohuar.

Marrë nga BBC News