Deputeti Shqiptar flet mbi çështjen e genocidit grek në Parlamentin Belg

Në kuadër të 60 vjetorit të ardhjës së azilantëve të parë Shqiptarë në Belgjikë, është mbajtur një seancë të posaçme në ambjentet e Parlamentit Belg organizuar nga Ambasada e Shqipërisë dhe grupi i miqësisë Belgo-Shqiptare brenda këtij Parlamenti.

Në këtë seancë në fjalën që ka mbajtur Deputeti Shqiptar i Parlamentit të Brukselit, Amet Gjanaj, për të dhënë shkaqet e rëndësishme të ardhjës së Shqiptarëve në Belgjikë, Amet Gjanaj ka ngritur ndër të tjera problemin e mosrespektimin e të drejtave të Shqiptarëve në Balkan dhe ka folur dhe për genocidin grek ndaj Shqiptarëve të Çamërisë.

Komuniteti Shqiptar i Belgjikës është i angazhuar në tematikën e të drejtave të Shqiptarëve dhe riparimin e padrejtësive.

Është po ky deputet që muajin e kaluar i ka dërguar një letër proteste komisionerit Hahn për kërcënimet dhe tentativat e intimidimit drejtuar Shqipërisë nga Ministri i jashtëm grek Kotzias, pas deklaratës së komisionerit Hahn për çështjen Çame si çështje e hapur në mes Shqipërisë dhe Greqisë.

Ky është fjalimi i plotë që ka mbajtur deputeti Amet Gjanaj në Parlamentin e Belgjikës

Zoti Koen Metsu, Kryetar i grupit të miqësisë belgo-Shqiptare,
Zonja Ambasadore e Shqipërisë Suela Janina,
Zoti Ambasador të Kosovës Bernard Nikaj,
Zonja dhe zotërinj Deputetë federal dhe Rajonal,
Zonja dhe zotërinj,

Dhe pse ardhja e parë e njohur të Shqiptarëve në Belgjikë daton që nga viti 1508 kur Merkur Bua, pjestar i aristokracisë Shqiptare të kohës, luftoj bashkë me 400 Stratiotë kundër Frankët dhe Dukën e Geldrës në Flandër të Belgjikës ;
Dhe pse personaliteti i merituar Shqiptar Faik Konica përzgjodhi Belgjikën si vendbanim të tij në fund të shekullit 19 ;
Nuk mund të flasim për formimin e një komuniteti Shqiptar në Belgjikë, do të thotë një numër të konsideruëshëm Shqiptarësh që instalohën për një kohë të papërcaktuar, vetëm se nga data e 1 gushtit 1956, data e ardhjës me tren nga kampi i Gerovës në Kroaci të të arratisurit nga regjimi diktatorial komunist të Enver Hoxhës.

Në vitin 1962, erdhi treni me të arratisurit e tjerë nga Shqipëria komuniste ku bënin pjesë gjyshërit dhe prindërit e mi. Pasuan Shqiptarët e ish-Jugosllavisë (të Kosovës, Maqedonisë, Luginës së Preshevës dhe Malit të Zi) në varësi të represioneve të regjimit të aparteidit mbi popullatën Shqiptare, e cila gjendej, në mënyrë krejt të imponuar, nën një pushtim kolonialist.
Dhe më në fund, pas rëniës së murit të Berlinit, në fillim të viteve 90, do të fillonte vala e ardhjeve të Shqiptarëve për arsye më shumë ekonomike se politike.

Shqiptarët e dinë më mirë se kushdo se dhe pas shpalljës së pavarësisë së Kosovës në 2008 që është e njohur tani më nga 110 shtete të botës, aparteidi godet akoma Shqiptarët jasht Shqipërisë dhe Kosovës, në Maqedoni, në Luginën e Preshevës dhe në Mal të Zi dhe çon akoma sot një numër të konsideruëshëm Shqiptarësh në rrugën e mergimit, tek sa konteksti i pritjës ka ndryshuar rrënjësisht.

Në lidhje me sfilitjet e popullit Shqiptar në Ballkan, histori shumë e vështirë, nuk mund të lija pa përmendur, për të qenë i plotë në evidentimin dhe përbërjen e komunitetit Shqiptar të Belgjikës dhe pse në një masë më të reduktuar, Shqiptarët e veri-lindjës së Greqisë, të njohur si popullata Çame. Një kërkesë është lançuar nga shumë shoqata për njohjen ndërkombëtare të një genocidi për masakrën greke mbi popullatën Çame në vitin 1913 dhe sidomos në vitin 1944. Madje kjo çështje është cilësuar si e hapur nga komisioneri Johannes Hahn në mes Shqipërisë dhe Greqisë. Një pjesë e të mbijetuarit e këtij genocidit shpëtuan duke kaluar në Shqipëri ose në Turqi përpara se të vinin në Belgjikë.

