Nga Albert Vataj
Në festivalin 76-të të Muzikës Italiane, Sanremo 2026, sfidë që ka startuar më 24 shkurt për të ulur siparin më 28, Ermal Meta, me “Stella Stellina”, solli një baladë prekëse dedikuar fëmijëve viktima të konflikteve, frymëzuar kryesisht nga situata në Gaza.
Ai arriti të merrte një vëmendje shastisëse dhe një vlerësim pozitiv si nga kritika, ashtu edhe nga publiku, në sallën Ariston dhe jashtë saj. I prekur thellë në shpirt nga shikimi trishtues i një vajze të vogël nga Gaza dhe i frymëzuar nga një ninullë për vajzën e tij, këngëtari shqiptar rierdhi në këtë skenë gjigante të këngës dhe muzikës, risive dhe forcës krijuese, për të shpërfaqur artin e vërtetë, për të lajmëruar ardhjen e sublimes së këngës si mision i shenjtëruar në predikimin e paqes përmes zërit të atyre që heshtin, thirrjes së qiellit në sytë e trishtuar të atyre që u është shembur në gjoks britma.
Gjatë natës së dytë të festivalit, Ermal Meta u rendit në Top 5 artistët më të votuar të mbrëmjes. Ai u vlerësua lart për emocionin që përcolli, duke u konsideruar si një nga interpretimet më “prekëse” të këtij edicioni. Artisti shqiptar mori vëmendje të madhe edhe për mesazhin e tij civil, duke mbajtur të qëndisur në jakën e këmishës emrin “Amal” (që do të thotë “shpresë”), si simbol për fëmijët e prekur nga lufta.
Ermal Meta vazhdon të mbetet një nga figurat më të respektuara në Sanremo, duke u konfirmuar sërish si një artist që ndërthur muzikën me tematika të rëndësishme sociale.
Ermal Meta i interpretoi vargjet e muzikuara me një ndjeshmëri të lartë, duke bërë që i gjithë Teatri Ariston të heshtte dhe gjithë bota të dëgjonte, madje edhe ajo pjesë që legjitmon tmerret e luftës dhe nuk mëshiron as fëmijët:
“Nata nuk ka sy, por ka veshë që dëgjojnë,
Si rrahjet e zemrës sate që kërkojnë një strehë,
Ti vrapon mbi rrënoja sikur të ishin lule,
Sepse bota harroi të të thoshte ‘të dua’….”
___
“O yll, o yll i vogël (Stella stellina),
Ku fshihet drita kur qielli po rrëzohet?
Mos u tremb nga zhurma, është vetëm toka që qan,
Për fëmijët që flenë ku dielli nuk i mban.
Ti je drita që nuk fiket, je shpresa që nuk vdes,
Edhe kur nata premton se nuk do të ketë më mëngjes.”
Thotëe mes të tjerash kënga e Ermal Metës.
Përdorimi i një kënge ninulle, për të treguar një realitet kaq të ashpër si lufta, krijoi një efekt emocional shumë të fortë.
Kjo krenari shqiptare e shpirtit të ndjeshëm, nuk u mjaftua me një këngë dashurie, por zgjodhi të jetë “zëri i atyre që nuk kanë zë”, një karakteristikë që e ka ndjekur që nga fitorja me “Non mi avete fatto niente”. Juria e quajti këtë akt “një leksion njerëzimi i veshur me muzikë”.
“Heshtja është tema e madhe e botës ku jetojmë sot.” Ky pohim i Ermal Metës, i bërë në sallën e shtypit të Sanremos, nuk është thjesht një reflektim mbi një këngë, por një diagnozë e gjendjes sonë kolektive. Në “Stella Stellina”, ai shpjegon paradoksin e melodisë, një ritëm që të fton të kërcesh, pastaj të ndal, pastaj të rifillosh, sikur të ishte vetë scrolling-u i realitetit tonë digjital. Një rrjedhë e pafund imazhesh ku gëzimi dhe tragjedia bashkëjetojnë pa dallim, kotele, festa, palestër, fëmijë që vdesin.
Ky kontrast i tmerrshëm, ku jeta dhe vdekja shfaqen në të njëjtën ekran, e bën të dukshme heshtjen që ia imponojmë vetes. Një heshtje që nuk është mungesë fjale, por mungesë reagimi. Një heshtje që e pranon dhunën si pjesë të zakonshme të përditshmërisë.
