Kalo te përmbajtja
Koha Jone Logo
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Shqip
  • English
Lexo në app
  • Shqip
  • English
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Lajme
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Forum
  • WebTV
  • Editorial
  • Kosova
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Teknologji
  • Intervista
  • Kronikë
  • Turizëm
  • Sociale
  • Historiku
Lajmet e fundit

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by

Opsionet e pamjes

Pamje shembull E premte, 20 Nëntor 2026, 09:10 Guardiola elozhe për Klopp: Do të rikthejë krenarinë te Gjermania Trajneri i Manchester City-t, Pep Guardiola, ka shprehur admirimin e tij të madh për Jürgen Klopp, duke e cilësuar teknikun gjerman si një prej…
Pamja e bardhë/e zezë
Madhësia e tekstit
  • Në trend
  • Protesta
  • Spiropali
  • Tirana
  • Shehaj-Balla
  • Buxheti
  • Merkato
  • Top Channel
  • SHBA
Lajmet e fundit
Në trend
  • Protesta
  • Spiropali
  • Tirana
  • Shehaj-Balla
  • Buxheti
  • Merkato
  • Top Channel
  • SHBA
KOHA JONË Lajmet e fundit, gjithmonë me ju
Instalo

Marcel Duchamp, mendje e kapluar prej dalldisë së lirisë dhe artisti i vramendjes intelektuale

Kultura E diel, 28 Korrik 2024 16:42
Marcel Duchamp, mendje e kapluar prej dalldisë së lirisë dhe artisti i vramendjes intelektuale
Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

Nga Albert Vataj

Ai,  francezo-amerikani, Marcel Duchamp u lind më 28 korrik 1887. Erdhi për të qenë dhe për të mbetur në historinë e artit  një zë dhe një përvojë, një identitet dhe një kurajë sfiduese. Emri dhe vepra e këtij personazhi i përket epokës së transformimeve të hovshme të shprehisë estetike në art. Diçka po ndodhte në art. Njerëzit kërkonin krejt diçka tjetër. Ndoshta velja e ngjyrave dhe formave, e dritëhijes dhe linjave, shkëlqimin dhe shastisjes, reales dhe përfytyrimit, mitit dhe biblikes, të zezës dhe lirikes kishin dhënë kaq shumë dhe shteruar. Ndryshesa afrohej me hapat të potershëm kah hyrja kryesore. Bota e botëkuptimeve ziente, jo më pak vetë ajo qenie, dedikuar përplasjes, mbrujtur krijesash dhe mëtimesh që do të hidhnin shijen dhe perceptimin në një tjetër kah. Gjithçka fillonte aty. Kujtesa ishte thjeshtë një e shkuar. Trashëgiminë kishte ndalur së renduri në udhën e tij. Ai kishte ardhur për të bërë diçka ndryshe, për të thënë diçka më shumë, e pse jo për të vendosur një vetvete të pangjashme në panteonin e artit. I pranuar ose jo, ai ishte veç si vetja, si askush tjetër dhe për të ishte mjaftueshëm, por jo gjithçka.

Shtresimi i trazimeve sizmike të antikonformizmit, bashkëjeton te ai një nga personazhet e saj më të vetvetishëm, Marcel Duchamp ( 28 korrik 1887 – 2 Tetor 1968) piktor, skulptor, shkrimtar, dhe shahist. Krejtçka e sendërtimit të tij artistik e ngërthen në sprovën e kumtimit që është qasje përnga Dadaizmi dhe arti konceptual. Edhe pse jo i lidhur direkt me grupet Dada, filozofia e manifestimit të kumtit cytet përnga kjo formë, këto mjete shprehjeje estetike.

Reklamë Reklamo në Koha Jonë
Reklamë Reklamo në Koha Jonë

Së bashku me Pablo Picasso dhe Henri Matisse, Duchamp është konsideruar si një nga tre artistë, të cilët ndihmuan për të përcaktuar zhvillimet revolucionare në artet plastike në dekadat e hapjes të shekullit të njëzetë, përgjegjës për zhvillime të rëndësishme në pikturë dhe skulpturë. Duchamp ka pasur një ndikim të patjetërsueshëm në shekullin e hoveve të stuhishme dhe transformimeve të mëdha që pësoi mendimi dhe arti në tërësinë e vet. Guximi i një ngulmëtari të vlimeve vullkanike e degdisi Duchamp në hakërrinë ndaj Henri Matisse, sipas tij krejtçfarë vepra e Matisse kumton është qartësisht e dedikuar vetëm për të kënaqur syrin. Së këndejmi, Duchamp yshtet të kushtrojë, që artisti dhe arti na orientojë përnga shërbimi i mendjes.

