Mesazhi i diplomatit francez René Trocaz është i drejtpërdrejtë: Bashkimi Europian nuk mund ta mbajë pafund Ballkanin Perëndimor në pritje. Në intervistën për “To Vima”, ai pranon se Europa është vonuar. Sipas tij, shtyrjet e mëtejshme rrezikojnë besueshmërinë e perspektivës europiane. Ky pranim ka rëndësi për një rajon të lodhur nga premtimet.
Perspektiva e anëtarësimit u konfirmua në Selanik në vitin 2003. Më shumë se dy dekada më vonë, pritja vazhdon. Ndërkohë, qytetarët kërkojnë rezultate që prekin jetën e tyre. Trocaz kërkon që Europa të flasë përtej gjuhës teknokratike. Integrimi duhet të kuptohet si mundësi për liri, zhvillim dhe drejtësi.
Mali i Zi përmendet prej tij si një shembull shprese. Anëtarësimi i mundshëm më 2028 do të tregonte se procesi prodhon rezultate. Megjithatë, ky mbetet një objektiv i kushtëzuar, jo një garanci.
Diplomati francez vendos në qendër pajtimin dhe shtetin e së drejtës. Për luftën kundër korrupsionit, mesazhi i tij është veçanërisht i fortë. Ai e përshkruan problemin në rajon si strukturor dhe sistemik. Kjo është sfida që duhet të shqetësojë qeveritë e Ballkanit.
Vonesa europiane nuk mund të shërbejë si alibi për dështimet vendase. As reformat e papërfunduara nuk duhet të justifikojnë një pritje pa fund. Europa duhet të ofrojë një rrugë të besueshme drejt anëtarësimit.
Për Shqipërinë, debati shkon përtej hapjes së kapitujve. Qytetari duhet ta ndiejë standardin europian përballë institucioneve. Ai duhet të ketë drejtësi, konkurrencë të ndershme dhe shërbime dinjitoze.
Trocaz vlerëson se lufta në Ukrainë ia riktheu Europës vëmendjen te rajoni. Por Ballkani meriton vëmendje të qëndrueshme edhe për problemet e veta. Rreziku politik është që pritja të ushqejë mosbesimin. Rreziku shoqëror është që njerëzit të largohen përpara anëtarësimit.
Përgjegjësia është e dyanshme dhe kërkon veprim konkret. Brukseli duhet t’i përgjigjet përparimit me hapa realë. Drejtuesit ballkanikë duhet t’u përgjigjen qytetarëve me institucione më të ndershme.