Mbreti Charles III përballet me kërkesën e Xhamajkës për dëmshpërblime skllavërie

Qeveria e Xhamajkës do t’i paraqesë një peticion Mbretit Charles III të hënën, ndërsa vendi kërkon “dëmshpërblime për paraardhësit afrikanë që vuajtën nën qindra vjet skllavërie,” njoftoi Ministria e Kulturës. Ministrja e Kulturës, Olivia Grange, do të udhëheqë një delegacion që do t’i kërkojë mbretit, kreut të shtetit të Xhamajkës, t’i referojë tre pyetje Komitetit Gjyqësor të Këshillit Privat, gjykatës më të lartë të apelit të ishullit në Londër. Pyetjet do të fokusohen në ligjshmërinë e tregtisë transatlantike të skllevërve, duke synuar të krijojnë një bazë ligjore për kërkesat e dëmshpërblimit.

Xhamajka thekson se ky peticion do të jetë hera e parë që një vend i Komonuelthit përdor rrugën ligjore për të ndjekur drejtësinë riparuese. Ministrja Grange vuri në dukje pagesën prej 20 milionë paund (23.28 milionë euro) të Britanisë për pronarët e skllevërve pas heqjes së skllavërisë në vitin 1833, një pagesë që vazhdoi deri në vitin 2015. Ajo argumentoi: “Pyetja duhet të jetë: nëse në kohët moderne ne ende po u paguajmë pronarëve të skllevërve për pronën që ishin njerëzit tanë, paraardhësit tanë, atëherë pse nuk duhet të kërkojmë një zgjidhje në këtë kohë?” Grange shtoi se Xhamajka dëshironte që pyetjet ligjore të merrnin përgjigje përpara se të vendoste për hapat e saj të ardhshëm.

Përveç kësaj, delegacioni xhamajkan do të takohet edhe me zyrtarë të Muzeut Britanik për të diskutuar kthimin e artefakteve të epokës koloniale. Një zëdhënës i Pallatit Buckingham deklaroi se mbreti ka shprehur “angazhimin e tij për të promovuar një kuptim më të madh rreth çështjes së skllavërisë dhe gjetjen e mënyrave për të adresuar padrejtësitë historike.” Megjithatë, ndërsa kombet e Karaibeve kanë bërë thirrje për falje dhe masa si lehtësimi i borxhit, qeveria britanike ka deklaruar se nuk do të paguajë dëmshpërblime për skllavërinë.

Tregtia transatlantike e skllevërve, e zhvilluar midis shekujve 15 dhe 19, përfshinte rrëmbimin, skllavërimin dhe transportimin e miliona afrikanëve nga evropianët (dhe më vonë amerikanët) në kolonitë e tyre në Amerikë dhe Karaibe. Vlerësohet se 12-15 milionë afrikanë u transportuan me forcë përmes Atlantikut gjatë katër shekujve, me rreth 10.7 milionë që i mbijetuan udhëtimit. Deri në 2 milionë vdiqën gjatë kalimit të oqeanit, duke dëshmuar brutalitetin e kësaj tregtie.

Trashëgimia e skllavërisë mbetet një çështje e diskutueshme dhe me pasoja të thella. Një shembull është Haiti, i cili fitoi pavarësinë nga Franca në vitin 1804 pas një revolte të suksesshme të skllevërve. Megjithatë, Franca detyroi shtetin e ri në vitin 1825 të paguante 150 milionë franga ari ish-pronarëve të skllevërve si kompensim për “pronën e humbur”, duke kërcënuar me luftë. Kjo borxh i mori Haitit më shumë se njëqind vjet për t’u shlyer, duke e zhytur kombin në një cikël afatgjatë varfërie.

Më herët në mars, kur Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara votoi për të njohur skllavërimin e afrikanëve gjatë tregtisë transatlantike të skllevërve si “krimin më të rëndë kundër njerëzimit”, Mbretëria e Bashkuar dhe shtetet anëtare të Bashkimit Evropian abstenuan. Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara, Izraeli dhe Argjentina votuan kundër rezolutës, duke theksuar ndarjet e vazhdueshme ndërkombëtare mbi njohjen dhe adresimin e plotë të kësaj trashëgimie historike.

Marrë nga Deutsche Welle