BE-ja rishikon rregullat, në pikëpyetje mbrojtja e përkohshme për disa ukrainas

Komisioni Evropian ka propozuar ndryshime në rregullat e mbrojtjes së përkohshme për qytetarët ukrainas që largohen drejt vendeve të Bashkimit Evropian. Sipas propozimit të ri, personat në moshë për shërbim ushtarak, të cilëve ligji ukrainas ua ndalon largimin nga vendi për shkak të detyrimeve ushtarake, mund të mos përfitojnë më automatikisht nga ky status.

Komisioneri për Çështjet e Brendshme, Magnus Brunner, sqaroi se ndryshimi synon vetëm të sapoardhurit dhe nuk do të prekë ukrainasit që tashmë ndodhen në territorin e BE-së. Megjithatë, propozimi duhet të miratohet nga Këshilli i BE-së përpara se të hyjë në fuqi.

Statusi i mbrojtjes së përkohshme u vendos në mars të vitit 2022 pas nisjes së luftës në Ukrainë, duke u mundësuar miliona qytetarëve të zhvendosur të qëndrojnë dhe të punojnë në vendet e BE-së pa kaluar procedurat e zakonshme të azilit. Aktualisht, ky mekanizëm është në fuqi deri në mars të vitit 2027 dhe pritet të zgjatet.

Sipas të dhënave të Eurostatit, në fund të muajit mars mbi 4.3 milionë ukrainas gëzonin këtë status në Bashkimin Evropian. Numri më i madh i tyre ndodhet në Gjermani, Poloni dhe Çeki, ndërsa rreth një e katërta janë burra të rritur.

Propozimi ka nxitur reagime të ndryshme. Komisioneri për të Drejtat e Njeriut në Këshillin e Evropës, Michael O’Flaherty, shprehu shqetësimin se kufizimi i mbrojtjes për burrat në moshë ushtarake mund të cenojë parimet e solidaritetit me refugjatët. Nga ana tjetër, Komisioni Evropian argumenton se nisma është hartuar në koordinim me autoritetet ukrainase dhe disa shtete anëtare, duke theksuar se nevojat mbrojtëse të Ukrainës janë legjitime.

Gjermania dhe Austria kanë dalë hapur në mbështetje të ndryshimit. Ministri gjerman i Brendshëm, Alexander Dobrindt, deklaroi se personat e prekur do të kenë ende mundësinë të aplikojnë për azil individual, ndërsa homologu i tij austriak, Gerhard Karner, mbështeti përfundimin e mbrojtjes automatike për burrat në moshë për shërbim ushtarak. Ndërkohë, Estonia është shprehur më skeptike, duke kërkuar ruajtjen e sistemit aktual dhe vazhdimin e dialogut me Ukrainën.