Intervista e deputetes së LSI-së, Klajda Gjosha në ”Ora News”.
Znj Gjosha nesër në parlament pritet që mazhoranca të votojë ligjin për lojrat e fatit, tashmë është bërë i njohur qëndrimi i Lëvizjes Socialiste për Integrim që nuk do të jetë nesër i pranishëm në seancë, përse u mor ky vendim?
Ky nuk është një vendim që është marrë sot, është marrë prej shumë kohësh, për arsye të mosfunksionimit në normalitet të Kuvendit të Shqipërisë, të cënimit të një institucioni që në fakt në vetvete duhet të mbartë vlerat e demokracisë, të fjalës së lirë, të fjalës që i duhet dhënë opozitës. Për të thënë të vërtetën edhe pse ndonjëherë ajo të dhemb më shumë, sidomos kur e dëgjon mazhoranca në të qenurit në të njëjtën sallë, është marrë vendim për arsye se vetë opozita dhe vetë Lëvizja Socialiste për Integrim ka propozuar disa herë amendime të ndryshme në kuadër të reformës në drejtësi, kemi propozuar ligjin përsa i përket koncensioneve, për të cilën ne kemi patur një kauzë shumë të fortë prej shumë kohësh tashmë dhe gjatë kohës që kemi qenë pjesë e mazhorancës apo e koalicionit të mëparshëm dhe asnjëra prej tyre nuk është marrë parasysh. Ndaj dhe ne kemi një vendim tashmë jo si LSI, por si opozitë e bashkuar për një kauzë të përbashkët që të kemi një marrëdhënie tejet të kushtëzuar me Kuvendin e Shqipërisë dhe nuk do të jemi në atë sallë për sa kohë gjithmonë opozita përdoret si një alibi thjesht për të qëndruar në sallë dhe për të parë se si voton ndonjëherë mazhoranca me arrogancë apo ngre ato kartonat jeshil për të treguar që ka vetë votat dhe nuk nevojë për një bashkëpunim të mëtejshëm me opozitën, pra vendimi është shumë herë më i thellë se ajo çka do të ndodhë nesër.
Po përsa i përket ligjit të lojrave të fatit, mbylljes së pikave të basteve. A është pro LSI-ja që kjo të realizohet të ndodhë?
Ne kemi qenë pro gjatë gjithë kohës që lojërat e fatit duhet të ishin mbyllur me kohë sepse pse sot vendimi, ka një kohë shumë të gjatë tashmë që kjo qeveri është në krye të pushtetit dhe nëse do të ishte një problem kaq i madh lojërat e fatit, patjetër që duhet të ishte një problem që duhet të ishte ndjekur me kohë nga qeveria dhe mund t’i kishte mbyllur shumë kohë më parë. Vetë Kryeminstri ka publikuar disa shifra të shkaktimit të lënies së parave që njerëzit kanë lënë në lojërat e fatit dhe gjithçka më parë, pra gjithë problematikën që ky fenomen i shkakton familjeve shqiptare dhe ekonomisë shqiptare. Nëse këto shifra janë të vërteta, atëherë në fakt një barrë shumë e rëndë rëndon vetë mbi kreun e qeverisë, por edhe mbi pushtetin e sotëm, mbi të gjithë njerëzit që qeverisin sepse në fund të fundit kjo është një analizë që duhet të ishte kryer prej kohësh dhe në fakt duhej të ishin mbyllur, pastaj mënyra se si do të veprohet, se si do të shkohet për të monopolizuar le të themi lojërat e fatit apo personat që mund të fshihen pas tyre dhe të tjera me radhë, kjo është një çështje që kërkon një diskutim të gjerë, kërkon fakte, pra kërkon një hetim le të themi të mëtejshëm të kësaj çështje.
Por duket që ka një mosbesim nga ana e LSI-së dhe opozitës në tërësi, nëse do të realizohet vërtetë ky proces….
