Sistemi “Etias”, propozimi i ri i KE për lëvizjen e lirë Lehtëson procedurat për lëvizjen e lirë në zonën Schengen

Teksa sistemi i lëvizjes së lirë pa viza në zonën Shengen është vënë në pikëpyetje për shkak të krizës së refugjatëve, Komisioni Europian propozon një sistem të ri. Quhet ETIAS dhe është një sistem rregullash që e lehtësojnë dhe rrisin efikasitetin e kontrolleve të hyrje-daljeve. Zëdhënësja e Komisionit Europian Tove Ernst shpjegon këtë sistem në një intervistë për gazetaren Erisa Zykaj ne ABC News.

Tove Ernst, zëdhënëse e KE-së: Së pari, sistemi ETIAS nuk është një regjim vizash. Të gjithë qytetarët e vendeve që përfitojnë nga heqja e regjimit të vizave do të mund të udhëtojnë në zonën Shengen pa viza. Bëhet fjalë për qytetarë të plot 60 vendeve në botë. Sistemi ETIAS nuk është konceptuar për një rajon të caktuar, apo vende të caktuara edhe është një proçedurë shumë e thjeshtë. Mjafton të bëhet një aplikim online, që pritet të marrë më pak se 10 minuta dhe në 95% të rasteve, qytetarët do të marrin një përgjigjje pozitive. Proçedura kushton vetëm 5 euro dhe është e vlefshme për 5 vjet.

Tove Ernst, zëdhënëse e KE-së: ETIAS nuk është konceptuar për të komplikuar udhëtimin pa viza, por për t’a lehtësuar atë. Shumica e qytetarëve do të kenë vetëm brenda disa minutash autorizimin për të udhëtuar në Shengen, që do të jetë i vlefshëm për 5 vjet. Kur ata të paraqiten në kufinjë e shteteve anëtare, policia kufitare do t’a ketë marrë tashmë informacionin për autorizimin dhe kontrollin e të dhënave për çdo rastt individual. Pra është një sistem që ndihmon policitë kufitare në punën dhe verifikimet që ata kryejnë. Në vend që këto verifikime të bëhen në kufi apo doganë të çdo shteti anëtar, ato bëhen paraprakisht. Edhe në rastet kur ka qytetarë të cilëve u refuzohet udhëtimi, ata do t’a marrin këtë përgjigjje përpara gjatë autorizimin online dhe nuk kanë nevojë të shkojnë deri në kufi për këtë. Ja pse ETIAS lehtëson udhëtimin pa viza në zonën Shengen. Sistemi parashikon edhe rastet kur qytetarët nuk e bënë dot aplikimin online. Ata mund t’a bëjnë përmes një agjensie udhëtimi ose një personi të tretë. Në raste të rrala, mund t’a bëjnë edhe në kufi. Por gjithsesi, ne do bëjmë një vlerësim në çdo vend para se të zbatohet sistemi.

Tove Ernst, zëdhënëse e KE-së: Sistemi verifikon informacionin që jep udhëtari me atë që ekziston në sistemet të dhënave të informacionit të BE-së, për shembull për të parë rreziqet në nivelin e sigurisë apo migracionit të paligjshëm. Për shembull personat, të cilët kanë tejkaluar kohën e qëndrimit, të cilëve u është refuzuar hyrja, ose që u është kërkuar largimi, mund të marrin një përgjigjje negative gjatë proçedurës për autorizim.

Tove Ernst, zëdhënëse e KE-së: Sistemi nuk është krijuar për të ndëshkuar udhëtarët e 60 vendeve në botë, por për t’a lehtësuar atë dhe për të detektuar rreziqet potenciale në nivelin e sigurisë dhe të terrorrizmit para se këta persona të vijnë në kufi. Pra, këtu përfshihet edhe verifikimi i rasteve të personave të cilëve u është kërkuar të largohen nga territori i  një shteti anëtar, apo kanë qëndruar në mënyrë të paligjshme në territorin e BE-së.

Tove Ernst, zëdhënëse e KE-së: Hyrja në fuqi është parashikuar në 2020.