Steve Witkoff, një manjat 68-vjeçar i pasurive të paluajtshme nga New Yorku, shquhet si një figurë me ndikim në botën e biznesit. Pavarësisht mungesës së përvojës në politikë apo diplomaci, ai është i njohur për aftësitë e tij negociuese për të arritur marrëveshje të favorshme, shpesh duke anashkaluar konsideratat morale. Sipas një analize të ‘Corriere Della Sera’, Witkoff vjen nga një familje e shtresës së mesme në Long Island.
Ai ndoqi studimet për drejtësi dhe hyri në botën e biznesit në moshë të re, duke u bërë një nga zhvilluesit më të rëndësishëm në tregun e ndërtimit në New York gjatë dekadave ’80 dhe ’90. Suksesi në këtë fushë i mundësoi krijimin e një rrjeti të gjerë kontaktesh, që kulmoi me takimin e tij me Donald Trump.
Kjo njohje shënoi fillimin e një aleance të fortë, të ndërtuar mbi pragmatizëm dhe interesa të përbashkëta financiare. Witkoff ishte një prej mbështetësve kryesorë financiarë të Trump gjatë fushatës presidenciale të vitit 2016. Lidhja e tyre u forcua me kalimin e viteve, duke përfshirë edhe sipërmarrje të përbashkëta biznesi, siç është themelimi i kompanisë së kriptomonedhave “World Liberty Financial” në vitin 2024. Në një skenar të rikthimit të Trump në Shtëpinë e Bardhë, Witkoff-it i është caktuar një rol kyç në politikën e jashtme, duke u ngarkuar me menaxhimin e dosjeve delikate, që nga Lindja e Mesme e deri te lufta në Ukrainë. Në këtë kontekst, ai ka paraqitur një plan paqeje me 28 pika për Ukrainën.
Propozimi i tij anon dukshëm në favor të Rusisë dhe presidentit Vladimir Putin, duke i dhënë prioritet kërkesave të Moskës, ndërkohë që Ukraina dhe presidenti Zelensky do të gjendeshin në një pozitë të disfavorshme. Dokumenti kërkon që Ukraina të pranojë humbjen e territoreve, të zvogëlojë ndjeshëm ushtrinë dhe të heqë dorë nga çdo aspiratë për anëtarësim në NATO. Si shkëmbim, plani parashikon rikthimin e Putinit në tryezën e G8 dhe rehabilitimin e tij në skenën ndërkombëtare.
Sa i përket rindërtimit, plani sugjeron që 100 miliardë dollarë nga asetet e ngrira ruse në Evropë të përdoren për projekte në Ukrainë, nga të cilat do të përfitonin edhe Shtetet e Bashkuara. Një tjetër fond prej 100 miliardë dollarësh do të destinohej për projekte të përbashkëta ruso-amerikane, ndërsa Evropa do të detyrohej të kontribuonte me 100 miliardë të tjera. Plani ka ngjallur kritika të ashpra. Një diplomat, i cituar nga Politico.eu, shprehu habi, duke deklaruar se Witkoff “duhet të konsultohet me një psikiatër” dhe duke e përshkruar qasjen e tij si atë të një tregtari dhe jo të një diplomati.
Kritikët theksojnë se marrëveshja është e njëanshme dhe i ofron Ukrainës vetëm premtime, ndërsa i jep Rusisë përfitime konkrete. Gjithashtu, Witkoff akuzohet se ka ndërhyrë në çështje jashtë kompetencave të tij, siç është procesi i anëtarësimit të Ukrainës në Bashkimin Evropian.