Patjetër që ka sepse ne nuk kemi vuajtur asnjëherë për ligje, ligjet i kemi pasur gjithmonë në nivelet më të larta, të përafruara me ato të Bashkimit Europian, me standardet nga më të mirat të shkruara shumë bukur në letër, implementimi i ligjit vazhdon të mbetet ende sot e kësaj ditë problem shumë i madh, ndaj edhe dyshimet që ne kemi janë shumë të mëdha.
Janë përmendur edhe akuza për evazion me lojërat e fatit. A ka fakte LSI-ja që qeveria ka bërë evazion fiskal me lojërat e fatit?
Faktet që ne kemi janë ato të cilat janë shprehur dhe janë bërë publike, ato të cilat ka folur edhe vetë qeveria gjatë gjithë kësaj kohe, patjetër që ne ngremë dyshimet tona mbi gjithçka ka ndodhur. Sipas Lëvizjes Socialiste për Integrim cila do të ishte zgjidhja më e mirë për lojërat e fatit. Unë mendoj që lojërat e fatit patjetër duhet të ishin mbyllur prej kohësh, sot po merret një vendim për t’i mbyllur ato, sërish mendoj që është jashtëzakonisht shumë vonë dhe nuk është çështja se ne na është ofruar një diskutim i gjerë se çfarë mund të bënim për lojërat e fatit apo opsionet dhe alternativat, gjithçka që kemi pasur është ajo që ka servirur qeveria sot, ndaj edhe opozita në reagimet e saj gjithmonë i ka pasur shumë të forta, se shtrirja e dorës për bashkëpunim ka qenë gjithmonë e cunguar, ndaj edhe ajo çka thamë më përpara, hijet e dyshimit për veprime të njëanshme janë gjithmonë të mëdha.
Nesër ndërkohë nga ana tjetër mazhoranca do të rrëzojë përsëri dekretin e Presidentit Meta për ligjin e ri të Teatrit Kombëtar. Keni një koment për këtë çështje?
Ligji i Teatrit Kombëtar besoj se tashmë është kthyer në një çështje kombëtare, i cili ka të bëjë me dy gjëra kryesore. E para njëherë është shkelja e Kushtetutës së Shqipërisë, mosrespektimi i saj në të gjitha aspektet që mund të analizohet ligji, do të shihni qartë që nuk respektohet Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë dhe besoj që edhe mosekzistenca e Gjykatës Kushtetuese, e ndihmon mazhorancën të vazhdojë në mënyrë të njëanshme, antikushtetuese, antiligjore nëse doni ta quani kështu, për të vazhduar, për të miratuar ligjin dhe për të proceduar më pas dhe me prishjen e teatrit.
E dyta ka të bëjë me vlerat kulturore dhe të traditës shqiptare. Ai teatër sado i thjeshtë të duket në pamje të parë, ndoshta edhe i rrënuar me dashje nga të gjitha qeveritë njëra pas tjetrës, sepse askush nuk ka vënë dorë për ta rimobiluar le të themi, ridizenjuar apo për t’u kujdesur për sallat dhe ambientet e brendshme të saj, aty mbarten të gjitha vlerat kulturore të këtij vendi. Ku me të vërtetë kemi emrat më të mëdhenj të aktorëve, të cilët kanë luajtur dhe kanë mbajtur gjallë një komb të tërë që nga koha e diktaturës e deri më sot, pavarësisht se në kushte shumë të vështira, apo edhe të pavlerësuar nga ana financiare nga të gjitha qeveritë dhe aq më tepër nga kjo që kemi sot.
Ndaj dhe të prishësh një godinë të tillë, për mu është e jashtëzakonshme. Është e pamendueshme. Për të gjithë ne vetëm të kalosh pranë asaj rruge, të gjithë kur komunikojmë themi, jam pranë Teatrit Kombëtar. Nesër do të kesh një godinë, sipas kryeministrit apo rrethuar me gjashtë godina të tjera, sepse unë besoj se interesi më i madh është te gjashtë godinat e larta që do të ndërtohen, se sa te teatrit, dhe e gjithë vlera në fakt i humbet. Ndaj dhe kauza e të gjithë Aleancës për Teatrin është shumë e drejtë për ta mbrojtur atë deri në fund, për të mos përmendur këtu pastaj shkeljen e Kushtetutës, apo edhe shkeljen flagrante që ia bë edhe Marrëveshjes së Stabilizim-Asocimit për konkurrencën e lirë. Sepse të kesh një emër brenda këtij ligji, besoj që nuk ka ndodhur dhe nuk mund të ndodhë në asnjë vend demokratik të vetë BE-së.