Kënga e Metës, pra, nuk është vetëm muzikë, është një britmë e thellësive të shpirtit njerëzor, një shpirtje krijuese që refuzon të pranojë indiferencën si normë. Ajo nxjerr në pah kontrastin mes ritmit të këngës dhe dramës që ajo mbart, duke e bërë artin një mjet të fuqishëm për vetëdijësim.
Në këtë kapitull, “Stella Stellina” shndërrohet në një testament të së drejtës për të mos heshtur. Është një kujtesë se arti nuk është luks, por një forcë besimi që guxon të thotë se, edhe në kohë luftrash absurde e mizorish të pamëshirshme, ende ka shpresë. Dhe kjo shpresë lind pikërisht kur dikush ka guximin të thotë fjalët që të tjerët i kanë frikë, Gaza, Palestina.
Në një kohë kur mesazhi tjetërsohet, e vërteta fshihet, dinjiteti njerëzorë nëpërkëmbet, e tashmja merret nën kërcënim, mizoritë nuk kanë mëshirë as për krijesat më të pafajshme të këtij absurdi ekzistencial, kur fjala shpesh censurohet dhe imazhi shpërndahet pa dallim, arti mbetet një nga format më të pastra të dëshmisë. Ermal Meta, me “Stella Stellina”, e ka kthyer muzikën në një akt sakral, një liturgji të së vërtetës. Ai na kujton se heshtja nuk është thjesht mungesë fjale, por një plagë e vetëdijes, një dorëzim i heshtur përballë dhunës dhe padrejtësisë.
Liturgjia e së vërtetës nuk është e butë, nuk është e qetë, ajo është një britmë që thyen heshtjen. Kur Meta thotë se “nuk mund të thuhet Gaza, nuk mund të thuhet Palestina, sikur të ishte një blasfemi”, ai e kthen skenën e Sanremos në një hapësirë të shenjtë, ku blasfemia nuk është fjala, por fshirja e saj.
Në këtë kuptim, arti është një akt besimi. Besimi se fjala e kënduar mund të ringjallë ndërgjegjen, se muzika mund të bëhet një flamur paqeje, se kujtesa e gjallë mund të mbrojë dinjitetin e njeriut.
Kënga nuk është vetëm melodi, por një liturgji e së vërtetës, një thirrje që na kujton se ende ka shpresë, sepse ende ka zëra që nuk heshtin.
Ky moment artistik i Ermal Metës në Sanremo, me këngën “Stella Stellina”, është më shumë se një interpretim muzikor, është një akt besimi në fuqinë e artit për të thënë të pathënën, për të ngritur zërin kur heshtja bëhet bashkëfajësi. Ai e sjell dramën e Gazës në skenën e Aristonit, duke e kthyer këngën në një portë ku dhimbja e popujve të shtypur bëhet tingull, ku shpresa merr formë melodie.
Arti, në këtë rast, nuk është zbukurim, por një mjet i së drejtës për të mos heshtur. Kënga e tij është një thirrje kundër absurditetit të luftërave, kundër mizorisë që nuk kursen as fëmijët, kundër denigrimit të vetë humanitetit. Kur ai thotë se “nuk mund të thuhet Gaza, Palestina, sikur të ishte një blasfemi”, ai e kthen skenën e festivalit në një altar ku e vërteta merr legjitimitet, ku fjala e ndaluar bëhet këngë dhe kënga bëhet dëshmi.
Në këtë mënyrë, muzika e Metës është një akt rezistence shpirtërore, ajo nuk ofron vetëm ngushëllim, por edhe besim se ka ende shpresë. Shpresa që arti mund të ringjallë ndërgjegjen e fjetur, që fjala e kënduar mund të thyejë murin e indiferencës, që zëri i një artisti mund të bëhet zëri i një populli të tërë.
Në kohë të përgjakshme, kur dhimbja shpesh mbulohet nga propaganda, kënga e tij është një kujtesë se arti nuk është luks, por një forcë morale. Një dritë që, edhe në errësirën më të thellë, guxon të thotë, ende ka shpresë, sepse ende ka zëra që nuk heshtin.