​Joseph: Bashkëpunimi i Kosovës me SHBA-në për gazin sjell siguri, refuzimi sjell pasoja

Profesori amerikan Edward P. Joseph ka deklaruar se Qeveria e Kosovës duhet ta pranojë projektin amerikan të gazit dhe të bashkëpunojë ngushtë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës në fushën e energjisë.

Sipas tij, një projekt i tillë do të ndikonte drejtpërdrejt në rritjen e sigurisë energjetike të Kosovës dhe në forcimin e marrëdhënieve me SHBA-në.

“Po. Qeveria e Kosovës duhet ta pranojë atë dhe duhet të punojë me Ambasadën e Shteteve të Bashkuara dhe zyrtarët e qeverisë amerikane dhe duhet ta pranojë patjetër këtë. Dhe nuk ka asnjë arsye për të mos e bërë këtë sepse ka të bëjë me sigurinë energjetike për Kosovën. Pra, po, keni qymyr, por qymyri është shumë dëmtues dhe ka shumë faktorë negativë. Për qymyrin nuk është diçka që e çon Kosovën në të ardhmen. Dhe duke sjellë gaz natyror përmes një tubacioni nga Maqedonia e Veriut, ju nuk po ndërtoni varësi, por po ndërtoni një ombrellë më të gjerë të sigurisë energjetike për Kosovën. Dhe unë vërtet nuk e kuptoj pse qeveria e Kosovës nuk e bën këtë dhe kjo do të ishte një mënyrë për të ndërtuar marrëdhënien me këtë administratë Trump”, tha ai.

Joseph ka thënë gjithashtu se mosbashkëpunimi në këtë projekt mund të sjellë pasoja për qytetarët e Kosovës, duke theksuar ulje të sigurisë energjetike dhe distancim më të madh nga Shtetet e Bashkuara.

“Nuk jam zyrtar qeveritar, kështu që nuk e di se cilat janë pasojat. Por do t’ju them se cilat do të jenë pasojat për çdo qytetar të Kosovës. Mund ta them këtë. Pasojat e çdo qytetari të Kosovës për mosbashkëpunimin me Shtetet e Bashkuara në këtë projekt të LNG-së do të jenë ulja e sigurisë energjetike dhe rritja e distancës nga Shtetet e Bashkuara. Siguri më e ulët energjetike, rritja e distancës nga Shtetet e Bashkuara. Këtë mund ta them”, tha ai.

Profesori amerikan ka komentuar edhe zhvillimet politike në rajon, përfshirë deklaratat e presidentit serb Aleksandar Vuçiç, i cili ka thënë se Milan Radoiçiqit po ndiqet penalisht për shkak të Kosovës dhe jo për sulmin ndaj Banjskës.

Ai duke kërkuar llogaridhënie e ka cilësuar qëndrimet e tij si të papërgjegjshme.

“Vërejtje të turpshme nga një figurë politike e papërgjegjshme, Aleksandar Vuçiç, populli i të cilit nuk e pëlqen. Mendoj se ka shumë të ngjarë që shumica që nuk e mbështesin… e qytetarëve serbë kanë pyetje serioze në lidhje me Aleksandar Vuçiçin, në lidhje me mungesën e llogaridhënies në qeverinë serbe. Ai duhet të shqetësohet në vend që të përpiqet të luftojë llogaridhënien për Banjskën, e cila nuk është vetëm një shkelje e sovranitetit të Kosovës, por është një shkelje e marrëveshjes së Kumanovës me NATO-n. Pra, kjo është… kjo është diçka që prek Shtetet e Bashkuara dhe prek të gjithë aleatët e NATO-s. Dhe në vend që të minojë llogaridhënien, ai duhet të tregojë në mënyrë aktive llogaridhënie dhe të tregojë përgjegjësi dhe në të njëjtën kohë duhet të tregojë llogaridhënie për shembjen e tendës së trenit në Novi Sad që vrau 16 qytetarë serbë”, tha ai.

Joseph ka theksuar se duhet presion më i madh nga SHBA dhe BE ndaj Serbisë për zbardhjen e ngjarjeve të dhunshme dhe respektimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, duke përfshirë edhe sulmin në Banjskë.

“Absolutisht, absolutisht. Ai duhet të mbahet përgjegjës. Dhe atë që kam shkruar, Edward P. Joseph, dhe atë që shkrova në atë kohë në vitin 2023, e paralajmërova në një artikull në Foreign Policy, titulli ishte ‘Shtetet e Bashkuara po krijojnë një krizë në Kosovë’. Dhe ky titull në revistën Foreign Policy doli të ishte plotësisht i saktë sepse ajo që ndodhi në maj 2023 kur në Zveçan pati një sulm të organizuar… sulm i organizuar me kokteje Molotov… sulmoi seriozisht KFOR-in, duke plagosur 70 persona. Dhe vetëm Kosova u ndëshkua për shkak se detyroi kryetarët e bashkive që ishin zgjedhur të hynin, por e dini, shumë pak… pjesëmarrje e vogël nga serbët. Por të ndëshkosh vetëm Prishtina dhe të mos e mbash Beogradin përgjegjës në asnjë mënyrë… kjo çoi menjëherë në rrëmbimin e tre policëve të Kosovës brenda Kosovës, shkelje… përsëri një tjetër shkelje e marrëveshjes së Kumanovës, kjo është sovraniteti i Kosovës dhe shkelje e marrëveshjes me NATO-n. Dhe sipas mendimit tim, kjo politikë e mban vetëm Prishtina përgjegjëse, dhe sigurisht Prishtina duhet të mbahet përgjegjëse, Republika e Kosovës ka përgjegjësinë e saj, duhet të mbahet përgjegjëse, por jo mbajtja e Beogradit, jo mbajtja e Republikës së Serbisë përgjegjëse, kjo sipas mendimit tim çoi në Banjska”, tha ai.