Nuk mund të bëhej më shumë për këtë çështje, për t’a mbrojtur teatrin deri në fund bashkë me Shoqërinë Civile dhe protestat?
Ne patjetër që do ta mbrojmë teatrin deri në fund. Kemi qenë gjithmonë n krah të Aleancës për Teatrin, në çdo moment që do të kërkohet ndihma nga partitë politike, LSI do të jetë atje dhe teatri do të mbrohet me çdo kusht, sepse në fund të fundit është një shkelje ligjore, përveç faktit të shkeljes së kulturës dhe traditës.
Flasim edhe për një tjetër çështje, për ngërçin në Komision Qendror të Zgjedhjeve. Mazhoranca i ka sjellë tashmë dy propozimet e saj, LSI si do të veprojë? Do të sjelli emra për kandidatët për anëtarë të KQZ?
Ne kemi qenë pjesë e Komisionit Zgjedhor apo të Komisionit të Posatshëm, jemi munduar të japim alternativën tonë. Për ne Reforma Zgjedhore është kyçe, jo vetëm për procesion e integrimit evropian, por është kyçe sepse të kesh zgjedhje të lira, normalisht do të thotë që ti të kesh demokraci, e cila ka munguar në këtë vend prej vitesh. Ndaj dhe ne jemi munduar të ishim tejet konstruktiv mbi këtë çështje, por asnjëherë nuk kemi gjetur mundësinë për të bashkëpunuar dhe për të shpalosur ato ide të cilat duhen konkluduar.
Cila është kjo? Nuk është e nevojshme të diskutojmë për të gjithë sistemin. Sistemin ne mund ta kemi mazhoritar, mund ta kemi proporcional, mund ta kemi kombëtar e kështu me radhë i vendosim me radhë në tryezë të gjitha sistemet. Çështja është te gjetja e mekanizmit për shitblerjen e votave dhe unë besoj që ky është ngërçi më i madh që kanë zgjedhjet sot në Shqipëri. Si duhet të veprojmë ne për të ndaluar këtë fenomen që i ka vënë në rrezik zgjedhjet në Shqipëri prej shumë kohësh tashmë, por kanë qenë tejet evidente në zgjedhjet e fundit, ato të 2017.
Po shqyrtohet mundësia për uljen në tryezë për shqyrtimin e Reformës Zgjedhore mes opozitës dhe mazhorancës?
Ne e kemi kryer besoj si opozitë, por edhe si LSI të gjitha detyrat dhe etapat tona, por të shohësh mazhorancën që shkon në mënyrë të njëanëshme, bën një show publik, duke i ftuar të gjithë dhe duke thënë që ky është një draft i ekspertëve, ndërkohë që ai nuk është, ai është një draft i PS apo i figurave politike të PS, pra nuk është një draft i mirëfilltë ekspertësh, i cili duhet besuar. Është totalisht i një anshëm për t’u vendosur në tavolinë dhe për të thënë hajde votojeni. Kjo është një reformë që shkonin përtej votave të Partisë Socialiste. Është një reformë që shkon tek qytetarët shqiptarë, tek liria që ata duhet të kenë për zgjedhjen e qeverive të ardhshme, apo dhe për pushteti lokal. Ndaj dhe nuk mund të serviret në atë mënyrë. Ne kërkojmë një qasje ndryshe të cilën mazhoranca nuk e ka në vullnetin e saj politik. Pra nuk e ka dialogun si bazë në themelet e saj.
