Certifikatat e vaksinimit Covid – për të lejuar ata që janë vaksinuar, janë rikuperuar nga virusi ose janë testuar negativisht për të marrë pjesë në një ngjarje ose pushim jashtë vendit – mund të bëjnë dëm, kanë paralajmëruar këshilltarët e shkencave të qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar.
Ndërsa ata mund të inkurajojnë disa njerëz të vaksinohen, shkencëtarët thonë se të tjerët mund të infektohen qëllimisht, në mënyrë që të testohen pozitivisht për antitrupa dhe të marrin një certifikatë.
Ata thonë se çertifikatat, si pasaportat e vaksinave, gjithashtu mund të inkurajojnë njerëzit të sillen sikur nuk janë më të rrezikuar, duke hedhur maska dhe duke injoruar distancën shoqërore.
Letra, e cila nuk ka qenë ende për shqyrtim , është shkruar nga një grup prej tetë psikologëve dhe shkencëtarëve të sjelljes.
Dokumenti i tyre rishikon studimet e kryera deri më tani për qëndrimet e njerëzve dhe sjelljet e mundshme nëse miratohen certifikatat e imunitetit.
“Lejimi i njerëzve që të kthehen në punë, nëë shoqëri dhe të përmbushin detyrimet e kujdesit sjell shumë përfitime shoqërore, emocionale dhe ekonomike”, shkruajnë John Drury, profesor i psikologjisë sociale në Universitetin e Sussex dhe kolegët e tij.
“Në të vërtetë, mund të konsiderohet jo-etike kufizimi i lëvizjeve të atyre që paraqesin rrezik minimal për të tjerët. Në varësi të mënyrës se si zbatohet, çertifikimi shëndetësor gjithashtu mund të inkurajojë marrjen e vaksinimit. Ai gjithashtu ka potencial për dëm.“
Cilat janë certifikatat e statusit Covid dhe si mund të funksionojnë ato?
“Një shqetësim nga këndvështrimi i sjelljes është që çertifikimi mund të nxisë një ndjenjë të gabuar të mos rrezikut – si tek ata me çertifikata me dhe tek ata pa çertifikata – që rezultojnë në sjelljet që rrisin rrezikun e infeksionit ose transmetimit.“
“Për më tepër, çertifikimi i imunitetit bazuar në një rezultat test pozitiv për antitrupat mund të ketë një efekt paradoksal në sjelljet mbrojtëse shëndetësore, me anë të të cilave njerëzit qëllimisht kërkojnë infeksion në mënyrë që të marrin një certifikatë.”
Certifikatat e gjendjes shëndetësore nuk janë një ide e re, theksojnë ata. Në shekullin e 15-të, fletëpalosjet e shtypura të shëndetit u përdorën për të lejuar tregtinë dhe udhëtimet gjatë murtajës në Evropë. Ata vërtetuan vetëm se bartësi kishte ardhur nga një qytet pa murtajë.
Në pandeminë aktuale, Izraeli tashmë ka prezantuar një aplikacion “green pass” për të lejuar ata që janë vaksinuar të shkojnë në koncerte dhe teatër, ndërsa BE ka njoftuar një skemë për të lejuar ata që kanë pasur Covid-19 ose janë vaksinuar të udhëtojnë midis shteteve anëtare.
Përfitimet e mundshme të certifikatave, të tilla si mundësimi i njerëzve për të shkuar në ngjarje dhe për të udhëtuar më lirshëm dhe të sigurt, duhet të merren parasysh në kontekstin e potencialit të tyre për dëm, thonë autorët, “por natyra dhe shkalla e tyre mbetet e pasigurt. Gjithashtu e pasigurt është mënyra se si dëmet mund të zbuten në mënyrë më efektive,” raporton The Guardian.