Joseph: Përgjegjësinë kryesore për zgjidhjen e ngërçit politik e ka Kurti

Profesori amerikan, Edward P. Joseph, ka vlerësuar se përgjegjësia për zgjidhjen e ngërçit politik në Kosovë u takon të gjithë liderëve politikë, duke theksuar se qytetarët duhet t’i ndëshkojnë ata nëse nuk arrijnë të gjejnë konsensus.

Joseph ka deklaruar se përgjegjësinë kryesore për zgjidhjen e situatës e ka kryeministri në detyrë, Albin Kurti, për shkak të shumicës që kontrollon në Kuvend, por shtoi se përgjegjësia nuk bie vetëm mbi të.

“Absolutisht. Ata duhet ta bëjnë këtë. Dhe nëse nuk e bëjnë, unë do të them këtë: Nëse liderët politikë dhe përsëri, po flas në shumës, nuk po them vetëm që Kryeministri Kurti ka përgjegjësi. Ai ka përgjegjësinë kryesore sepse kontrollon shumicën e votave në parlament, dhe ky është një vendim parlamentar, por të gjithë ata mbajnë përgjegjësi. Dhe votuesit, do ta them këtë, votuesit duhet t’i ndëshkojnë të gjithë liderët politikë që nuk gjejnë një konsensus, sepse kjo po e dëmton vendin”, ka thënë Joseph në një intervistë për Ekonomia Online.

Profesori amerikan foli edhe për raportet ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, duke e cilësuar pezullimin e dialogut strategjik si zhvillim negativ dhe duke theksuar se Qeveria e Kosovës ka humbur një mundësi të rëndësishme në raport me komunitetin serb.

“Po, ka dallime. Sigurisht, ishte shumë e keqe të shihje Shtetet e Bashkuara të pezullonin dialogun strategjik. Dhe kjo është një përforcim i mesazhit që dhashë, i cili është njohja e të gjithë qytetarëve në Kosovë, e të gjitha komuniteteve, përfshirë komunitetin serb, dhe mënyra se si qeveria i trajton ata. Dhe qeveria ka një mundësi të jashtëzakonshme dhe ka pasur një mundësi që nuk e ka shfrytëzuar që t’i thotë komunitetit serb të Kosovës: Kryeqyteti juaj është në Prishtinë. Prishtina kujdeset për ju. Beogradi nuk kujdeset për ju. Dhe ata e kanë humbur këtë mundësi”, u shpreh Joseph.

Ai komentoi edhe procesin në Dhomat e Specializuara në Hagë, duke thënë se nuk ka informacione të veçanta për rrjedhën e tij, por shprehu shqetësimin se mund të ekzistojë një motivim, i vetëdijshëm ose i pavetëdijshëm, për të nxjerrë një vendim dënues ndaj të akuzuarve.

“Në rregull, sigurisht, unë nuk kam asnjë informacion të veçantë dhe askush nuk duhet të mendojë se kam. Jam si të gjithë të tjerët, thjesht po vëzhgoj. Do të thosha se jam i shqetësuar. Nuk do të bëj një parashikim, por jam i shqetësuar se mund të ketë, me vetëdije ose pa vetëdije, një motivim që kjo gjykatë të gjejë ndonjë dënim për të pandehurit. Sepse si mund ta justifikojnë ndryshe këtë proces shumëvjeçar dhe shumë të shtrenjtë, pagat e tyre të larta, stafin e tyre, gjithë atë mbështetje? Pra, ata kanë një buxhet të madh, dhe pastaj ju merrni ish presidentin Thaçi, e largoni nga detyra këtu dhe e çoni atje lart, dhe në fund nuk keni asgjë? Nuk ka asnjë dënim? Kështu që jam i shqetësuar se ky mund të jetë një motivim i vetëdijshëm ose i pavetëdijshëm”, ka deklaruar Joseph.

Aktgjykimi ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit e Jakup Krasniqit, do të shpallet më 16 shtator. Paraprakisht, data finale brenda së cilës pritej vendimi ishte 20 korriku.

Vendimi i Gjykatës Speciale për shtyrjen e shpalljes së vendimit në rastin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), ka nxitur reagime të shumta.

Në reagimin e Organizatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së është paralajmëruar edhe protestë.