Dua t’i rikthehemi edhe një tjetër çështjeje megjithëse debati është zhvilluar pak javë më parë. Ju ishit pjesë e delegacionit të Stabilizim-Asocimit në Bruksel ku kërkuat së bashku me Partinë Demokratike largimin e z. Balla. A është normale që debatet politike të zhvendosen në institucionet e Brukselit?
Unë do tregohem e sinqertë me ju për shkak se kam mbajtur edhe detyrën e Ministres së Integrimit dhe shumë herë e kam gjetur veten time të pozicionuar në momente shumë të vështira të debateve që ndodhin brenda dyerve të Parlamentit Europian, Komisionit Evropian apo në të gjitha instancat. Nuk ishte një zgjidhje e lehtë t’iu them të vërtetën. Dhe debati në atë sallë nuk ishte ashtu sikundër se dhe u përpoq media ta transmetonte.
Si ishte atëherë?
Ishte shumë i vështirë sepse ne nuk shkuam me skenare të përgatitura. Përkundrazi, shumë prej nesh kemi dorëzuar amendamente për rekomandime të cilat i miratuan nga Parlamenti Europian dhe disa edhe I miratuan, si nga pala europiane ashtu edhe nga maxhoranca. Por ishte e pamundur të kërkoje fjalën. Dhe që në fillim kryetari i delegacionit për pjesën e opozitës, z. Genc Pollo, kërkoi fjalën për të diskutuar këtë çështje me bashkë kryetaren e këtij delegacioni, znj. Makovei dhe ishte e pamundur. Dhe duke parë rrethanat në të cilat u gjend opozita zgjidhja e vetme në të cilën ne mund të shikonim ishte pikërisht largimi nga ajo sallë. Mund të mos ishte ndoshta edhe zgjidhja më e mirë dhe mund të kishim qëndruar për të bërë akuzat tona. Në të dyja raste unë besoj se situata do të ishte e rëndë. Nuk do të ishte e rëndë edhe të bëje debatin brenda sallës por edhe me zgjidhjen që ne bëmë të largoheshim. Nuk është ndjesi e mire por ndonjëherë në rrethana të pamundura për të vepruar në mënyrë tjetër, por edhe për të përçuar zërin për disa çështje jo vetëm të një emri konkret, por në përgjithësi të fenomeneve që ndodhi në Shqipëri të luftës kundër korrupsionit, të luftës kundër krimit të organizuar e kështu me radhë, gjendesh i detyruar edhe për ta lënë atë sallë.
Duke qenë se vitin e ardhshëm, në mars do të zhvillohen zgjedhjet në Parlamentin Europian. Duke qenë se ju e njihni shumë mirë procesin e integrimit mendoni se do të ndryshojë çështja apo balancat për Shqipërinë për procesin e integrimit me zgjedhjet e reja të anëtarëve të rinj?
Nuk mund ta shoh të kushtëzuar vetëm me Shqipërinë sepse nëse do të kemi ndryshime të balancave në Parlamentin Europian apo të forcave ekstreme le të themi që janë edhe zëra kundra vetë Bashkimit Europian. Besoj që do të kemi një pikturë ndryshe të politikës së zgjerimit, por edhe të vetë politikave të brendshme, apo të reformimit që i kërkohet vetë Bashkimit Europian. Prandaj dhe patjetër nëse këto zëra do të shtohen, do të shtohet dhe vështirësia jonë për procesin e integrimit apo për çeljen e negociatave. Megjithatë unë mendoj që Bashkimi Europian ka kaluar në shumë etapa të vështira, pavarësisht se kjo është një dallgë tjetër shumë e madhe të cilën ata janë të detyruar ta kalojnë dhe këtë. Ka kaluar etapa të vështira, megjithatë zgjerimi ka vazhduar të jetë një nga proceset më të suksesshme, i cili mendoj se duhet të vazhdojë me Shqipërinë dhe me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Pavarësisht problemeve të brendshme që ka Shqipëria, të cilat janë shumë të mëdha dhe i takon klasës politike këtu t’i zgjidhi në të gjitha mënyrat. Është e rëndësishme që BE – ja t’i çelë Shqipërisë negociatat.