Erion Braçe flet si “ndërgjegje sociale” në PS apo një rebelim klasik për pushtet?

Deklarata e deputetit socialist Erion Braçe nuk është një episod i zakonshëm në jetën e brendshme të Partisë Socialiste. Për vite me radhë, PS është perceptuar si një parti me disiplinë të fortë vertikale, ku vendimmarrja përqendrohet kryesisht tek kryetari dhe rrethi i ngushtë drejtues. Pikërisht për këtë arsye, çdo zë publik kritik nga brenda partisë merr automatikisht peshë politike.

Pyetja është: a kemi të bëjmë me shenjë të demokracisë së brendshme apo me fillimin e një pakënaqësie të organizuar?

Më shumë gjasa, aktualisht kemi të bëjmë me një sinjal politik paralajmërues dhe jo ende me një fraksion të strukturuar kundër kryeministrit Edi Rama. PS mbetet ende një parti e kontrolluar fort nga Rama, ku pushteti politik, institucional dhe elektoral vazhdon të jetë i përqendruar tek figura e tij. Brenda kësaj strukture është shumë e vështirë të lindë menjëherë një grupim i organizuar kundërshtar, sepse karriera politike e shumicës së figurave të PS lidhet drejtpërdrejt me autoritetin e kryeministrit.

Por deklarata e Erion Braçe ka rëndësi për disa arsye.

Së pari, ajo reflekton një pakënaqësi reale që ekziston prej kohësh tek një pjesë e socialistëve tradicionalë, të cilët mendojnë se PS është larguar nga modeli i partisë me debat të brendshëm me filozofi të majtë sepse është kthyer në një strukturë më shumë administrative sesa politike. Shumë socialistë të vjetër ndihen të anashkaluar nga modeli i centralizuar i drejtimit, ku vendimet merren nga lart-poshtë dhe baza ka pak ndikim real.

Së dyti, kritikat e Braçes mund të interpretohen edhe si një përpjekje për të rikthyer profilin ideologjik të së majtës brenda PS. Ai ka qenë shpesh zëri që flet për fermerët, shtresat në nevojë, pabarazinë sociale apo arrogancën burokratike. Në këtë kuptim, ai përfaqëson më shumë “ndërgjegjen sociale” të PS sesa një rebelim klasik për pushtet.

Megjithatë, politika shqiptare ka treguar se fraksionet nuk lindin menjëherë si organizime formale. Ato fillojnë me sinjale publike, me kritika të kujdesshme dhe me testimin e terrenit politik. Nëse zëra të tjerë socialistë do të dalin hapur në javët apo muajt në vijim për të kritikuar mënyrën e drejtimit të partisë, atëherë mund të flitet për krijimin e një rryme të brendshme.

Një element tjetër me rëndësi është fakti se PS ndodhet në një fazë të gjatë pushteti. Çdo parti që qeveris gjatë fillon të prodhojë konsum të brendshëm, lodhje politike dhe rivalitete të fshehta. Në këto kushte, zërat kritikë nuk janë domosdoshmërisht anti-Rama, por mund të jenë sinjal se po kërkohet një ekuilibër i ri brenda partisë.

Në fund, deklarata e Braçes mund të lexohet në dy mënyra:ose si provë që PS ende toleron disa zëra kritikë brenda saj; ose si shenja e parë e një pakënaqësie që mund të zmadhohet nëse pushteti i gjatë fillon të prodhojë çarje më të dukshme.

Për momentin, nuk duket se ekziston një fraksion i organizuar kundër Ramës. Por fakti që kritikat po dalin publikisht tregon se nën sipërfaqen e disiplinës politike në PS ka lëvizje dhe tensione që deri dje mbaheshin të heshtura.