NASA lëshon anije kozmike për të shpëtuar teleskopin që po fundoset

Një mision shpëtimi për të rikuperuar teleskopin “Swift Observatory” të NASA-s u nis të premten, me një anije kozmike me tre krahë që u lëshua me sukses në orbitë nga Ishujt Marshall në Oqeanin Paqësor. Ky mision ka për qëllim të shpëtojë teleskopin satelitor “Swift”, i cili peshon 1.6 tonë (1.4 tonë metrikë) dhe rrotullohet 360 kilometra mbi Tokë. Kontraktori amerikan i mbrojtjes Northrop Grumman lëshoi anijen kozmike “Link” me tre krahë të Katalyst Space Technologies, e cila pritet të arrijë dhe kapë “Swift” brenda rreth një muaji.

“Ky është një mision me rrezik të lartë dhe shpërblim të lartë,” tha CEO i Katalyst Space, Ghonhee Lee, para nisjes. Ai shtoi se “rreziku më i madh ishte gjithmonë që të mos lëshonim asgjë dhe të linim Swift të digjej në atmosferë. Kështu që ne gjithmonë u përpoqëm të shmangnim atë rrezik, dhe ekipi ynë e ka bërë këtë.” Anija kozmike “Link” e Katalyst u lëshua nga një raketë e vogël e quajtur Pegasus, e cila vetë u lëshua nga një avion.

Teleskopi “Swift” u lëshua në vitin 2004 dhe që atëherë ka gjurmuar disa nga shpërthimet më të mëdha në univers, duke përfshirë shpërthimet e rrezeve gama dhe yjet shpërthyes. Megjithatë, struktura e vjetërsuar është prekur nga stuhitë diellore të fundit dhe po fundoset më shpejt se kurrë, duke u drejtuar drejt Tokës. NASA ka paguar 30 milionë dollarë (26 milionë euro) Katalyst-it në një përpjekje për të kapur teleskopin dhe për të rritur orbitën e tij.

Nëse anija kozmike “Link” do të jetë e suksesshme, “Swift” mund të kthehet në punë deri në shtator. Për ta bërë këtë, anija “Link” duhet të ngrejë lartësinë e teleskopit me 240 kilometra duke përdorur shtytësit e saj për të ngritur “Swift” ngadalë, pa lëkundje të forta. NASA paralajmëroi se teleskopi do të fundosej shumë poshtë për t’u rikuperuar deri në vjeshtën e këtij viti, dhe parashikoi se do të binte drejt shkatërrimit të tij në tetor nëse nuk do të ndihmohej. Katalyst arriti të organizojë misionin në vetëm nëntë muaj, por moti i keq dhe problemet teknike shkaktuan një sërë vonesash të nisjes në minutën e fundit.

“Kjo është një sërë gjërash të para të grumbulluara mbi njëra-tjetrën,” u tha gazetarëve Shawn Domagal-Goldman, drejtor i divizionit të astrofizikës së NASA-s, disa ditë para nisjes. “Unë jam thellësisht mirënjohës që po e provojmë këtë.”

Marrë nga Deutsche Welle