Ministri japonez i Mbrojtjes, Shinjiro Koizumi, ka hedhur poshtë pretendimet e Pekinit se vendi i tij po angazhohet në një “militarizëm të ri”, duke kritikuar Kinën për zgjerimin e saj ushtarak dhe mungesën e transparencës. Duke folur në ditën e fundit të një samiti të mbrojtjes në Singapor, Koizumi argumentoi se ishte në fakt Kina dhe “arsenali i saj i madh” i armëve që përbënte “shqetësim serioz” për komunitetin ndërkombëtar. Këto vërejtje ishin ndër më të drejtpërdrejta nga Tokio në përgjigje të kritikave të përsëritura të Kinës ndaj ndërtimit ushtarak të Japonisë nën kryeministren Sanae Takaichi. Dy vendet kanë një histori të gjatë tensionesh që rrjedhin nga pushtimi i Kinës nga Japonia gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Javën e kaluar, një ditë para fillimit të samitit të Singaporit, zëdhënësi i Ministrisë së Mbrojtjes Kombëtare të Kinës, Jiang Bin, paralajmëroi se “rinjohja e militarizuar e Japonisë po merr shpejtësi” dhe i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar “të punojë së bashku për të frenuar neo-militarizmin e Japonisë”. Japonia ka rritur vazhdimisht buxhetin e saj të mbrojtjes, duke vendosur rekorde shpenzimesh për 12 vite radhazi. Buxheti i saj i fundit, i miratuar në dhjetor nga kabineti, është mbi 9 trilionë jen (57 miliardë dollarë, 42 miliardë paund), duke e afruar vendin drejt objektivit të shpenzimit të 2% të PBB-së së saj për ushtrinë. Qeveria japoneze ka këmbëngulur më parë se nuk kërkon luftë dhe dëshiron vetëm të forcojë mbrojtjen e saj.
Në fjalimin e tij të dielën në Dialogun Shangri-la, Koizumi theksoi se ishte “krejtësisht e natyrshme” që çdo vend, përfshirë Japoninë, të përditësonte mbrojtjen e tij për të përballuar sfidat e reja dhe për të kontribuar në paqen në rajon. Ai kërkoi të qetësonte zyrtarët e shumtë nga vendet aziatike, përfshirë disa që u pushtuan nga Japonia në Luftën e Dytë Botërore, duke premtuar se Japonia do të vepronte “me një shkallë të lartë transparence” dhe do të angazhohej në dialog të vazhdueshëm me vendet e tjera. “Për çfarë po i zhvillojmë këto aftësi? Dhe bazuar në çfarë mendimi? Japonia do të ecë përpara duke dhënë një shpjegim të qartë për komunitetin ndërkombëtar,” tha ai.
Koizumi hodhi poshtë idenë se Japonia ishte e angazhuar në “militarizëm të ri”, duke thënë se ishte “asgjë më larg nga e vërteta”. Ai theksoi se “ekziston një vend që ka një arsenal të madh armësh bërthamore dhe bombarduesish strategjikë,” në një referencë të fshehtë ndaj Kinës. “Japonia nuk ka asnjërën nga këto armë. E megjithatë Japonia etiketohet me ‘militarizëm të ri’. A nuk është e çuditshme?” Pas fjalimit të tij, një përfaqësues i ushtrisë kineze pyeti nëse Japonia do t’u kërkonte falje Kinës, Koresë së Jugut dhe viktimave të Azisë Juglindore në Luftën e Dytë Botërore.
Shinjiro Koizumi iu shmang pyetjes së pjesëmarrësit të dialogut, ndërsa sulmoi Kinën. “Kina vazhdon të rrisë shpenzimet e saj të mbrojtjes në një nivel të lartë dhe po zgjeron me shpejtësi aftësitë e saj ushtarake në një gamë të gjerë fushash pa transparencë të mjaftueshme. Qasja e jashtme dhe aktivitetet ushtarake të Kinës janë çështje shqetësimi serioz për Japoninë dhe komunitetin ndërkombëtar,” tha ai. Ai shtoi se “dera e Japonisë është gjithmonë e hapur” për komunikim me Kinën. Çështja e faljes së Japonisë për mizoritë e kohës së luftës ka qenë prej kohësh një pikë ngecjeje në marrëdhëniet e dy vendeve, me Kinën që në të kaluarën ka kritikuar disa nga faljet si të pamjaftueshme. Babai i Koizumit, Junichiro Koizumi, ka lëshuar disa falje kur ishte kryeministër.
Kryeministrja japoneze Takaichi ka ndërmarrë hapa të mëdhenj për të rritur mbrojtjen që nga marrja e pushtetit në tetor 2025. Me buxhetin e saj të rritur ushtarak, Japonia planifikon të investojë në raketa të reja tokë-anije dhe dronë pa pilot të vendosur në tokë dhe nën ujë. Japonia gjithashtu ka lehtësuar kohët e fundit rregullat që do t’i lejojnë asaj të shesë armë vdekjeprurëse vendeve të tjera, një lëvizje që do të ndihmojë në ndërtimin e bazës së saj industriale të mbrojtjes. Ajo gjithashtu do të rishikojë dokumentet kryesore të sigurisë deri në fund të këtij viti. Takaichi ka shtyrë gjithashtu për rishikimin e nenit 9 të kushtetutës së Japonisë, një klauzolë pacifiste që heq dorë nga lufta.
Tensionet me Kinën janë përshkallëzuar, duke arritur kulmin në nëntor kur Pekini kundërshtoi sugjerimin e Takaichit se Japonia mund të përgjigjej me forcat e saj të vetëmbrojtjes nëse Kina sulmonte Tajvanin. Lëvizjet e Takaichit kanë ndarë thellësisht edhe Japoninë. Disa mbështesin rritjen e mbrojtjes kundër kërcënimeve të mundshme si Kina, ndërsa të tjerët frikësohen se kjo mund të përshkallëzojë mundësinë e konfrontimit. Ka pasur gjithashtu një debat të ashpër nëse Japonia po largohet nga pacifistizmi i saj i pasluftës, një pjesë thelbësore e identitetit kombëtar. Në muajt e fundit, protesta kundër luftës janë mbajtur në të gjithë vendin, me disa që janë zgjeruar duke u bërë më të mëdhatë në Japoni në dekada.
Marrë nga BBC News