Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, nisi me ritëm të shpejtë turneun e tij aziatik të dielën, duke shpallur një sërë marrëveshjesh tregtare në Malajzi dhe duke marrë pjesë në nënshkrimin e një armëpushimi të zgjeruar midis Tajlandës dhe Kamboxhias, që ai e kishte ndërmjetësuar në korrik.
Brenda gjashtë orësh nga mbërritja në Kuala Lumpur për samitin e Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN), Trump shpalli marrëveshje tregtare me katër vende, u takua me udhëheqës rajonalë dhe zhvilloi bisedime me presidentin brazilian, Luiz Inacio Lula da Silva, i cili tha se ekipet e tyre do të fillonin menjëherë diskutimet për tarifat tregtare.
Trump gjithashtu tha se ishte i bindur se do të arrinte një marrëveshje me presidentin kinez, Xi Jinping, përpara një takimi që pritet të mbahet të enjten, ndërsa zyrtarët më të lartë tregtarë nga të dyja palët u takuan për të dytën ditë në Kuala Lumpur dhe ranë dakord për një kornizë për një marrëveshje tregtare.
Ngjarja kryesore për Trump të dielën ishte nënshkrimi i një marrëveshjeje midis Kamboxhias dhe Tajlandës, që ndërton mbi një armëpushim të arritur pas ndërhyrjes së tij për të ndaluar përleshjet vdekjeprurëse në kufi, duke i sjellë atij një nominim për Çmimin Nobel për Paqe nga Kamboxhia.
Në një ceremoni me udhëheqësit tajlandez dhe kamboxhian përpara një sfondi të mbuluar me simbolet e SHBA-së dhe fjalët “Delivering Peace”, Trump, i cili e ka paraqitur veten si ndërmjetës global të paqes, tha se marrëveshja demonstron përkushtimin e administratës së tij për paqe “në çdo rajon ku mund ta arrijmë”.
“Administrata ime filloi menjëherë të punojë për të parandaluar përshkallëzimin e konfliktit”, tha Trump. “Të gjithë ishin disi të habitur që e arritëm kaq shpejt”.
Në mbërritje në Malajzi, Trump u prit nga kryeministri i vendit dhe një grup valltarësh ceremonialë, duke u ndalur për pak çaste në tapetin e kuq për të vallëzuar me ta.
Ndërkohë që ai u takua me udhëheqës të tjerë, negociatorët amerikanë dhe kinezë u mblodhën në krah të samitit për të shmangur përshkallëzime të mëtejshme në luftën tregtare midis dy ekonomive më të mëdha të botës.
Negociatorët amerikanë thanë se takimi kishte ndërtuar një “kornizë të suksesshme” përpara bisedimeve të pritshme midis Trumpit dhe homologut të tij kinez Xi në Korenë e Jugut.
“Mendoj se do të kemi një marrëveshje me Kinën”, u tha Trump gazetarëve, ndërsa negociatori i lartë tregtar i Pekinit, Li Chenggang, tha se ishte arritur një “konsensus paraprak” pas “konsultimeve shumë intensive”.
Të dyja palët po përpiqen të shmangin një përshkallëzim të luftës tregtare pasi Trump kishte kërcënuar me tarifa të reja prej 100% për mallrat kineze dhe kufizime të tjera tregtare që do të hynin në fuqi më 1 nëntor, si hakmarrje ndaj zgjerimit të kufizimeve të eksportit nga Kina mbi mineralet e rralla.
Brenda disa orësh nga mbërritja në Malajzi, Trump dhe Shtëpia e Bardhë shpallën gjashtë marrëveshje tregtare me katër vende, disa prej tyre të papritura, përfshirë marrëveshje për minerale të rralla me Tajlandën dhe Malajzinë, në një garë të ashpër me Pekinin për dominim në këtë sektor me rritje të shpejtë.
Malajzia u zotua të mos ndalojë apo të mos vendosë kuota mbi eksportet e mineraleve të rralla drejt Shteteve të Bashkuara, thanë të dyja vendet. Ato nuk specifikuan nëse zotimi i Malajzisë vlen për mineralet e papërpunuara apo ato të përpunuara.
Trump gjithashtu shpalli korniza të detajuara për marrëveshje më të gjera tregtare me Kamboxhian dhe Tajlandën, ndërsa Shtëpia e Bardhë tha se ishte arritur një marrëveshje me Vietnamin për t’u dhënë eksportuesve të të dy vendeve qasje “të paprecedentë” në tregjet e njëri-tjetrit.
Shtetet e Bashkuara do të mbajnë një normë tarife prej 19% për shumicën e eksporteve nga Malajzia, Tajlanda dhe Kamboxhia, ndërsa një normë prej 20% për Vietnamin do të ruhet, tha Shtëpia e Bardhë. Në të gjitha marrëveshjet, këto tarifa mund të hiqen për disa produkte.
Duke iu drejtuar udhëheqësve të një prej rajoneve më të goditura nga tarifat, Trump tha: “Mesazhi ynë për kombet e Azisë Juglindore është se Shtetet e Bashkuara janë me ju 100% dhe synojnë të jenë një partner i fortë për shumë breza që do të vijnë”.
Presidenti brazilian, Lula, do të synojë të ulë me 50% tarifat e vendosura nga Uashingtoni për mallrat braziliane mes tensioneve të vazhdueshme tregtare. Në një postim në X pas takimit me Trumpin, ai tha se ekipet nga të dyja vendet “do të takohen menjëherë për të avancuar kërkimin e zgjidhjeve”.
Duke folur pranë Lulës, Trump shprehu besim se do të arrinte “disa marrëveshje shumë të mira për të dyja vendet”.
Një takim me kryeministrin kanadez, Mark Carney, nuk ishte në plan pasi bisedimet midis dy fqinjëve u ndërprenë papritur. Trump tha të shtunën se po rritej me 10% shtesë tarifa ndaj Kanadasë “mbi atë që po paguajnë tani”.
Kombit më të ri të Azisë, Timorit Lindor, iu dha anëtarësimi i plotë në bllokun ASEAN të dielën pas një pritjeje 14-vjeçare – një moment historik për ish-koloninë portugeze që fitoi pavarësinë e plotë në vitin 2002 pas një pushtimi 25-vjeçar shpesh të përgjakshëm nga fqinjët indonezianë.
I njohur gjithashtu si Timor-Leste, vendi me 1.4 milion banorë është një nga më të varfrit në Azi dhe shpreson të përfitojë nga integrimi i ekonomisë së tij ende në zhvillim, e cila, me rreth 2 miliardë dollarë, përfaqëson vetëm një pjesë të vogël të PBB-së kolektive 3.8 trilionë dollarëshe të ASEAN-it.
“Kjo nuk është vetëm një ëndërr e realizuar, por një pohim i fuqishëm i udhëtimit tonë”, tha kryeministri i saj, Xanana Gusmao.