Nga Turqia erdhën dhe ca Shqiptarë viktimë të emigrimit të dëtyruar nga ish-Jugosllavia në Turqi, që erdhën pastaj në Belgjikë në kuadër të konventës në mes Turqisë dhe Belgjikës për të furnizuar ekonominë belge me krahët e punës që i mungonin në vitet 60 me rritje ekonomike të lartë.
Kështu që komuniteti Shqiptar i Belgjikës arrin numrin e konsideruëshëm të mbi 60.000 vetash të shpërndarë në mënyrë gati të barabartë në 3 Rajonet federative të Belgjikës në Flandër, Valoni dhe Bruksel.

Do të doja të theksoja se mikpritja që ua është dhënë shumicës së Shqiptarëve në Belgjikë ka përcaktuar nivelin e tyre të integrimit, kjo bën pjesë në të gjitha bisedat që ndodhin në mes Shqiptarëve.
Përfshirja e Shqiptarëve në jetën shoqërore belge ishte e kufizuar për Shqiptarët e gjeneratave të para sepse sytë i kishin të drejtuar drejtë vendeve të origjinës dhe gati të gjithë mendonin të kthehëshin kur do binte komunizmi. Aktivitetet e komunitetit organizohëshin në interes të përmirësimit të gjendjës politike në vendet e origjinës. Gjithçka organizohej nga partitë të pozicionuara kundër diktaturës në Shqipëri dhe atyre kundër regjimit të aparteidit në ish-Jugosllavi.

Pas rëniës së murit të Berlinit, Shqiptarët filluan të përfshihëshin në jetën shoqërore dhe politike të vendit të pritjës. Në ditet e sotit, shoqata promovuese të kulturës Shqiptare të mirëfillta themelohen gati përditë duke u munduar të përmirësojnë imazhin jo gjithmonë i mirë që kanë Shqiptarët brenda shoqërisë belge ose të japin një dorë ndihmë vëllezërve Shqiptarë nga territoret jasht Shqipërisë dhe Kosovës duke denoncuar shkeljet e të drejtave të tyre në vendet ku akoma sot diskriminohen.

Komuniteti është i inkurajuar gjithashtu nga perspektivat e çeljës së negociatave për Shqipërinë dhe heqjen e vizave për Kosovën.

Në ditet e sotit shumë Shqiptarë përshihën në jeten politike belge duke arritur që të marrrin mbështetjen elektorale jo vetem të anëtarëve të tjerë të komunitetit Shqiptar por dhe të Belgëve për shkak të raporteve të mira plotë respekt që zhvillojnë me ta.
Si përmbyllje të fjalës sime, duke dashur t’ia lë vendin të talentuarit Safet Kryemadhit, do të doja të insistoja në 2 elemente kyçe për një integrim të suksesshëm që kanë ekzistuar për shumicen e Shqiptarëve të ardhur në Belgikë : mikpritja, më pak për botkuptimin e saj si një ndihmë materiale e financiare se sa për botëkuptimin e saj si shprehje e dashamirësisë afektive që u tregua për gjendjen e Shqiptarëve të ekziluar. Madje do të thoja se ishin mundësitë ekzistuese për t’u punësuar dhe lejen për të punuar që gëzoi shumica e Shqiptarëve që ndihmoi fortë në integrimin e saj në Belgjikë. Elementi tjetër është liria e mbajtjës së rrënjeve të origjinës dhe kultivimin e tyre në vendin pritjës që vazhdojnë ta mbajnë të gjallë moralisht këtë komunitet duke i mundësuar atij të luaje një rol pozitiv në këtë shoqëri me shumë respekt.

Në këto kushte ky komunitet do të vazhdojë zhvillimin e vetë në shoqërinë pritëse që është tanimë ajo ku kanë lindur një shumicë të pjestarëve të komunitetit Shqiptar të Belgjikës. Megjithatë dhë për të lindurit në Belgjikë mbajtja e rrënjeve të origjinës vazhdon të jetë e rëndësishme dhe ata dëshirojnë madje që lidhjet me vendin e origjinës të zhvillohen dhe më tej në kuadër të integrimit evropian.
Së fundi, do të dëshiroja të shprehja mirënjohjen time të thellë për të parët tonë, një pjesë e të cilëve fatkeqësisht nuk janë më, për rolin e tyre përcaktuës në këtë vend që tanimë është dhe i joni.
Ju faleminderit dhe ju përshendes përzemërsisht.

Amet Gjanaj

Deputet i Brukselit