Nga Albert Vataj
Sot shënohet një përvjetor që nuk është thjesht një datë në kalendarin kishtar, por një gur themeli në historinë e qëndresës shpirtërore shqiptare, 70-vjetori i shugurimit meshtarak të Kardinalit Ernest Simoni.
Ka qenë 7 prilli i vitit 1956, kur Dom Ernesti u shugurua meshtar nga Ernest Çoba, një figurë e lartë e Kishës Katolike në Shqipëri, e cila vetë do të përjetonte martirizimin në mënyrën më të egër nga regjimi komunist. Ky akt shugurimi nuk ishte vetëm hyrje në shërbimin e Zotit, por një hyrje në një kalvar që do të shndërrohej në një dëshmi të rrallë të besimit të pathyeshëm.
Në Shqipërinë e pasluftës, sidomos pas vendosjes së regjimit komunist, meshtaria nuk ishte një mision i qetë shpirtëror, por një akt i rrezikshëm kundërshtimi. Për Ernest Simoni, kjo u bë realitet shumë shpejt. Vetëm disa vite pas shugurimit, ai u arrestua dhe u dënua me burgime të gjata, tortura dhe punë të detyruar.
Akuza ndaj tij ishte absurde në thelb: kishte kremtuar një meshë për shpirtin e një të vrari nga regjimi. Por në logjikën e terrorit ideologjik, edhe lutja ishte krim.
Ai kaloi rreth 28 vite në burgje dhe kampe pune, në kushte çnjerëzore, ku shumë bashkëvuajtës humbën jetën. E megjithatë, në këtë ferr tokësor, Dom Ernesti nuk reshti së qeni meshtar. Ai vazhdoi të kremtonte meshë fshehurazi, të dëgjonte rrëfime dhe të mbante gjallë shpresën, shpesh duke përdorur thërrime buke dhe pika vere të improvizuara për Eukaristinë.
Historia e tij është një kapitull i gjallë i përndjekjes së fesë në Shqipëri, veçanërisht gjatë periudhës së Persekutimi i fesë në Shqipëri gjatë komunizmit. Në vitin 1967, kur Shqipëria u shpall “shteti i parë ateist në botë”, çdo praktikë fetare u ndalua me ligj.
Në këtë kontekst, qëndrimi i Dom Ernestit nuk ishte vetëm një akt besimi personal, por një formë rezistence morale dhe shpirtërore. Ai nuk pranoi të mohojë thirrjen e tij, as kur kjo do të thoshte vite të pafundme izolimi, urie dhe dhune.
Pas lirimit në vitin 1981, ai u detyrua të punonte në punë të rënda fizike deri në rënien e regjimit. Vetëm pas vitit 1990, ai mundi të rikthehej hapur në shërbimin meshtarak, duke rifilluar atë që kurrë nuk e kishte ndërprerë në shpirt.
Rruga e tij mori një kthesë simbolike dhe universale në vitin 2016, kur Papa Françesku e shpalli kardinal. Ky akt nuk ishte thjesht një nderim personal, por një njohje e martirizimit të Kishës shqiptare dhe e qëndresës së saj.
Në konsistorin e asaj kohe, figura e Ernest Simoni u paraqit si dëshmi e gjallë e një feje që nuk u shua as në errësirën më të thellë të persekutimit. Papa Françesku e cilësoi atë si një “martir të gjallë”, duke e vendosur në qendër të vëmendjes së Kishës universale.
Sot, 70 vite pas shugurimit të tij, Kardinali Ernest Simoni nuk është vetëm një figurë kishtare, por një simbol. Ai përfaqëson, besimin që nuk thyhet nga dhuna, dinjitetin njerëzor përballë shtypjes, kujtesën historike të një periudhe që nuk duhet harruar.
Vatikani e sheh atë si një dëshmitar të rrallë të besimit autentik, një figurë që i flet jo vetëm të kaluarës, por edhe ndërgjegjes së sotme njerëzore. Ai mbetet një nga zërat më të fuqishëm të asaj që Kisha e quan “martirizimi i heshtur”, një vuajtje që nuk kërkon lavdi, por që përfundon duke u bërë dritë për të tjerët.
Ky 70-vjetor nuk është vetëm përkujtim i një shugurimi. Është një reflektim mbi çmimin e besimit, mbi forcën e shpirtit njerëzor dhe mbi aftësinë për të falur, për të duruar dhe për të qëndruar.
Në jetën e Ernest Simoni, meshtaria nuk ishte një status, por një kryq i mbajtur me përulësi dhe një dritë e mbrojtur me jetën. Dhe pikërisht për këtë, sot ai qëndron jo vetëm si Kardinal i Kishës Katolike, por si një ndër figurat më të ndritura të ndërgjegjes shqiptare dhe universale.