Në politikën shqiptare, Tirana nuk është thjesht një bashki. Është kryeqyteti politik, ekonomik, mediatik dhe elektoral i vendit. Prandaj zgjedhjet vendore të vitit 2027 do të kenë një betejë mbi të gjitha të tjerat: Tiranën.
Kush fiton Tiranën nuk fiton automatikisht zgjedhjet parlamentare të vitit 2029. Por fiton diçka jashtëzakonisht të rëndësishme: kredon politike për të pretenduar pushtetin kombëtar.
Nëse PS e mban kryeqytetin, ajo do të dëshmojë se vazhdon të ketë kontroll mbi territorin më të rëndësishëm politik të vendit dhe do të hyjë më e fortë drejt 2029-s.
Por nëse opozita arrin t’ia marrë Tiranën PS-së, efekti do të jetë shumë më i madh sesa ndryshimi i një kryetari bashkie.
Mesazhi do të ishte: PS mund të mundet me votë.
Dhe në politikë ky perceptim vlen shumë.
Një fitore opozitare në Tiranë do të krijonte entuziazëm, do të mobilizonte strukturat dhe, mbi të gjitha, do të nxirrte në skenë një figurë fituese që natyrshëm mund të merrte rol kombëtar.
Kjo bëhet edhe më interesante nëse në garën e vitit 2027 shfaqet një pol i tretë politik, si “Shqipëria e Re”. Nëse PD dhe “Shqipëria e Re” konkurrojnë të ndara, rrezikojnë të ndajnë votën kundër PS-së.
Por nëse arrijnë te një kandidat i përbashkët, atëherë gara mund të ndryshojë rrënjësisht. Dhe këtu lind pyetja kryesore: Kush do të ishte kandidati më i mirë për Tiranën, një figurë e fortë politike apo një personalitet i ardhur nga shoqëria civile?
Një kandidat politik ka avantazhin e strukturës, organizimit dhe disiplinës partiake. Ai e njeh terrenin, makinerinë elektorale dhe përballjen e fortë që kërkon një garë si Tirana.
Por ka edhe një dobësi: mund të kufizohet vetëm te votuesit tradicionalë të partisë së vet. Një kandidat nga shoqëria civile, përkundrazi, mund të ketë avantazhin e një profili më të gjerë, më pak të konsumuar dhe më të pranueshëm për votuesit që nuk duan të identifikohen me PS-në apo PD-në. Një figurë e tillë, nëse ka personalitet, integritet, njohje publike dhe aftësi për të drejtuar, mund të bashkojë më lehtë elektorate të ndryshme.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për opozitën. Nëse objektivi është vetëm të ruhet identiteti partiak, kandidati politik është zgjedhja më e natyrshme.
Por nëse objektivi është të fitohet Tirana, atëherë partitë duhet të pyesin veten jo se cili kandidat u përket atyre, por cili kandidat mund t’i përkasë më shumë qytetit.
Pikërisht këtu mund të lindë formula më e rrezikshme për PS-në: një figurë qytetare, e pakonsumuar politikisht, por e mbështetur nga një front i gjerë opozitar. Sigurisht, Tirana nuk është e gjithë Shqipëria. Por politika ka edhe psikologjinë e saj.
Nëse PS humbet Tiranën në 2027, pyetja që do të shtrohet menjëherë do të jetë: nëse humbi kryeqytetin, pse të mos humbasë edhe Shqipërinë? Prandaj gara për Bashkinë e Tiranës nuk duhet parë thjesht si një garë lokale. Do të jetë paraprovimi i zgjedhjeve parlamentare.
Dhe ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk do të jetë vetëm se kush fiton Tiranën, por a do ta fitojë një politikan klasik apo një figurë e re nga shoqëria civile që arrin të bashkojë më shumë sesa një parti?
Deri tani nga PS ka deklaruar hapur se e dëshiron kandidimin për kryebashkiak vetëm deputeti Erion Braçe. Nga PD duket se do jetë mjeku i njohur Ilir Alimehmeti. Partitë e vogla mund të kandidojnë me emrat e tyre, por nuk e fitojnë dot Tiranën. Nëse “Shqipëria e Re” futet në zgjedhje si parti politike, gjërat mund të ndryshojnë dhe kalkulimet e dy partive të mëdha duhen ridimensionuar.