Një studim i ri sugjeron se një botë e vogël, e akullt përtej Plutonit, strehon një atmosferë të hollë dhe delikate, e cila mund të jetë krijuar nga shpërthime vullkanike ose nga goditja e një komete. Ky “mini-Pluton”, me një diametër prej rreth 480 kilometrash (300 milje), besohet të jetë objekti më i vogël i sistemit diellor me një atmosferë globale të detektuar qartë dhe të lidhur nga graviteti, sipas studiuesit kryesor Ko Arimatsu nga Observatori Kombëtar Astronomik i Japonisë.
Zbulimi ofron një pasqyrë të re mbi objektet më të largëta dhe më të ftohta të sistemit tonë diellor, në një rajon të njohur si Brezi i Kuiperit. Studiuesit përdorën tre teleskopë në Japoni për të vëzhguar objektin në vitin 2024, ndërsa ai kalonte para një ylli në sfond, duke zbehur për pak kohë dritën e yllit. “Ky është një zhvillim i mahnitshëm, por ka nevojë urgjente për verifikim të pavarur. Implikimet janë të thella nëse vërtetohet,” tha Alan Stern i Institutit Kërkimor Southwest, shkencëtari kryesor pas misionit New Horizons të NASA-s drejt Plutonit dhe më tej, i cili nuk ishte i përfshirë në studim.
Arimatsu theksoi se gjetja e një atmosfere rreth një objekti kaq të vogël ishte “vërtet befasuese” dhe sfidon “pikëpamjen konvencionale se atmosferat janë të kufizuara në planetë të mëdhenj, planetë xhuxh dhe disa hëna të mëdha.” Ai shtoi se kjo ndryshon pikëpamjen tonë për botët e vogla në sistemin diellor, jo vetëm ato përtej Neptunit.
Ky planet i vogël, i njohur zyrtarisht si (612533) 2002 XV93, konsiderohet një plutino, duke rrotulluar diellin dy herë në kohën që i duhet Neptunit për të përfunduar tre orbita diellore. Në kohën e studimit, ai ishte më shumë se 5.5 miliardë kilometra (3.4 miliardë milje) larg, më larg se vetë Plutoni, i cili është objekti i vetëm tjetër në Brezin e Kuiperit me një atmosferë të vëzhguar.
Atmosfera e kësaj “topi akulli kozmik” besohet të jetë 5 milionë deri në 10 milionë herë më e hollë se atmosfera mbrojtëse e Tokës, sipas studimit të botuar të hënën në revistën “Nature Astronomy”. Ajo është gjithashtu 50 deri në 100 herë më e hollë se atmosfera e dobët e Plutonit. Kimikatet më të mundshme atmosferike janë metani, azoti ose monoksidi i karbonit, çdo prej të cilave mund të riprodhojë zbehjen e vëzhguar ndërsa objekti kalonte para yllit, sipas Arimatsut.
Vëzhgime të mëtejshme, veçanërisht nga Teleskopi Hapësinor Webb i NASA-s, mund të verifikojnë përbërjen e atmosferës. Arimatsu theksoi rëndësinë e monitorimit të ardhshëm: “Nëse atmosfera zbehet gjatë viteve të ardhshme, kjo do të mbështeste një origjinë nga një ndikim. Nëse ajo vazhdon, ose ndryshon sezonalisht, kjo do të tregonte më shumë drejt një furnizimi të vazhdueshëm të gazit të brendshëm” nga vullkanet e akullit.
Marrë nga NBC News