Irani arreston liderët e protestave edhe pas kërcënimit të ndërhyrjes amerikane

Autoritetet iraniane kanë arrestuar anëtarë kyç të lëvizjes protestuese që ka tronditur vendin gjatë dy javëve të fundit, sipas shefit të policisë kombëtare. Kjo vjen ndërsa Uashingtoni dhe Teherani kërcënojnë njëri-tjetrin lidhur me mundësinë e ndërhyrjes amerikane. Shefi i policisë, Ahmad-Reza Radan, deklaroi se “arrestime të rëndësishme u bënë ndaj elementëve kryesorë në trazira, të cilët do të ndëshkohen pas procedurave ligjore.” Prokurori i Përgjithshëm i Iranit kishte paralajmëruar më herët se ata që kapeshin duke protestuar, ose duke ndihmuar protestuesit, mund të akuzoheshin si “armik i Zotit”, një vepër e dënueshme me vdekje.

Lëvizja protestuese, tashmë në javën e dytë, është trazirat më të rëndësishme që ka përjetuar vendi në vite. Ndonëse fillimisht u shkaktua nga një rënie e papritur e monedhës, protestuesit shpejt kërkuan reforma politike dhe bënë thirrje për rrëzimin e qeverisë. Analistët theksojnë se trazirat aktuale po ndodhin në një kohë kur qeveria është dobësuar nga një krizë ekonomike dhe pas luftës së saj verore me Izraelin.

Autoritetet ndërprenë aksesin në internet në të gjithë vendin të enjten, duke imponuar një bllokim pothuajse të pakalueshëm. Grupet e të drejtave të njeriut raportuan se autoritetet e kishin përdorur ndërprerjen e internetit për të zgjeruar shtypjen e tyre kundër protestuesve, duke përdorur forcë vdekjeprurëse dhe municion të vërtetë. Të paktën 116 persona janë vrarë në dhunën që rrethon demonstratat, ndërsa 2,600 janë arrestuar, sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut. Shumica e viktimave u vranë nga municion i vërtetë ose të shtëna me fishekë, kryesisht nga afër.

Donald Trump kërcënoi të ndërhynte në Iran nëse autoritetet vrasin protestuesit, duke deklaruar se “SHBA është gati të ndihmojë!!!”. Zyrtarët amerikanë raportuan se Trumpit i ishin paraqitur opsione ushtarake për një sulm. Kërcënimet amerikane shkaktuan reagime të ashpra nga zyrtarët iranianë, me kryetarin e parlamentit, Mohammad-Bagher Ghalibaf, që paralajmëroi se SHBA dhe Izraeli do të ishin “objektiva legjitime” në rast të një sulmi amerikan. Zyrtarët izraelitë thanë se ishin në gatishmëri të lartë, duke ruajtur heshtjen për të shmangur etiketimin e lëvizjes si të mbështetur nga jashtë.

Pavarësisht shtypjes, protestat vazhduan gjatë natës së të shtunës dhe priteshin më shumë të dielën, me video që tregonin mijëra protestues në Teheranin verior dhe përleshje me policinë në Mashhad. Grupet e të drejtave të njeriut kanë raportuar për rritje të numrit të viktimave, me qindra protestues të vrarë në ditët e fundit, sipas Qendrës për të Drejtat e Njeriut në Iran. Mesazhet dhe videot dalin sporadikisht, duke përshkruar ligj ushtarak dhe përdorim armësh ushtarake kundër protestuesve. Presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, i cili më parë ofroi dialog, adoptoi një qëndrim më të ashpër, duke theksuar se “detyra më e lartë është të mos lejojmë një grup trazirash të shkatërrojë shoqërinë.”

Marrë nga The Guardian