ReklamëSwiss DigitalReklamo në Koha Jonë

Zanafilla e krijimtarisë së Duchamp gjehen të lidhura me stilin Post-Impressionist. Gjithashtu ai eksperimentoi me teknikat klasike. Kur ai u pyet më vonë për atë që kishte ngufatur në këtë hov të tjetërllojtë, mbamendet se Duchamp kishte cekur punën e simbolistit, piktorit Odilon Redon, metoda e të cilit për artin nuk ishte pamja e jashtme anti-akademike, por vramendje individuale.

Mund t'ju interesojë

400 vjet nga shugurimi Katedrales së Shën Pjetrit në Romë

400 vjet nga shugurimi Katedrales së Shën Pjetrit në Romë

19 Nëntor 2026, 08:40
Sadik Bejko: Shënime dhe mbresa nga “Oxhaku i Këlcyrës” i Mero Bazes

Sadik Bejko: Shënime dhe mbresa nga “Oxhaku i Këlcyrës” i Mero Bazes

18 Nëntor 2026, 22:04
Biden kritikon Zelenskyy-n në librin e ri: I vështirë për të punuar me të dhe jo aq mirënjohës sa prisja

Biden kritikon Zelenskyy-n në librin e ri: I vështirë për të punuar me të dhe jo aq mir...

17 Nëntor 2026, 21:05

Ajo mendje e kapluar prej dalldisë mbeti një faqe e rëndësishme në rrugëtimin e artit si formë komunikimi, si mjet shprehës, si e mundshme që shkallmon rregullat dhe normat për të promovuar unin e ëndrrave të çmendura të njeriut për të rrokur lirinë, pa u vramendur nga paragjykimet dhe shigjetimet e skeptikëve dhe mendjet e konservuara në epruvetat akademike.

Përmasat e botës artistike me Marcel Duchamp kishin hyrë tashmë në një dimendison tjetër. Një univers gjithëformësh e shumëpërmasshëm shpërfaqej për të krijuar një rend të ri estetik, për të rrëmbyer një vend nderi për urtinë artistike të një të “çmenduri”.

Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

Më të fundit

Guardiola elozhe për Klopp: Do të rikthejë krenarinë te Gjermania
Para 5 minutash

Guardiola elozhe për Klopp: Do të rikthejë krenarinë te Gjermania

Dita e tretë në Kosovë, Jakup Krasniqi rikthehet në shtëpi nën masa të shtuara sigurie
Para 5 minutash

Dita e tretë në Kosovë, Jakup Krasniqi rikthehet në shtëpi nën masa të shtuara sigurie

Nëndetësja bërthamore britanike HMS Vengeance kthehet pas 217 ditësh nën ujë, ekspertët shohin shenja të problemeve në flotë
Para 13 minutash

Nëndetësja bërthamore britanike HMS Vengeance kthehet pas 217 ditësh nën ujë, ekspertët shohin shenja ...

Aksident i rëndë në Vlorë, një viktimë dhe 3 të plagosur
Para 17 minutash

Aksident i rëndë në Vlorë, një viktimë dhe 3 të plagosur

Më të lexuarat

1 Neda kërkon të marrë dy djemtë e saj prej 1 viti, flet për herë të parë Ogren Balluku: Ajo ka dështuar si nënë
Para 11 orësh

Neda kërkon të marrë dy djemtë e saj prej 1 viti, flet për herë të parë Ogren Balluku: Ajo ka dështuar...

2 Elisa Spiropali: Me vjen keq dhe turp për Blendi Klosin!
Para 10 orësh

Elisa Spiropali: Me vjen keq dhe turp për Blendi Klosin!

3 Veliaj dhe Spiropali drejt PD-së? Befason deputeti Gjin Gjoni: Politika mund të bëjë çdo gjë
Para 12 orësh

Veliaj dhe Spiropali drejt PD-së? Befason deputeti Gjin Gjoni: Politika mund të bëjë çdo gjë

4 Elisa Spiropali: Modeli i Ballukut është më i keqi në PS dhe qeverisje
Para 10 orësh

Elisa Spiropali: Modeli i Ballukut është më i keqi në PS dhe qeverisje

Koha Jone Logo

E përditshme, e pavarur

  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Showbiz
  • Politikë
  • Forum
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Editorial
  • Kronikë
  • Teknologji
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Sociale
  • Reklamo në Koha Jonë
  • Kontakt
  • Privacy Policy
Download on the App Store Get it on Google Play

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by
  • BOTUES & DREJTOR: Nikoll LESI
  • KRYEREDAKTOR: Daniel MUÇAKU
  • ZV/KRYEREDAKTOR: Redjon SHTYLLA
  • BORDI: Elsa KAMBERI, KRYETARE
  • NIPT: J71425013C

© 2026 KOHA JONE. All rights reserved.