Nga Ditmir Bushati –
Lajmi i komunikuar nga Presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen, mbi marrjen e masave për eksportin e pajisjeve mjekësore, për shkak të Pandemisë, u interpretua gabimisht si përjashtim apriori i vendeve të Ballkanit Perëndimor. Madje, Presidenti i Serbisë shkoi edhe më tej, duke e akuzuar BE-në me tone melodramatike për “mungesë solidariteti”. Dhe në të njëjtën kohë, duke vlerësuar me tone patetike Kinën dhe Presidentin Xi Jinpig, si vëllain dhe shpëtimtarin e popullit serb.
Nuk është assesi qëllimi i këtyre radhëve për të analizuar strategjinë dhe taktikën që Presidenti i Serbisë ndjek me Rusinë, Kinën, BE-në dhe SHBA-në, e njohur gjërësisht si “politika e lisharësit”. As oshilacionet flirtuese! Nga njëra anë, si pjesë e Bashkimit Euro-Aziatik, që krijoi zonën e tregtisë së lirë së bashku me Rusinë, Armeninë, Bjellorusinë, Kazakistanin dhe Kirgistanin dhe nga ana tjetër, si ngjizës i “Shengenit rajonal”, por destabilizues në Kosovë, Mal të Zi e Bosnje Hercegovinë. Gjykimi për këtë sjellje i përket veç popullit serb.
Por, në këtë situatë të paprecedentë që po përjetojmë, informimi korrekt, bashkëpunimi mes popujve, shteteve dhe organizatave ndërkombëtare është më i domosdoshëm se kurrë.
Së pari, duhet sqaruar se nuk kemi të bëjmë me “ndalim eksporti”, por me “eksport të autorizuar”. Regjim, i cili i jep përparësi vendeve anëtare të BE-së përkundrejt vendeve të treta, i imponuar nga emergjenca e shkaktuar nga Pandemia.
Së dyti, të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor kanë një regjim tregtar preferencial më BE-në, për shkak të Marrëveshjeve të Stabilizim Asociimit në fuqi, të cilat konsiderohen nga jurisprudenca e Gjykatës Europiane të Drejtësisë si: “marëveshje më shumë sesa tregtare dhe më pak sesa marrëveshje anëtarësimi”.
Duke u nisur nga sa më lart, vetë Presidentja e Komisionit Europian, vuri theksin tek rëndësia e bashkërendimit të këtij regjimi të përkohshëm me vendet kufitare me BE-në, siç janë vendet e Ballkanit Perëndimor. Sepse jo vetëm në planin tregtar dhe ekonomik, por edhe në fushën e sigurisë, Ballkani Perëndimor është në paradhomën e BE-së.
Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme. Ne shqiptarët jemi dëshmitarë dhe përfitues të solidaritetit europian në ditët më të vështira të goditjes që morëm për shkak të termetit, vitin e kaluar. Ndaj, le mos të errësojmë logjikën e të arsyetuarit e as të shtojmë panikun. Por të fuqizojmë bashkëpunimin me BE-në, sepse aksesi në tregun europian për pajisjet mjekësore gjatë luftës me virusin nuk do të mungojë. As mbështetja për të reduktuar pasojat socio-ekonomike të Pandemisë përmes programeve të ndryshme financiare të BE-së.