SHBA ndalon robotët humanoidë të prodhuar jashtë vendit, duke shënjestruar Kinën për sigurinë kombëtare

Komisioni Federal i Komunikimeve (FCC) në SHBA njoftoi të martën se do të ndalojë importin e robotëve humanoidë të prodhuar jashtë vendit, një masë që shënjestron Kinën, duke argumentuar se ata paraqesin një rrezik për sigurinë kombëtare. Ky vendim, i cili përfshin importet e reja të robotëve humanoidë, robotëve katërkëmbësh – shpesh të referuar si qen robotë me katër këmbë – si dhe inverterëve të energjisë të prodhuar jashtë vendit, vjen në një kohë kur gara teknologjike mes dy fuqive botërore po thellohet. Kina prodhon dukshëm më shumë robotë humanoidë sesa SHBA-ja dhe konkurrentët e tjerë, me analistët që vlerësojnë se pjesa e tregut global e robotëve humanoidë kinezë ka arritur rreth 85%.

Në marrjen e këtij vendimi, FCC theksoi se këta robotë të avancuar, të prodhuar në vende të huaja, paraqesin dobësi në zinxhirin e furnizimit për SHBA-në, si dhe rreziqe për sigurinë kibernetike dhe kombëtare. Kryetari i FCC-së, Brendan Carr, deklaroi se kjo masë synon “të sigurojë zinxhirët kritikë të furnizimit të Amerikës”. Kjo lëvizje mund të tendosë marrëdhëniet dypalëshe, duke shtuar tensionet ekzistuese mes Uashingtonit dhe Pekinit.

Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë hapa të vazhdueshëm për të mbajtur teknologjinë kineze jashtë tregut të tyre, me ndalime të fundit të importeve, duke përfshirë dronët e prodhuar në Kinë. SHBA-ja po shqyrton gjithashtu kufizime ndaj modeleve kineze të inteligjencës artificiale me burim të hapur, në një kohë kur AI kineze po fiton shpejt terren. Samm Sacks, një studiues i lartë në qendrën kërkimore New America, e fokusuar në politikat teknologjike kineze, e përshkroi situatën si “një ritëm i vazhdueshëm pikash të mundshme ndezjeje drejt samitit Trump-Xi të planifikuar për shtator”. Presidenti amerikan Donald Trump pritet të takohet me liderin kinez Xi Jinping në shtator, pas takimit të tyre të mesit të majit në Pekin.

Dominanca e Kinës në tregun e robotëve humanoidë është e qartë. Sipas Barclays, vitin e kaluar Kina zuri rreth 85% të vendosjeve të robotëve humanoidë globalisht. Analistët e Morgan Stanley parashikojnë se tregu i robotëve humanoidë në Kinë mund të arrijë 15 miliardë dollarë deri në vitin 2030. Kangyuxiao Li, analist në Morningstar, theksoi se “prodhuesit kinezë kanë shkallëzuar prodhimin dhe kanë ulur kostot më shpejt se shumica e konkurrentëve jashtë shtetit”. Ai shtoi se “kufizimi i aksesit të tyre në SHBA heq një treg të rëndësishëm të ardhshëm dhe mbron zhvilluesit amerikanë nga konkurrenca e mundshme e çmimeve”. Megjithatë, Li vuri në dukje se kjo masë “nuk do të ngadalësojë materialisht zhvillimin e përgjithshëm humanoid të Kinës, duke pasur parasysh madhësinë e bazës së saj prodhuese vendase dhe mundësitë në tregjet e tjera të eksportit”.

Të dhënat nga grupi kërkimor dhe këshillues i teknologjisë Omdia tregojnë se nga rreth 15,000 robotë humanoidë të dërguar globalisht në vitin 2025, Unitree dhe AGIBOT, dy nga kompanitë më të mëdha kineze të robotikës së avancuar, dërguan secila më shumë se 5,000, ndërsa homologët e tyre amerikanë si Tesla dhe Figure AI dërguan secila disa qindra ose më pak. Kina po shënjestron gjithashtu tregje të tjera globale, si Evropa, si një treg kyç për robotët e saj të avancuar, përfshirë humanoidët. Pekini ka kundërshtuar dhe ka mbrojtur avancimet e tij teknologjike si një mundësi për botën, dhe jo si një kërcënim, ndërsa vende si SHBA-ja ngrenë shqetësime se si një “Shock Kinez 2.0” mund të dëmtojë ekonomitë e tyre.

Ndalimi i fundit i SHBA-së mund të ndikojë gjithashtu në bashkëpunimet midis kompanive teknologjike amerikane dhe kineze, sipas Lian Jye Su, kryeanalist në Omdia. Për shembull, Nvidia, në qershor, zbuloi një dizajn referencë për robotë humanoidë që përdor shasinë humanoidë të prodhuesit kinez të robotëve Unitree. Pentagoni së fundmi e vendosi Unitree, së bashku me disa kompani të mëdha teknologjike kineze, në listën e firmave që, sipas tij, kanë lidhje ose ndihmojnë ushtrinë kineze, një pretendim të cilin Pekini tha se e “kundërshton me forcë”.

Marrë nga AP News